Την εκτίμηση ότι το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει, παρά τις τουρκικές αντιδράσεις, εξέφρασε ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας και καθηγητής Διεθνούς Δικαίου Άγγελος Συρίγος, μιλώντας στον Νίκο Παναγιωτόπουλο και τον Alpha Radio 98,9.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η περίοδος των λεγόμενων «ήρεμων νερών» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί, ενώ περιέγραψε τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα μπορούσε να υπάρξει γραπτή ενημέρωση της Τουρκίας για τις εργασίες πόντισης του καλωδίου, χωρίς να αναγνωρίζεται οποιοδήποτε δικαίωμα αδειοδότησης στην Άγκυρα.
Οι δύο όροι για την ενημέρωση της Τουρκίας
Ο κ. Συρίγος επισήμανε ότι η τουρκική πλευρά έχει μεταβάλει σταδιακά τη ρητορική της για το έργο. Όπως εξήγησε, στις 26 Αυγούστου η Άγκυρα ζητούσε «ενημέρωση και αδειοδότηση», στα μέσα Σεπτεμβρίου μιλούσε για «ενημέρωση και συντονισμό», ενώ στις πρόσφατες δηλώσεις του ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν περιορίστηκε στο αίτημα της απλής ενημέρωσης.
Ο βουλευτής της ΝΔ έθεσε δύο συγκεκριμένες προϋποθέσεις για να μπορούσε να γίνει αποδεκτή μια τέτοια διαδικασία:
- Πρώτον, η γραπτή ενημέρωση να πραγματοποιηθεί από την εταιρεία που εκτελεί το έργο και όχι από το ελληνικό κράτος.
- Δεύτερον, στο σχετικό έγγραφο να αναφέρεται ρητά ότι η ενημέρωση δεν αποτελεί αίτηση άδειας από την Τουρκία. «Την ενημέρωση δεν θα την κάνει το ελληνικό κράτος. Μπορεί να την κάνει η εταιρεία», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι μια τέτοια φόρμουλα θα μπορούσε να αποτελέσει διέξοδο από τη σημερινή κατάσταση, χωρίς υποχώρηση από τις ελληνικές θέσεις.
«Αν στοιχημάτιζα, θα έλεγα ότι το καλώδιο θα προχωρήσει»
Ερωτηθείς από τον Νίκο Παναγιωτόπουλο εάν το έργο θα υλοποιηθεί ή θα παραμείνει σε εκκρεμότητα εξαιτίας των τουρκικών αντιδράσεων και του προηγούμενου της Κάσου, ο Άγγελος Συρίγος εμφανίστηκε αισιόδοξος.
«Δεν μου αρέσουν τα στοιχήματα, αλλά αν στοιχημάτιζα, θα στοιχημάτιζα ότι θα προχωρήσει το έργο», δήλωσε.
Χρησιμοποίησε μάλιστα μια χαρακτηριστική παρομοίωση για τη σημερινή κατάσταση: «Είμαστε στη φάση που τα λιοντάρια εκατέρωθεν βρυχώνται. Δεν σημαίνει ότι θα επιτεθεί το ένα λιοντάρι στο άλλο. Βρυχώνται για να ορίσουν την περιοχή τους».
Επικαλέστηκε επίσης την ιστορική εμπειρία των ελληνοτουρκικών εντάσεων από το 1950 και μετά, σημειώνοντας ότι, κατά την έρευνά του, δεν έχει υπάρξει αντίστοιχη κρίση ειδικά για την πόντιση υποθαλάσσιου καλωδίου.
Πρόσθεσε ότι στην ευρύτερη περιοχή έχουν ήδη τοποθετηθεί επτά καλώδια μεταξύ 2002 και 2023 χωρίς ανάλογα προβλήματα.
Τουρκικά πολεμικά πλοία: «Δεν σημαίνουν υποχρεωτικά θερμό επεισόδιο»
Στο ερώτημα εάν μπορεί να επαναληφθεί το σκηνικό της Κάσου, με αποστολή τουρκικών πολεμικών πλοίων, ο κ. Συρίγος δεν απέκλεισε κανένα ενδεχόμενο, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η παρουσία στρατιωτικών μονάδων δεν συνεπάγεται αυτομάτως κλιμάκωση.
Αποκάλυψε ότι σε εργασίες ηλεκτρικής διασύνδεσης νησιών του Ανατολικού Αιγαίου η Τουρκία ακολουθεί ήδη συγκεκριμένη πρακτική.
Όπως περιέγραψε, τουρκικά πολεμικά πλοία παραμένουν σε απόσταση οκτώ έως δέκα ναυτικών μιλίων από τις εργασίες και εκπέμπουν ραδιοφωνικά μηνύματα με τα οποία υποστηρίζουν ότι οι εργασίες πραγματοποιούνται σε περιοχή τουρκικής υφαλοκρηπίδας.
«Οι Τούρκοι διασφαλίζουν ότι έχουν εκφράσει τη διαμαρτυρία τους και το έργο προχωράει κανονικά», ανέφερε. Εκτίμησε συνεπώς ότι υπάρχει περιθώριο να συνεχιστούν οι εργασίες ακόμη και με τουρκική στρατιωτική παρουσία, χωρίς να προκληθεί θερμό επεισόδιο.
Λιβύη: Η συμφωνία της Άγκυρας με τον γιο του Χαφτάρ και το τουρκολιβικό μνημόνιο
Iδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι αναφορές του στη Λιβύη και στην ενίσχυση της τουρκικής επιρροής στην ανατολική πλευρά της χώρας.
Ερωτηθείς εάν οι εξελίξεις συνιστούν διπλωματική αποτυχία της Αθήνας, ο κ. Συρίγος υποστήριξε ότι η μεγαλύτερη απώλεια επιρροής αφορά την Αίγυπτο, η οποία διατηρεί ισχυρούς οικονομικούς, διπλωματικούς και στρατιωτικούς δεσμούς με την Ανατολική Λιβύη.
Κατά την εκτίμησή του, η Τουρκία προσέγγισε τον γιο του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, προσφέροντας πολιτική στήριξη στην προοπτική να αναλάβει την προεδρία μιας μελλοντικής ενιαίας κυβέρνησης της Λιβύης, με αντάλλαγμα την κύρωση του τουρκολιβικού μνημονίου.
«Αυτό θέλω από σένα, να μου κυρώσεις αυτό το μνημόνιο που δεν το κυρώνεις τόσα χρόνια», είπε, περιγράφοντας τη λογική της τουρκικής προσέγγισης.
Ο κ. Συρίγος υπενθύμισε επίσης το εύρος της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στη Λιβύη, αναφέροντας περίπου 2.500 Τούρκους στρατιώτες, πέντε αεροπορικές βάσεις με drones, μία ναυτική βάση και 7.000 μισθοφόρους υπό τουρκική επιρροή.
Όπως υπογράμμισε, η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να αποκτήσει ανάλογη στρατιωτική επιρροή χωρίς εμπλοκή στον λιβυκό εμφύλιο, κάτι που, όπως εκτίμησε, κανείς στην Ελλάδα δεν θα επιθυμούσε.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η διαδικασία για την ενιαία κυβέρνηση της Λιβύης δεν έχει ολοκληρωθεί και ότι οι μέχρι σήμερα εξελίξεις δεν μεταβάλλουν από μόνες τους τις ελληνικές θέσεις.
«Τα ήρεμα νερά έχουν τελειώσει»
Κλείνοντας τη συνέντευξη, ο Νίκος Παναγιωτόπουλος έθεσε το ερώτημα εάν η πολιτική των «ήρεμων νερών» εξακολουθεί να εξυπηρετεί την Ελλάδα ή εάν περιορίζει τις διπλωματικές της κινήσεις απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις.
Ο Άγγελος Συρίγος απέρριψε την άποψη ότι η συγκεκριμένη πολιτική εγκλωβίζει την Αθήνα, εκτίμησε όμως ότι η περίοδος της σχετικής ηρεμίας στις ελληνοτουρκικές σχέσεις έχει πλέον ουσιαστικά τελειώσει.
Σημείωσε ότι η συγκεκριμένη φρασεολογία μπορεί να συνεχίσει να χρησιμοποιείται για κάποιο διάστημα, αλλά η πραγματικότητα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις έχει ήδη μεταβληθεί.
