Μετά την ομιλία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας, τον λόγο έλαβαν οι «γαλάζιοι» βουλευτές, σε μια συνεδρίαση με έντονο θεσμικό και πολιτικό περιεχόμενο.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν η Συνταγματική Αναθεώρηση, η λειτουργία του επιτελικού κράτους, ο ρόλος του βουλευτή, η ανάγκη τακτικότερης λειτουργίας των κομματικών και κοινοβουλευτικών οργάνων, η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και οι αναφορές στις 13 υποθέσεις βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας.
Η συνολική εικόνα που προέκυψε από τις τοποθετήσεις ήταν η στήριξη στην κυβέρνηση και στον Κυριάκο Μητσοτάκη, η υπεράσπιση του επιτελικού κράτους ως κεντρικής μεταρρύθμισης και η ανάδειξη της ανάγκης να ενισχυθεί ο θεσμικός ρόλος του βουλευτή.
Πρώτος ο Ευριπίδης Στυλιανίδης
Πρώτος μίλησε ο βουλευτής Ροδόπης Ευριπίδης Στυλιανίδης, εισηγητής της πλειοψηφίας στην επικείμενη αναθεωρητική διαδικασία.
Ο κ. Στυλιανίδης έθεσε το θεσμικό πλαίσιο της συζήτησης, αναφέροντας ότι οι αλλαγές που προτείνονται επιδιώκουν την αποκατάσταση της αρχής των ελέγχων και των ισορροπιών της Δημοκρατίας, τη διόρθωση στρεβλώσεων του παρελθόντος και τη μετάβαση σε ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό θεσμικό περιβάλλον.
Η τοποθέτησή του έδωσε τον τόνο της συνεδρίασης, καθώς η Συνταγματική Αναθεώρηση αποτέλεσε έναν από τους βασικούς άξονες των παρεμβάσεων που ακολούθησαν.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης σημείωσε ότι τα όργανα επί Κυριάκου Μητσοτάκη συνεδριάζουν περισσότερο από ό,τι θυμάται στο παρελθόν. Εμφανίστηκε αισιόδοξος για τα δημοσκοπικά δεδομένα της Νέας Δημοκρατίας, λέγοντας ότι το κόμμα έχει δυνατότητα να κινηθεί ξανά σε υψηλά ποσοστά. Κάλεσε, επίσης, τους βουλευτές σε μεγαλύτερη συμμετοχή στη δημόσια πολιτική αντιπαράθεση, λέγοντας ότι η ομάδα πρέπει να «ιδρώσει τη φανέλα» συλλογικά.
Ο Κωστής Χατζηδάκης συμπύκνωσε τη δική του τοποθέτηση σε τρεις αρχές. Ενότητα χωρίς σιωπή, αυτοκριτική χωρίς αυτοϋπονόμευση και κοινή στόχευση απέναντι στα πραγματικά προβλήματα της κοινωνίας. Ανέφερε ότι αντίπαλος της Νέας Δημοκρατίας δεν βρίσκεται μέσα στην αίθουσα, αλλά είναι η ακρίβεια, η διεθνής κρίση και η ανασφάλεια για το μέλλον. Τόνισε, επίσης, ότι η Νέα Δημοκρατία είναι ο σύνδεσμος με την κοινωνία και ότι η Κοινοβουλευτική Ομάδα πρέπει να παραμένει ενεργή και ζωντανή.
Η Συνταγματική Αναθεώρηση και οι νέες προτάσεις
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορούσε τη Συνταγματική Αναθεώρηση και ειδικότερα ζητήματα που συνδέονται με τη λειτουργία της Βουλής, των κομμάτων και της κυβέρνησης.
Ο Θανάσης Ζεμπίλης αναφέρθηκε στα άρθρα 29, 60 και 81, θέτοντας το ερώτημα τι είδους δημοκρατία, τι κοινοβουλευτισμό και ποιον ρόλο βουλευτή επιδιώκει το πολιτικό σύστημα. Τάχθηκε, επίσης, κατά της μείωσης του αριθμού των βουλευτών.
Ο Τάσος Δημοσχάκης πρότεινε την αύξηση του ποσοστού εισόδου στη Βουλή στο 6%, καθώς και αλλαγές στη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων. Ειδικότερα, πρότεινε την κατάργηση της κρατικής ενίσχυσης και τη χρηματοδότηση των κομμάτων από συνδρομές μελών και δωρεές, με πλήρη διαφάνεια. Πρότεινε, ακόμη, ψυχοτεχνικά τεστ για όσους θέλουν να είναι υποψήφιοι βουλευτές.
Ο Θάνος Πλεύρης χαρακτήρισε τη διαδικασία ως την πρώτη συνταγματική αναθεώρηση με ταυτοτικές αλλαγές. Έθεσε θέμα σύνδεσης της δυνατότητας πολιτικής συμμετοχής στα 21 με την εκπλήρωση της στρατιωτικής θητείας, ενώ πρότεινε απόλυτο ασυμβίβαστο μεταξύ βουλευτή και υπουργού. Υποστήριξε, επίσης, ότι οι υπουργοί δεν πρέπει να περιορίζονται δημόσια μόνο στο πεδίο της αρμοδιότητάς τους.
Ο Γιώργος Κωτσήρας μίλησε για Συνταγματική Αναθεώρηση με το βλέμμα στο μέλλον. Αναφέρθηκε στη σημασία της πρόβλεψης για την ελληνική γλώσσα, σημειώνοντας ότι επί Κυριάκου Μητσοτάκη αναγνωρίστηκε η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, ενώ στάθηκε και στις θεσμικές αλλαγές που ενισχύουν την αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος.
Στήριξη στο επιτελικό κράτος
Κεντρικό στοιχείο της συνεδρίασης αποτέλεσε η στήριξη στο επιτελικό κράτος από μεγάλο μέρος των βουλευτών που τοποθετήθηκαν.
Ο Μάκης Βορίδης υπερασπίστηκε τη λειτουργία του επιτελικού κράτους, περιγράφοντάς το ως διαδικασία συντονισμού, κυβερνητικού προγραμματισμού και αποτίμησης του κυβερνητικού έργου. Όπως ανέφερε, αυτά τα χαρακτηριστικά δεν θίγουν τον ρόλο του βουλευτή.
Στην τοποθέτησή του συνέδεσε τη συζήτηση με την αμφισβήτηση του κοινοβουλευτικού ρόλου, κάνοντας αναφορά στην Ευρωπαία Εισαγγελέα Λάουρα Κοβέσι, την οποία χαρακτήρισε πολιτικό πρόσωπο λόγω των δημόσιων τοποθετήσεών της. Ο κ. Βορίδης έκανε λόγο για 13 αβάσιμες και αστήρικτες υποθέσεις, θέτοντας ζήτημα οριοθέτησης της νόμιμης κοινοβουλευτικής δραστηριότητας.
Έθεσε, επίσης, πρακτικά ερωτήματα για την καθημερινή λειτουργία των βουλευτικών γραφείων, όπως αν οι βουλευτές θα συνεχίσουν να δέχονται πολίτες που αντιμετωπίζουν προβλήματα και αν επιτρέπεται να επικοινωνούν με τη δημόσια διοίκηση. Ζήτησε να σταλεί ισχυρό μήνυμα απέναντι στην αντιπολίτευση και να μπει τέλος στην ποινικοποίηση της δραστηριότητας των βουλευτών.
Ο Δημήτρης Βαρτζόπουλος κινήθηκε στην ίδια κατεύθυνση, αναφέροντας ότι χρειάζεται προστασία του κοινοβουλευτικού ρόλου. Χαρακτήρισε σωστή και θαρραλέα την απόφαση να απορριφθεί η επιτροπή για τους υπουργούς.
Ο Νότης Μηταράκης δήλωσε ότι συμφωνεί με την προσέγγιση του Μάκη Βορίδη για το επιτελικό κράτος. Υποστήριξε ότι η ενίσχυση των θεσμών συνέβαλε στην αντιμετώπιση κρίσεων και στην εκλογική νίκη του 2023. Παράλληλα, ζήτησε ισχυρότερη οργανωτική λειτουργία της Νέας Δημοκρατίας, με μηνιαία συνεδρίαση της Εκτελεστικής Γραμματείας και τακτική συνεδρίαση της Πολιτικής Επιτροπής και της Κοινοβουλευτικής Ομάδας κάθε τρίμηνο. Ζήτησε, επίσης, πιο καθαρή ερμηνεία για τον ρόλο του βουλευτή.
Ο Δημήτρης Μαρκόπουλος υπερασπίστηκε επίσης το επιτελικό κράτος, το οποίο χαρακτήρισε επίτευγμα της Νέας Δημοκρατίας που δοκιμάστηκε και πέτυχε. Παράλληλα, κάλεσε τους βουλευτές σε αυτοκριτική για τη συμμετοχή τους στη δημόσια πολιτική μάχη, σημειώνοντας ότι ορισμένοι συνάδελφοι δεν βγαίνουν μπροστά όταν χρειάζεται να υπερασπιστούν την παράταξη. Αναφερόμενος στον Άκη Σκέρτσο, είπε ότι αν και έχει διαφωνήσει μαζί του, αναγνωρίζει πως εκφράζει θέσεις και στηρίζει την παράταξη.
«Η πρότασή μου είναι συγκεκριμένη. Να πάρουμε τα πεδία στα οποία ασκείται κριτική στο επιτελικό κράτος και να τα ενσωματώσουμε ένα προς ένα ως μεταρρυθμίσεις στη νέα φάση λειτουργίας του. Να κάνουμε την κριτική εργαλείο βελτίωσης.» ανέφερε ο Γιάννης Παππάς κατά τη διάρκεια της τοποθέτησής του στη συνεδρίαση της ΚΟ της Νέας Δημοκρατίας προτείνοντας 7 αλλαγές στη δομή και τη λειτουργία του επιτελικού κράτους. Υπογράμμισε δε ότι καμία μεταρρύθμιση δεν πρέπει να μένει στάσιμη και πρέπει να ευθυγραμμίζεται με τις ανάγκες της κοινωνίας. «Μια πολιτική πρέπει να είναι σωστή στο χαρτί, εφαρμόσιμη στο πεδίο και υπερασπίσιμη στην κοινωνία. Πρέπει να γνωρίζουμε εγκαίρως ποιες αντιδράσεις θα προκαλέσει, ποιες ομάδες επηρεάζει και ποια σημεία χρειάζονται διόρθωση πριν δημιουργηθεί πολιτική φθορά» ανέφερε.
Ο Διονύσης Σταμενίτης στάθηκε στον απολογισμό των επτά χρόνων διακυβέρνησης υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, τον οποίο χαρακτήρισε εντυπωσιακό. Αναφέρθηκε στην αντιμετώπιση εξωγενών κρίσεων και στη μείωση της ανεργίας, περιγράφοντας την αλλαγή που καταγράφεται στην επαφή των βουλευτών με την κοινωνία. Όπως είπε, παλαιότερα πολίτες προσέρχονταν στα βουλευτικά γραφεία αναζητώντας εργασία, ενώ σήμερα επιχειρήσεις ζητούν εργαζομένους. Απέδωσε αυτή την εικόνα στον πρωθυπουργό και στο επιτελικό κράτος, το οποίο σχεδιάζει και συντονίζει. Αναγνώρισε, πάντως, ότι μέσα στα επτά χρόνια υπήρξαν λάθη και παραλείψεις.
Ο Μίλτος Χρυσομάλλης επισήμανε ότι πολλοί πολίτες αισθάνονται πως δεν έχουν τις ίδιες ευκαιρίες με άλλους, αναδεικνύοντας το ζήτημα της ισότητας στην καθημερινότητα και στην πρόσβαση στις δυνατότητες που δημιουργούνται.
Αναφερόμενος στο επιτελικό κράτος, σημείωσε ότι συμφωνεί με τη λογική του, υπογράμμισε όμως ότι υπάρχουν δυσκολίες στον συντονισμό. Όπως ανέφερε, οι βουλευτές πολλές φορές δεν γνωρίζουν σε ποιον πρέπει να απευθυνθούν, ενώ το πρόβλημα εντείνεται με τους εξωκοινοβουλευτικούς υπουργούς, οι οποίοι, όπως είπε, συχνά λειτουργούν με το βλέμμα στην προσωπική τους πολιτική διαδρομή.
Ο ρόλος του βουλευτή
Η συζήτηση για τον ρόλο του βουλευτή αποτέλεσε έναν από τους πιο έντονους άξονες της συνεδρίασης, ιδιαίτερα σε σχέση με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και τις αναφορές σε 13 βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας.
Ο Μάκης Βορίδης έθεσε ζήτημα οριοθέτησης της κοινοβουλευτικής δραστηριότητας, τονίζοντας ότι οι βουλευτές δέχονται πολίτες στα γραφεία τους επειδή αντιμετωπίζουν προβλήματα. Στο ίδιο πεδίο, ο Τάκης Θεοδωρικάκος υποστήριξε ότι η στόχευση των 13 συναδέλφων συνιστά στόχευση στο ηθικό κύρος της παράταξης. Όπως ανέφερε, πρέπει να εξηγηθεί στην κοινωνία ότι οι συγκεκριμένοι βουλευτές δεν πήραν χρήματα, αλλά λειτούργησαν στο πλαίσιο του ρόλου τους.
Ο Ανδρέας Κατσανιώτης προσέγγισε το ζήτημα από την πλευρά της κοινοβουλευτικής λογοδοσίας. Τόνισε ότι η κυβέρνηση αξιολογείται από τον πρωθυπουργό, αλλά ελέγχεται από τη Βουλή και λογοδοτεί στην Κοινοβουλευτική Ομάδα. Αναφέρθηκε ειδικά στη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, λέγοντας ότι η Κοινοβουλευτική Ομάδα δεν είχε ενημερωθεί, αν και ο ίδιος ψήφισε για να μη δημιουργήσει πρόβλημα στην παράταξη.
Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος έδωσε έμφαση στη θεσμική έκφραση των προβληματισμών. Όπως είπε, όσοι πήραν τον λόγο είναι υποστηρικτές της κυβέρνησης και όχι αμφισβητίες της κυβερνητικής πορείας. Υποστήριξε ότι η διατύπωση προβληματισμών, ανησυχιών ή αγωνίας από έναν βουλευτή αποτελεί καλή υπηρεσία στη συνολική προσπάθεια, εφόσον γίνεται με τον προβλεπόμενο τρόπο και στα προβλεπόμενα όργανα, δηλαδή μέσα στην Κοινοβουλευτική Ομάδα και όχι αποσπασματικά εκτός αυτής. Στάθηκε, επίσης, στη διαφορετική βαρύτητα που έχει η κοινοβουλευτική παρουσία στην περιφέρεια, λέγοντας ότι άλλο είναι να «ιδρώνεις τη φανέλα» στο λεκανοπέδιο και άλλο στην περιφέρεια.
Ο Βασίλης Γόγιακας μίλησε επίσης για τον ρόλο του βουλευτή της περιφέρειας, αναφέροντας ότι υπηρετεί επί 12 χρόνια τη συγκεκριμένη αποστολή και θα συνεχίσει να δίνει τη μάχη.
Εσωκομματική λειτουργία, σταθερότητα και ανάγκη ενότητας
Αρκετοί βουλευτές στάθηκαν στην ανάγκη πιο τακτικής λειτουργίας των οργάνων, αλλά και στη σημασία της ενότητας ενόψει των επόμενων εκλογών.
Ο Δημήτρης Καιρίδης ανέφερε ότι οι συναντήσεις της Κοινοβουλευτικής Ομάδας πρέπει να είναι πιο τακτικές και πιο αποδραματοποιημένες, χαρακτηρίζοντας τη συνεδρίαση αυθεντικότερο εκφραστή της εσωκομματικής δημοκρατίας. Παράλληλα, σημείωσε ότι η Νέα Δημοκρατία υπό την ηγεσία του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι η κυρίαρχη πολιτική δύναμη που θέτει την ατζέντα και αναγκάζει τις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις να τοποθετηθούν. Πρότεινε, επίσης, να υπάρξει αναγραφή του αριθμού των σταυρών στα ψηφοδέλτια.
Ο Γιώργος Στύλιος συνέδεσε την ενότητα με τον εκλογικό στόχο της αυτοδυναμίας. Όπως είπε, σε έναν χρόνο από σήμερα η χώρα θα έχει εκλογές, η Νέα Δημοκρατία είναι κόμμα εξουσίας και στόχος είναι να κερδίσει τις εκλογές αυτοδύναμα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Τόνισε ότι τα θετικά αποτελέσματα και η συνέπεια λόγων και έργων αποτελούν το μεγάλο όπλο της κυβέρνησης και πρόσθεσε ότι η ενότητα είναι απαραίτητη.
Ο Βασίλης Σπανάκης έδωσε έμφαση στη δημοκρατική νομιμοποίηση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, υπενθυμίζοντας ότι όλοι βρίσκονται στην αίθουσα με την ιδιότητα του βουλευτή, η οποία προέκυψε από την ψήφο περίπου 2,5 εκατομμυρίων πολιτών που εμπιστεύθηκαν τη Νέα Δημοκρατία στις εκλογές του Μαΐου του 2023. Όπως ανέφερε, αυτό δεν πρέπει να το ξεχνά κανείς. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η χώρα διαθέτει πρωθυπουργό που πρωταγωνιστεί στις εξελίξεις μέσα σε συνθήκες διεθνούς κρίσης και αναλαμβάνει πρωτοβουλίες στην Ευρώπη. Συνέδεσε το πλεονέκτημα της χώρας με τη μονοκομματική κυβέρνηση και τη σταθερή πολιτική, τονίζοντας ότι η Νέα Δημοκρατία είναι η παράταξη που φέρνει σταθερότητα, σύνθεση και συσπείρωση.
Ο Γιάννης Οικονόμου ανέφερε ότι κοινός στόχος είναι η αυτοδυναμία και συνέδεσε τον στόχο αυτό με τη βελτίωση της καθημερινότητας, την προκοπή, την ευημερία, τους θεσμούς και την οικονομία. Όπως είπε, για να ταυτιστεί με αυτόν τον στόχο το κοινωνικό ακροατήριο που χρειάζεται η Νέα Δημοκρατία, απαιτείται μείωση των προβλημάτων των πολιτών και θετική προοπτική.
Η Ζέττα Μάκρη στάθηκε στην ελευθερία του λόγου μέσα στη δημοκρατία και στην εσωκομματική διαδικασία, σημειώνοντας ότι αυτό αποδείχθηκε και από τη συγκεκριμένη συνεδρίαση.
Οικονομία, κοινωνία και περιφέρεια
Ο Χρήστος Σταϊκούρας αναφέρθηκε στις συλλογικές και σημαντικές επιτυχίες της κυβέρνησης σε όλα τα πεδία της δημόσιας σφαίρας. Πρότεινε τη διαμόρφωση ενός οράματος για το 2030, με στόχο το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών να φτάσει τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Ζήτησε, επίσης, περισσότερες οικονομικές επιλογές υπέρ των χαμηλότερων εισοδηματικών στρωμάτων, με δικαιότερη κατανομή του πλούτου.
Παράλληλα, έδωσε έμφαση στην περιφερειακή ανάπτυξη, αναφέροντας παρεμβάσεις όπως οι φοιτητικές εστίες στα πανεπιστήμια, τα νέα δικαστικά μέγαρα και η αξιοποίηση των ιαματικών πηγών.
Ο Τάκης Θεοδωρικάκος υπογράμμισε την ανάγκη ισχυρής ενότητας της Νέας Δημοκρατίας στη μάχη των εκλογών, ενώ ανέφερε ότι οι απόντες θα αναλάβουν την ευθύνη της απουσίας τους. Ζήτησε, επίσης, να αναδειχθεί η δημαγωγία και ο λαϊκισμός του Αλέξη Τσίπρα, τον οποίο εκτίμησε ως πιθανό βασικό αντίπαλο στον χώρο της αντιπολίτευσης. Παράλληλα, διαφώνησε με την πρόταση για όριο ηλικίας στα 21 έτη ως προϋπόθεση υποψηφιότητας.
Ο Ανδρέας Κατσανιώτης σημείωσε ότι οι διαφορετικές απόψεις δεν αποτελούν παραφωνία, αλλά συνομιλία με τους πολίτες που ανησυχούν. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι στα μάτια πολλών πολιτών η συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση μοιάζει με διαμάχη ειδικών, ενώ η κοινωνία πιέζεται από άλλα προβλήματα.