Επτά σημαντικές παρεμβάσεις στη φορολογία των ακινήτων αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή μέσα στο 2027, επηρεάζοντας τον ΕΝΦΙΑ, τα εισοδήματα από ενοίκια, τις ανακαινίσεις, τις μακροχρόνιες μισθώσεις και τις μεταβιβάσεις.
Οι ρυθμίσεις, σύμφωνα με όσα προβλέπονται σε διατάξεις που έχουν ήδη ψηφιστεί ή περιλαμβάνονται σε νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, στοχεύουν αφενός στην ελάφρυνση συγκεκριμένων κατηγοριών ιδιοκτητών και αφετέρου στην ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση.
Πλήρης απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται πλήρης απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για δικαιώματα επί ακινήτων που αποτελούν κύρια κατοικία και βρίσκονται σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκων.
Από το μέτρο εξαιρούνται οι οικισμοί της Περιφέρειας Αττικής, με εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων. Για τη Δυτική Μακεδονία, την Περιφερειακή Ενότητα Έβρου, καθώς και για παραμεθόριους δήμους της Κεντρικής Μακεδονίας, της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Ηπείρου, το πληθυσμιακό όριο ορίζεται στους 2.200 κατοίκους.
Δικαιούχοι θα είναι φυσικά πρόσωπα, φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, εφόσον η κύρια κατοικία τους έχει δηλωθεί ως τέτοια στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος για το φορολογικό έτος 2025. Η απαλλαγή δεν θα καλύπτει κατοικίες συνολικής φορολογητέας αξίας άνω των 400.000 ευρώ.
Η ρύθμιση εκτιμάται ότι αφορά περίπου 650.000 φορολογούμενους που κατοικούν μόνιμα σε 12.855 οικισμούς.
Μειώνεται ο φόρος για εισοδήματα από ενοίκια
Από τις δηλώσεις που αναμένεται να υποβληθούν το δεύτερο τρίμηνο του 2027, για τα εισοδήματα του φορολογικού έτους 2026, προβλέπεται μείωση του συντελεστή φορολόγησης των μισθωμάτων από 35% σε 25% για το τμήμα του ετήσιου εισοδήματος από ακίνητα που υπερβαίνει τις 12.000 ευρώ και φθάνει έως τις 24.000 ευρώ.
Για το εισόδημα έως 12.000 ευρώ διατηρείται ο συντελεστής 15%. Άμεσα ωφελούμενοι εκτιμάται ότι θα είναι 161.587 ιδιοκτήτες με ετήσια εισοδήματα από ενοίκια άνω των 12.000 ευρώ.
Παράταση του κινήτρου για ανακαινίσεις
Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2027 παρατείνεται η ισχύς του φορολογικού κινήτρου για δαπάνες ανακαίνισης και λειτουργικής αναβάθμισης κτιρίων.
Η προβλεπόμενη έκπτωση φόρου μπορεί να αφορά συνολική δαπάνη έως 16.000 ευρώ και κατανέμεται ισόποσα στα πέντε επόμενα έτη από την πραγματοποίηση της δαπάνης. Έτσι, το ποσό που μπορεί να αφαιρείται κάθε χρόνο από τον φόρο εισοδήματος φθάνει έως τα 3.200 ευρώ.
Η δαπάνη πρέπει να αφορά κυρίως αμοιβές για την εκτέλεση των εργασιών. Το ποσό για υλικά που αναγνωρίζεται για την έκπτωση δεν μπορεί να υπερβαίνει το ένα τρίτο της δαπάνης για εργασίες.
Τριετής απαλλαγή για κενές και βραχυχρόνια μισθωμένες κατοικίες
Παρατείνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 το κίνητρο για ιδιοκτήτες που διαθέτουν σε μακροχρόνια μίσθωση κατοικίες οι οποίες ήταν κενές ή χρησιμοποιούνταν αποκλειστικά για βραχυχρόνια μίσθωση.
Για τους πρώτους 36 μήνες από τη σύναψη της σύμβασης, το εισόδημα από τα συγκεκριμένα ενοίκια δεν θα φορολογείται, υπό προϋποθέσεις. Μεταξύ άλλων, η κατοικία πρέπει να έχει επιφάνεια έως 120 τ.μ., με προσαύξηση κατά 20 τ.μ. για κάθε εξαρτώμενο τέκνο του μισθωτή πέραν των δύο.
Η σύμβαση πρέπει να έχει διάρκεια τουλάχιστον τριών ετών και να συναφθεί από τις 8 Σεπτεμβρίου 2024 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027. Για τις κατοικίες που ήταν κενές, απαιτείται να είχαν δηλωθεί ως τέτοιες ή να μην είχαν δηλωθεί ως μισθωμένες, ιδιοκατοικούμενες, ιδιοχρησιμοποιούμενες ή δωρεάν παραχωρούμενες κατά τα τρία προηγούμενα φορολογικά έτη.
Για τις κατοικίες βραχυχρόνιας μίσθωσης, προβλέπεται ότι πρέπει να είχαν διατεθεί αποκλειστικά με αυτό το καθεστώς το προηγούμενο φορολογικό έτος και οι σχετικές μισθώσεις να έχουν δηλωθεί στη Φορολογική Διοίκηση.
Η απαλλαγή μπορεί να διατηρηθεί για το υπολειπόμενο διάστημα αν το ακίνητο κενωθεί μία φορά και μισθωθεί εκ νέου με μακροχρόνια σύμβαση. Καλύπτει επίσης μισθώσεις τουλάχιστον έξι συνεχόμενων μηνών προς ιατρικό ή νοσηλευτικό προσωπικό του Δημοσίου, εκπαιδευτικούς και ένστολο προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας.
Νέα παράταση στην αναστολή του φόρου υπεραξίας
Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2027 παρατείνεται η αναστολή εφαρμογής του φόρου υπεραξίας στις πωλήσεις ακινήτων.
Οι διατάξεις του άρθρου 41 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος προβλέπουν φόρο 15% στη θετική διαφορά που προκύπτει όταν ένα ακίνητο πωλείται σε τιμή υψηλότερη από εκείνη της κτήσης του. Με τη νέα παράταση, ο φόρος αυτός δεν θα ενεργοποιηθεί εντός του 2027.
Αναστολή ΦΠΑ 24% στα νεόδμητα
Για ακόμη ένα έτος προβλέπεται να παραμείνει σε αναστολή ο ΦΠΑ 24% στις πωλήσεις νεόδμητων ακινήτων, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027.
Η ρύθμιση αφορά κτίσματα με άδειες ανέγερσης από την 1η Ιανουαρίου 2006 και μετά, τα οποία παραμένουν στα χέρια των κατασκευαστών, εφόσον έχουν υποβληθεί οι σχετικές αιτήσεις αναστολής. Στις περιπτώσεις αυτές, η μεταβίβαση επιβαρύνεται με φόρο μεταβίβασης 3% αντί για ΦΠΑ 24%.
Για την αγορά πρώτης κατοικίας ισχύει απαλλαγή τόσο από τον ΦΠΑ όσο και από τον φόρο μεταβίβασης, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Στο 15% ο φόρος μεταβίβασης
Από την 1η Ιουλίου 2027 προβλέπεται αύξηση του φόρου μεταβίβασης ακινήτων από 3% σε 15% για αγορές κατοικιών από υπηκόους τρίτων χωρών που δεν είναι Έλληνες, ομογενείς, πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, ούτε επί μακρόν διαμένοντες.
Με την εισφορά υπέρ δήμων, που αντιστοιχεί σε 3% επί του φόρου, η συνολική επιβάρυνση διαμορφώνεται σε 15,45%. Για τις λοιπές περιπτώσεις, ο φόρος μεταβίβασης παραμένει 3%, ή 3,09% μαζί με την εισφορά υπέρ δήμων.
Στόχος της ρύθμισης είναι να περιοριστεί η αυξημένη ζήτηση κατοικιών από υπηκόους τρίτων χωρών, η οποία σύμφωνα με την αιτιολόγηση του μέτρου συμβάλλει στην άνοδο των τιμών και δυσχεραίνει την πρόσβαση στη στέγη για τους μόνιμους κατοίκους.
