Οι έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσουν σύμφωνα με τον προγραμματισμό της εταιρείας, διαμηνύουν ελληνικές διπλωματικές πηγές, απαντώντας στην αμφισβήτηση των ελληνικών και κυπριακών NAVTEX από την Άγκυρα. Παράλληλα, σύμφωνα με πληροφορίες, τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος επιτηρεί τη θαλάσσια περιοχή νότια της Καρπάθου, από όπου προβλέπεται να περάσει το υποθαλάσσιο καλώδιο.
Η απάντηση της Αθήνας ήρθε σε αυστηρό τόνο μετά την ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, το οποίο απαιτεί να υποβληθεί αίτημα αδειοδότησης για τις εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου VB Abeille Marengo σε περιοχές που η Τουρκία διεκδικεί ως δική της υφαλοκρηπίδα.
«Οι εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου VB Abeille Marengo, θα προχωρήσουν βάσει του επιχειρησιακού προγραμματισμού της εταιρείας, σε ελληνικά και κυπριακά χωρικά ύδατα και σε περιοχές ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας», τονίζουν οι ελληνικές διπλωματικές πηγές. Προσθέτουν ότι «το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας είναι σαφές και δεν χωρεί διαφορετικών ερμηνειών».
Πτήσεις επιτήρησης νότια της Καρπάθου
Η δραστηριότητα τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών είναι έντονη στο βορειοανατολικό και το νοτιοανατολικό Αιγαίο, με πτήσεις που εκτείνονται από την περιοχή της Κεσάνης έως την Κάρπαθο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το UAV με διακριτικό VATOZ17 πραγματοποιεί επαναλαμβανόμενους κύκλους νότια της Καρπάθου, πάνω από την περιοχή όπου σχεδιάζεται η πόντιση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, πρόκειται για αεροσκάφος τύπου AKINCI ή ANKA, το οποίο απογειώθηκε από τη ναυτική βάση του Ντάλαμαν. Η αποστολή του αφορά την αποσαφήνιση της εικόνας επιφανείας, με σκοπό την παρακολούθηση της δραστηριότητας στη συγκεκριμένη θαλάσσια ζώνη.
Το αεροσκάφος εμφανίζεται να ενεργοποιεί και να απενεργοποιεί κατά διαστήματα τον πομπό εντοπισμού του, με αποτέλεσμα να μην καταγράφεται συνεχώς στα συστήματα παρακολούθησης πτήσεων. Με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες, είναι το τουρκικό UAV που επιχειρεί πιο κοντά στην περιοχή των προγραμματισμένων εργασιών.
Τι ζητά η Άγκυρα για τις έρευνες
Νωρίτερα την Παρασκευή, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι απαιτεί αίτημα άδειας προς τις τουρκικές αρχές για έρευνες σε περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου τις οποίες χαρακτηρίζει «τουρκική υφαλοκρηπίδα». Οι μονομερώς κατατεθειμένες τουρκικές διεκδικήσεις για τα εξωτερικά όρια της ΑΟΖ επικαλύπτουν και περιοχή της ελληνικής ΑΟΖ όπως αυτή προκύπτει από την Ελληνοαιγυπτιακή Συμφωνία.
Στην ανακοίνωσή του, το τουρκικό υπουργείο υποστηρίζει ότι πλοίο υπό γαλλική σημαία επιχείρησε να πραγματοποιήσει χωρίς άδεια θαλάσσιες επιστημονικές έρευνες για την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου, εντός της υφαλοκρηπίδας που η Άγκυρα δηλώνει ότι της ανήκει. Παραπέμπει στα εξωτερικά όρια που γνωστοποίησε στα Ηνωμένα Έθνη στις 18 Μαρτίου 2020.
Το υπουργείο ισχυρίζεται επίσης ότι η Τουρκία ακύρωσε τις αναγγελίες προς ναυτιλλομένους που εξέδωσαν η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία, την οποία αποκαλεί «Ελληνοκυπριακή Διοίκηση της Νότιας Κύπρου», χαρακτηρίζοντάς τες μη εξουσιοδοτημένες.
Για το τμήμα των σχεδιαζόμενων δραστηριοτήτων που θεωρεί ότι εμπίπτει στην υφαλοκρηπίδα της, η Άγκυρα αναφέρει πως δεν έχει υποβληθεί αίτημα άδειας, επικαλούμενη τους εθιμικούς κανόνες του διεθνούς δικαίου της θάλασσας. Δηλώνει ακόμη απόλυτη αποφασιστικότητα να προστατεύσει τα κυριαρχικά δικαιώματα που υποστηρίζει ότι απορρέουν από το διεθνές δίκαιο και αναφέρει ότι θα συνεχίσει να υιοθετεί στην περιοχή προσέγγιση βασισμένη «στη συνεργασία, τον διάλογο και τον συντονισμό».
Με την επιμονή στην απαίτηση αδειοδότησης, η Άγκυρα εμφανίζεται να επιδιώκει έως την τελευταία στιγμή ένα σχετικό αίτημα, το οποίο θα της επέτρεπε να δικαιολογήσει και στο εσωτερικό της χώρας τη συνέχιση των ερευνών.
Οι NAVTEX και το τμήμα της διαδρομής που απομένει
Το απόγευμα της Παρασκευής εκδόθηκε σειρά NAVTEX από τις ελληνικές, τις κυπριακές και τις τουρκικές αρχές. Είχε προηγηθεί τηλεφωνική επικοινωνία του υπουργού Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτη με τον ομόλογό του της Κυπριακής Δημοκρατίας Κ. Κόμπο, στο πλαίσιο του στενού συντονισμού των δύο χωρών.
Η ελληνική NAVTEX καλύπτει ολόκληρη τη διαδρομή πόντισης του καλωδίου έως και την κυπριακή ΑΟΖ. Στις περιοχές βόρεια της Κρήτης, στις οποίες περιλαμβάνονται και διεθνή ύδατα, οι έρευνες έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, ακόμη και μετά το επεισόδιο της Κάσου. Το μεγαλύτερο μέρος των ερευνών που εκκρεμεί αφορά την περιοχή ανατολικά της Κάσου έως τα όρια της κυπριακής ΑΟΖ.
Λίγη ώρα αργότερα, η Τουρκία εξέδωσε την αντι-NAVTEX 1105/26, αμφισβητώντας την ελληνική αναγγελία για τις εργασίες του VB Abeille Marengo. Υποστηρίζει ότι μέρος της ερευνητικής περιοχής βρίσκεται εντός της υφαλοκρηπίδας που έχει μονομερώς δηλώσει και επαναφέρει την επιστολή A/74/757, την οποία απέστειλε στον ΟΗΕ στις 18 Μαρτίου 2020.
Η Άγκυρα αναφέρει ότι δεν έχει δώσει άδεια για τις συγκεκριμένες έρευνες, χαρακτηρίζει την ελληνική NAVTEX «μη εξουσιοδοτημένη» και αξιώνει οι ερευνητικές δραστηριότητες στις θαλάσσιες περιοχές που θεωρεί δικής της δικαιοδοσίας να συντονίζονται με τις τουρκικές αρχές.
Με αυτόν τον τρόπο αμφισβητεί τις αρμοδιότητες της ελληνικής πλευράς και επιχειρεί να θέσει τη συγκατάθεσή της ως προϋπόθεση για τις εργασίες, στη βάση διεκδικήσεων που η Αθήνα δεν αναγνωρίζει. Η μονομερής κατάθεση συντεταγμένων στον ΟΗΕ δεν αποτελεί αναγνώριση των τουρκικών αξιώσεων ούτε οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας.
