Αλέξης Τσίπρας από Σεράφειο: Οι πέντε μεγάλες προτάσεις της ΕΛ.Α.Σ. για την Τοπική Αυτοδιοίκηση – Ζητά επαναφορά δεύτερου γύρου εκλογών

Μια συνολική πρόταση για την αναδιοργάνωση του κράτους και την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης στο Σεράφειο του Δήμου Αθηναίων.

Το «Σχέδιο Αριστοτέλης», όπως ονομάστηκε η πρόταση της ΕΛ.Α.Σ., προβλέπει μεταφορά αρμοδιοτήτων, πόρων και προσωπικού προς τους δήμους και τις περιφέρειες, θεσμοθέτηση νέων χρηματοδοτικών εργαλείων, αλλαγές στον αυτοδιοικητικό χάρτη και διεύρυνση της συμμετοχής των πολιτών στη λήψη αποφάσεων.

«Επί δεκαετίες σχεδιάζαμε την Ελλάδα από πάνω προς τα κάτω. Σήμερα κάνουμε το αντίθετο. Σχεδιάζουμε την Ελλάδα από κάτω προς τα πάνω», ανέφερε ο Αλέξης Τσίπρας, υποστηρίζοντας ότι κάθε περιφέρεια πρέπει να μπορεί να απαντήσει στο ερώτημα «πώς θέλουμε να είναι ο τόπος μας σε δέκα χρόνια».

Ποιοι συμμετείχαν στην παρουσίαση

Την εκδήλωση άνοιξε ο γραμματέας της ΕΛ.Α.Σ., Μίλτος Χατζηγιαννάκης, ενώ την κεντρική πολιτική παρέμβαση πραγματοποίησε ο Αλέξης Τσίπρας. Την εξειδίκευση των προτάσεων ανέλαβαν ο τομεάρχης Τοπικής Αυτοδιοίκησης της ΕΛ.Α.Σ., Γιώργος Ιωακειμίδης, και η δήμαρχος Τήλου και αναπληρώτρια τομεάρχισσα Νησιωτικής Πολιτικής, Μαρία Καμμά. Στην εκδήλωση είχαν προσκληθεί αιρετοί και μέλη δημοτικών συμβουλίων από ολόκληρη τη χώρα. Το αναλυτικό πρόγραμμα της παρουσίασης προέβλεπε επίσης χαιρετισμούς εκπροσώπων της Αυτοδιοίκησης.

Για την παρουσία του δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα υπήρχε σχετική προαναγγελία, ενώ μέχρι λίγο πριν από την έναρξη παρέμενε ανοιχτό εάν θα παραστούν οι δήμαρχοι Πειραιά Γιάννης Μώραλης και Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες πριν από την εκδήλωση, δεν αναμενόταν να παραστεί ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς.

Δείτε φωτογραφίες

«Νέα Μεταπολίτευση» και κράτος που σχεδιάζεται από την κοινωνία

Ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. συνέδεσε την πρόταση για την Αυτοδιοίκηση με την ανάγκη μιας ευρύτερης θεσμικής αλλαγής, κάνοντας λόγο για μια «Νέα Μεταπολίτευση».

«Η κοινωνία δεν ζητά απλώς μια διαφορετική κυβέρνηση. Ζητά ένα διαφορετικό κράτος, νέους θεσμούς και μια νέα σχέση ανάμεσα στον πολίτη και την εξουσία», σημείωσε.

Όπως εξήγησε, το σχέδιο έλαβε το όνομα του Αριστοτέλη επειδή βασίζεται στις έννοιες της πολιτικής οργάνωσης, του μέτρου, της αρετής και της ευδαιμονίας. Παράλληλα, αναφέρθηκε στον Μανώλη Γλέζο και στη φράση του ότι «δεν έχουμε αυτοδιοίκηση, έχουμε ετεροδιοίκηση», για να περιγράψει την εξάρτηση των δήμων από την κεντρική διοίκηση.

Κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων

Μία από τις κεντρικές παρεμβάσεις του σχεδίου είναι η κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και η μεταφορά των αρμοδιοτήτων, του προσωπικού και των διαθέσιμων πόρων τους στις αιρετές περιφέρειες.

Σύμφωνα με τον Αλέξη Τσίπρα, το κεντρικό κράτος πρέπει να μετατραπεί σε «Κράτος-Στρατηγείο», το οποίο θα χαράσσει την εθνική στρατηγική, θα θέτει τους στόχους και θα αξιολογεί τα αποτελέσματα, χωρίς να παρεμβαίνει διαρκώς στην καθημερινή λειτουργία των τοπικών αρχών.

Κάθε περιφέρεια θα συνάπτει αναπτυξιακό συμβόλαιο με το κράτος, με συγκεκριμένες προτεραιότητες, χρηματοδότηση και μετρήσιμους στόχους.

Μητροπολιτική διακυβέρνηση σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη

Το «Σχέδιο Αριστοτέλης» προβλέπει τη δημιουργία μητροπολιτικών σχημάτων διακυβέρνησης, αρχικά στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.

Μέσα από ευέλικτους μητροπολιτικούς συνδέσμους θα αντιμετωπίζονται από κοινού ζητήματα όπως οι μεταφορές, η κινητικότητα, ο χωρικός σχεδιασμός, η αντιπλημμυρική προστασία, η πολιτική προστασία, το περιβάλλον, οι δημόσιοι χώροι και τα μεγάλα έργα υποδομής.

Ο Αλέξης Τσίπρας υποστήριξε ότι τα προβλήματα των μεγάλων αστικών κέντρων ξεπερνούν τα διοικητικά όρια ενός δήμου και απαιτούν ενιαίο σχεδιασμό και συντονισμό.

Αυτονομία σε περισσότερους από 100 δήμους

Η πρόταση περιλαμβάνει και επανεξέταση των υποχρεωτικών συνενώσεων που πραγματοποιήθηκαν με τον «Καλλικράτη». Όπως ανέφερε ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ., περισσότερες από 100 περιοχές θα μπορούσαν να ανακτήσουν τη διοικητική τους αυτονομία, εφόσον πληρούν αντικειμενικά πληθυσμιακά, γεωγραφικά και λειτουργικά κριτήρια. Μεταξύ των περιπτώσεων που ανέφερε ήταν η Βάρη–Βούλα–Βουλιαγμένη, η Κύμη–Αλιβέρι, τα Μετέωρα, ο Ωρωπός, ο Διόνυσος και η Μάνδρα–Ειδυλλία.

Πρώτη εγγύηση: Γεωγραφική ισότητα

«Η Ελλάδα δεν μπορεί να χωρίζεται σε πολίτες δύο ταχυτήτων. Η ποιότητα ζωής δεν μπορεί να εξαρτάται από τον τόπο κατοικίας», τόνισε ο Αλέξης Τσίπρας.

Η πρόταση προβλέπει τη θέσπιση Εθνικής Πολιτικής Γεωγραφικής Ισότητας και τη δημιουργία Εθνικού Παρατηρητηρίου, το οποίο θα εξετάζει τις επιπτώσεις κάθε σημαντικής δημόσιας πολιτικής στις διαφορετικές περιοχές της χώρας.

Τα κριτήρια κατανομής των δημόσιων πόρων θα αναμορφωθούν, ώστε να λαμβάνονται υπόψη η νησιωτικότητα, η ορεινότητα, το δημογραφικό πρόβλημα και οι πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής.

Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία μίας ενεργειακής κοινότητας ανά περιφερειακή ενότητα, με προτεραιότητα σύνδεσης στο δίκτυο και δυνατότητα ενεργειακού συμψηφισμού για δήμους και δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης.

Δεύτερη εγγύηση: Οικονομικά αυτόνομη Αυτοδιοίκηση

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στη χρηματοδότηση των δήμων και των περιφερειών.

«Δεν υπάρχει πραγματική Αυτοδιοίκηση χωρίς πραγματική οικονομική αυτονομία», είπε ο Αλέξης Τσίπρας, επισημαίνοντας ότι οι δήμοι καλύπτουν με δικά τους έσοδα μόλις το 25% των δαπανών τους, ενώ 165 δήμοι βρίσκονται κάτω από το 20%.

Επικαλούμενος έκθεση της ΚΕΔΕ, έκανε λόγο για χρηματοδοτικό κενό άνω των 1,3 δισ. ευρώ στο λειτουργικό κόστος και άνω των 1,2 δισ. ευρώ στις αναγκαίες επενδύσεις και υποδομές.

Η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει τη διασφάλιση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων ως σταθερού ποσοστού του ΑΕΠ και τη δημιουργία τεσσάρων χρηματοδοτικών εργαλείων:

• Απόδοση ολόκληρου του τέλους ανθεκτικότητας στους δήμους, με σημερινή βάση 582 εκατ. ευρώ.
• Διάθεση στους δήμους του 6% των αποθεματικών του Πράσινου Ταμείου, από περίπου 2,7% σήμερα.
• Κατεύθυνση του 40% του εθνικού φακέλου για την περίοδο 2028-2034 στην Τοπική και Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση, με τουλάχιστον 6 δισ. ευρώ αποκλειστικά για έργα δήμων.
• Δημιουργία νέου προγράμματος «Φιλόδημος», ύψους 3,5 δισ. ευρώ ανά αυτοδιοικητική θητεία, με πόρους του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης και μόχλευση μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που παρουσίασε, οι δήμοι θα μπορούσαν να λάβουν 13 δισ. ευρώ μέσα σε μία δημοτική θητεία, με τους συνολικά κατοχυρωμένους πόρους να πλησιάζουν τα 15 δισ. ευρώ.

«Καμία αρμοδιότητα δεν μεταφέρεται στην Αυτοδιοίκηση χωρίς τους πόρους και το προσωπικό που τη συνοδεύουν. Καμία. Ποτέ. Για κανέναν λόγο», υπογράμμισε.

Τρίτη εγγύηση: Επαναφορά του δεύτερου γύρου

Ο Αλέξης Τσίπρας άσκησε έντονη κριτική στην κατάργηση του δεύτερου γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών, χαρακτηρίζοντάς την «εφεύρημα για να ενισχύσει την κομματοκρατία της Νέας Δημοκρατίας».

Η πρόταση της ΕΛ.Α.Σ. προβλέπει εκλογή δημάρχων και περιφερειαρχών με ποσοστό 50%. Εάν αυτό δεν επιτυγχάνεται στον πρώτο γύρο, θα διεξάγεται δεύτερος μεταξύ των δύο πρώτων υποψηφίων.

Παράλληλα, προτείνονται συμμετοχικοί προϋπολογισμοί, τοπικά δημοψηφίσματα, δημόσιες διαβουλεύσεις και ετήσια, θεσμοθετημένη χρηματοδότηση των μικρών κοινοτήτων.

«Ό,τι αποφασίζει το χωριό στη συνέλευσή του, γράφεται στον προϋπολογισμό. Δεν είναι ευχή. Είναι εγγραφή», τόνισε.

Τέταρτη εγγύηση: Ψηφιακή και διαφανής διακυβέρνηση

Το τέταρτο σκέλος αφορά τη λειτουργία όλων των βαθμίδων της Αυτοδιοίκησης μέσα από ενιαία ψηφιακά συστήματα, ανοικτά δεδομένα και αντικειμενική αξιολόγηση.

Οι πολίτες, σύμφωνα με την πρόταση, θα μπορούν να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο πώς αξιοποιούνται οι δημόσιοι πόροι, ποια έργα βρίσκονται σε εξέλιξη και ποια αποτελέσματα παράγονται.

«Η εμπιστοσύνη οικοδομείται με διαφάνεια. Η αποτελεσματικότητα με αξιολόγηση. Και η Δημοκρατία με λογοδοσία», ανέφερε ο Αλέξης Τσίπρας.

«Ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο»

Κλείνοντας την ομιλία του, ο Αλέξης Τσίπρας τόνισε: «Κάθε γενιά κρίνεται από το έργο που παραδίδει στην επόμενη. Το Σχέδιο Αριστοτέλης δεν είναι μια μεταρρύθμιση για μια κυβερνητική θητεία. Είναι μια μεταρρύθμιση για τις επόμενες γενιές.

Με μια Νέα Αρχιτεκτονική Διοίκησης. Με μια Νέα Συμφωνία εμπιστοσύνης ανάμεσα στο κράτος και την κοινωνία. Με ένα κράτος ευρωπαϊκό. Ένα κράτος δημοκρατικό. Ένα κράτος που υπηρετεί τον άνθρωπο.

Η επιτυχία μας θα κριθεί από το αν οι Δήμοι και οι Περιφέρειες θα μπορούν πραγματικά να σχεδιάζουν το μέλλον τους. Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα της επόμενης δεκαετίας. Και αυτό το στοίχημα μπορούμε να το κερδίσουμε.

Με πίστη στις δυνάμεις μας. Με εμπιστοσύνη στις τοπικές κοινωνίες.

Η Ελλάδα έχει ανάγκη από έναν νέο τρόπο να κυβερνηθεί. Έχει ανάγκη από μια νέα σχέση ανάμεσα στον πολίτη και την εξουσία.

Αυτό είναι το Σχέδιο Αριστοτέλης. Αυτή είναι η νέα αρχιτεκτονική του ελληνικού κράτους που οραματιζόμαστε. Αυτή είναι η Ελλάδα που αξίζουμε. Αυτό είναι το Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο που προτείνουμε.

Από την κοινωνία, με την κοινωνία, για την κοινωνία. Από κάθε περιφέρεια της χώρας, με κάθε περιφέρεια της χώρας, για κάθε περιφέρεια της χώρας. Από κάθε Δήμο, με κάθε Δήμο, για κάθε Δήμο της Ελλάδας.

Ένα Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο για την Ελλάδα του 21ου αιώνα. Μία Νέα Ελλάδα».

Και στην αρχή του άρθρου πρέπει να παραμείνει αυτούσια η φράση:

«Επί δεκαετίες σχεδιάζαμε την Ελλάδα από πάνω προς τα κάτω. Σήμερα κάνουμε το αντίθετο. Σχεδιάζουμε την Ελλάδα από κάτω προς τα πάνω»