Στο στόχαστρο της αποκαλούμενης «Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Τούρκων Δυτικής Θράκης» βρέθηκε η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, μετά την παρουσία της στη Σύνοδο Δεξιοτήτων του ΟΟΣΑ στην Κωνσταντινούπολη στα τέλη του προηγούμενου μήνα.
Ο πρόεδρος της ABTTF, Χαλίτ Χαμπίπογλου, γνωστός για τις θέσεις που εκφράζει, εξαπέλυσε επίθεση κατά της Ελληνίδας υπουργού, υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα προβάλλει διεθνώς την εικόνα ενός εκπαιδευτικού συστήματος που εκσυγχρονίζεται, ενώ, κατά την προσέγγιση της οργάνωσης, παραμένουν άλυτα τα ζητήματα της μειονοτικής εκπαίδευσης στη Θράκη.
Η παρέμβαση Χαμπίπογλου ήρθε ως απάντηση στις αναφορές της Σοφίας Ζαχαράκη για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της εκπαίδευσης, τη διά βίου μάθηση, την τεχνητή νοημοσύνη και τις δεξιότητες της νέας εποχής. Η ABTTF επιχείρησε να μεταφέρει τη συζήτηση από την ατζέντα του εκπαιδευτικού εκσυγχρονισμού στο πεδίο των μειονοτικών δικαιωμάτων, κατηγορώντας την Ελλάδα για πολιτική «δύο μέτρων και δύο σταθμών».
Ποιος είναι ο Χαμπίπογλου
Ο Χαλίτ Χαμπίπογλου είναι πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Τούρκων Δυτικής Θράκης, γνωστής ως ABTTF. Πρόκειται για οργάνωση με έδρα τη Γερμανία, η οποία δραστηριοποιείται διεθνώς υπέρ των θέσεων φορέων της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη και χρησιμοποιεί τον όρο «τουρκική μειονότητα Δυτικής Θράκης».
Η συγκεκριμένη ορολογία βρίσκεται σε αντίθεση με την επίσημη θέση, σύμφωνα με την οποία στη Θράκη αναγνωρίζεται μουσουλμανική μειονότητα, όπως προβλέπεται από τη Συνθήκη της Λωζάνης. Για τον λόγο αυτό, οι παρεμβάσεις της ABTTF εντάσσονται στη διαρκή προσπάθεια εργαλειοποίησης ζητημάτων που αφορούν τη μειονότητα από την Τουρκία.
Η αιχμή κατά της υπουργού Παιδείας
Σύμφωνα με τον Χαμπίπογλου, η υπουργός Παιδείας παρουσίασε στην Κωνσταντινούπολη μια εικόνα μεταρρυθμιστικής προόδου, χωρίς να αναφερθεί στα ζητήματα που, όπως υποστηρίζει η ABTTF, αφορούν τη μειονοτική εκπαίδευση στη Θράκη.
«Η υπουργός ισχυρίζεται ότι το σύστημα μετασχηματίζεται, αλλά τα δύο μέτρα και δύο σταθμά στην εκπαίδευση της μειονότητας και οι παραβιάσεις δικαιωμάτων αγνοούνται», ανέφερε ο πρόεδρος της ABTTF, ασκώντας ευθεία κριτική στη Σοφία Ζαχαράκη.
Στη δήλωσή του, ο Χαμπίπογλου υποστήριξε ότι η Συνθήκη της Λωζάνης κατοχύρωσε εκπαιδευτική αυτονομία για τη μειονότητα, η οποία, κατά τον ίδιο, έχει αποδυναμωθεί μέσα από πολυετείς κρατικές παρεμβάσεις. Παρουσίασε μάλιστα την κρατική πολιτική ως πολιτική συρρίκνωσης του μειονοτικού σχολικού συστήματος.
Η παρουσία Ζαχαράκη στην Κωνσταντινούπολη
Η παρέμβαση της ABTTF αποκτά ιδιαίτερη διάσταση λόγω του πλαισίου στο οποίο έγιναν οι δηλώσεις της Σοφίας Ζαχαράκη. Η υπουργός συμμετείχε στη Σύνοδο Δεξιοτήτων του ΟΟΣΑ στην Κωνσταντινούπολη, παρουσιάζοντας τις μεταρρυθμίσεις που προωθεί η ελληνική κυβέρνηση στην εκπαίδευση.
Στο επίκεντρο της παρέμβασής της βρέθηκαν οι ψηφιακές δεξιότητες, η τεχνητή νοημοσύνη, η διά βίου μάθηση και η ανάγκη προσαρμογής του εκπαιδευτικού συστήματος στις νέες απαιτήσεις. Η ABTTF, όμως, επιχείρησε να αντιπαραβάλει αυτή την εικόνα με τα ζητήματα που η ίδια προβάλλει ως εκκρεμότητες στη μειονοτική εκπαίδευση.
Κατά την παρουσία της στην Κωνσταντινούπολη, η Σοφία Ζαχαράκη επισκέφθηκε και το Οικουμενικό Πατριαρχείο, όπου συναντήθηκε με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο. Σύμφωνα με το τουρκικό δημοσίευμα, στη συνάντηση τέθηκαν θέματα που αφορούν τους κληρικούς στο εξωτερικό και την υποστήριξη της ελληνόφωνης εκπαίδευσης.
Η αναφορά στη Συνθήκη της Λωζάνης, η χρήση του όρου «τουρκική μειονότητα» και η επίκληση εκπαιδευτικής αυτονομίας συνθέτουν το γνωστό πλαίσιο μέσα από το οποίο οργανώσεις του συγκεκριμένου χώρου επιχειρούν να ασκήσουν πίεση στην ελληνική πλευρά.
Η ελληνική διάσταση
Για την Αθήνα, το ζήτημα της μειονότητας στη Θράκη παραμένει ευαίσθητο και συνδέεται με τη Συνθήκη της Λωζάνης, την εκπαιδευτική πολιτική, την κοινωνική συνοχή και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Η επίσημη ελληνική θέση, όπως προκύπτει από την ίδια τη Συνθήκη, αναγνωρίζει μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη. Αντίθετα, η ABTTF και άλλοι φορείς του ίδιου χώρου επιμένουν στον εθνοτικό προσδιορισμό, επιδιώκοντας να αναδείξουν το ζήτημα ως θέμα συλλογικού αυτοπροσδιορισμού και μειονοτικών δικαιωμάτων.