Είχα γράψει, όταν ανακοινώθηκε η τοποθέτηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ ως πρέσβειρας των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αθήνα, ότι κατά την άποψή μου η επιλογή αυτή συνιστούσε υποβάθμιση της αμερικανικής διπλωματικής εκπροσώπησης στην Ελλάδα.
Και το είχα υποστηρίξει με συγκεκριμένο πολιτικό σκεπτικό. Με είχαν ενοχλήσει βαθύτατα παλαιότερες δηλώσεις της για την Ελλάδα και τους Έλληνες, δηλώσεις που θεωρούσα προσβλητικές και, κυρίως, ασύμβατες με το ειδικό βάρος που θα έπρεπε να έχει ο άνθρωπος που εκπροσωπεί την Ουάσιγκτον σε μια χώρα σύμμαχο των ΗΠΑ και μέλος του ΝΑΤΟ.
Μακάρι να είχα διαψευστεί.
Μέχρι στιγμής, όμως, η εικόνα που εκπέμπεται δεν είναι εκείνη μιας πρέσβειρας που βρίσκεται στην Αθήνα σε μια εξαιρετικά κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία. Είναι περισσότερο η εικόνα μιας λαμπερής κοσμικής παρουσίας που ανακαλύπτει τις ελληνικές θάλασσες, τα νησιά και την καλοκαιρινή ζωή.
Πολυτελή σκάφη, κοσμικές εμφανίσεις, διακοπές. Ασφαλώς, κάθε άνθρωπος —και κάθε πρέσβης— δικαιούται προσωπική ζωή και ξεκούραση. Ουδείς ζητά από έναν διπλωμάτη να βρίσκεται κλεισμένος όλο το εικοσιτετράωρο στην πρεσβεία.
Υπάρχει όμως και κάτι που λέγεται συγκυρία.
Και η συγκυρία στο Ιόνιο δεν προσφέρεται για ανέμελες εικόνες.
Την ώρα που η τουρκική προκλητικότητα εντείνεται και η Άγκυρα επαναφέρει με διάφορους τρόπους τις γνωστές αμφισβητήσεις της, θα περίμενε κανείς από την πρέσβειρα της ισχυρότερης χώρας του ΝΑΤΟ να βρει δύο λέξεις να πει.
Όχι υπέρ της ελληνικής κυβέρνησης.
Υπέρ του διεθνούς δικαίου. Υπέρ της σταθερότητας. Υπέρ του σεβασμού της κυριαρχίας μιας συμμάχου χώρας.
Μέχρι στιγμής, αυτές οι δύο λέξεις δεν ακούστηκαν με την καθαρότητα που θα περίμενα.
Και εδώ βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα. Δεν με ενδιαφέρει με ποιο σκάφος ταξιδεύει η κυρία Γκιλφόιλ ούτε σε ποιο ελληνικό νησί επιλέγει να περάσει μερικές ημέρες. Με ενδιαφέρει τι λέει —και κυρίως τι δεν λέει— όταν η χώρα στην οποία είναι διαπιστευμένη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια περίοδο αυξημένης έντασης.
Η διπλωματία άλλωστε δεν είναι φωτογραφίες, δεξιώσεις και δημόσιες σχέσεις. Είναι παρουσία όταν τα πράγματα δυσκολεύουν. Είναι λέξεις προσεκτικά επιλεγμένες, αλλά και λέξεις που πρέπει κάποια στιγμή να ειπωθούν.
Και ασφαλώς γνωρίζουμε ότι οι πρέσβεις δεν χαράσσουν μόνοι τους την εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών. Εκφράζουν την Ουάσιγκτον και κινούνται μέσα στα όρια που αυτή καθορίζει. Γι’ αυτό ακριβώς η σιωπή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πολιτική σημασία: το ερώτημα δεν αφορά μόνο την κυρία Γκιλφόιλ αλλά και το μήνυμα που επιλέγουν να εκπέμψουν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται φιλοφρονήσεις. Ούτε φωτογραφίες με φόντο το Ιόνιο.
Χρειάζεται από τους συμμάχους της καθαρές θέσεις όταν αμφισβητούνται αρχές που οι ίδιοι διακηρύσσουν ότι υπερασπίζονται.
Και επειδή το καλοκαίρι κάποτε τελειώνει, θα ήταν χρήσιμο να αρχίσει και η διπλωματία.
Διότι η κυρία πρέσβης μπορεί να απολαμβάνει το Ιόνιο. Καλό θα ήταν, όμως, να θυμάται ότι βρίσκεται εδώ και για να ασχολείται με όσα συμβαίνουν μέσα σε αυτό.