Με τις αποφάσεις για το οικονομικό πακέτο της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης να εισέρχονται στην τελική ευθεία, το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται ένα πακέτο παρεμβάσεων που θα έχει σαφή στόχευση στους ελεύθερους επαγγελματίες, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τη μεσαία τάξη, αποφεύγοντας ταυτόχρονα δημοσιονομικές υπερβάσεις που θα έθεταν σε κίνδυνο την αξιοπιστία της οικονομικής πολιτικής.
Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν στα τέλη Αυγούστου, λίγο πριν από τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ, ενώ σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές κάθε μέτρο αξιολογείται με βάση τρία βασικά κριτήρια: το δημοσιονομικό κόστος, τον αριθμό των δικαιούχων και τον χρόνο εφαρμογής του.
Το οικονομικό επιτελείο εμφανίζεται να διαθέτει δημοσιονομικό χώρο που σήμερα υπολογίζεται μεταξύ 1,2 και 2 δισ. ευρώ, ανάλογα με την πορεία των φορολογικών εσόδων, του τουρισμού και της εκτέλεσης του προϋπολογισμού τους επόμενους μήνες.
Στο τραπέζι οι αλλαγές στο τεκμαρτό
Το πιο δύσκολο πολιτικά και τεχνικά ζήτημα αφορά το σύστημα του τεκμαρτού προσδιορισμού εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών.
Νέες φοροελαφρύνσεις και ενισχύσεις συνταξιούχων στο πακέτο της ΔΕΘ
Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας φαίνεται να συγκρούονται δύο διαφορετικές προσεγγίσεις. Η πρώτη εισηγείται ουσιαστική αναθεώρηση του συστήματος ώστε να περιοριστεί η επιβάρυνση για τη μεγάλη πλειονότητα των επαγγελματιών. Η δεύτερη προκρίνει στοχευμένες διορθώσεις, χωρίς κατάργηση του βασικού πυρήνα του μέτρου, καθώς το ισχύον σύστημα αποφέρει σημαντικά φορολογικά έσοδα και αποτελεί βασικό εργαλείο αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής.
Οι πληροφορίες συγκλίνουν ότι πλήρης κατάργηση του τεκμαρτού δεν θεωρείται πιθανή στη φετινή ΔΕΘ. Αντίθετα, εξετάζονται διορθώσεις ώστε να αντιμετωπιστούν αδικίες και στρεβλώσεις, χωρίς να χαθεί ο δημοσιονομικός στόχος. Παράλληλα, υπάρχουν σενάρια για ευρύτερες αλλαγές από το φορολογικό έτος 2027.
Μειώσεις στην προκαταβολή φόρου
Σημαντική θέση στον κυβερνητικό σχεδιασμό καταλαμβάνει και η μείωση της προκαταβολής φόρου.
Σύμφωνα με τα επικρατέστερα σενάρια:
- για τους ελεύθερους επαγγελματίες εξετάζεται η μείωση από το 55% στο 40% ή και χαμηλότερα,
- για τις επιχειρήσεις η προκαταβολή ενδέχεται να μειωθεί από το 80% κάτω από το 60%.
Αντίθετα, δεν εξετάζεται αλλαγή στην προκαταβολή φόρου των τραπεζών, η οποία παραμένει στο 100%.
Στο στόχαστρο και το τέλος επιτηδεύματος
Παράλληλα, οι υπηρεσίες του υπουργείου εξετάζουν τη σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα, ένα μέτρο που θεωρείται ότι έχει περισσότερο συμβολικό αλλά και ουσιαστικό χαρακτήρα για την επιχειρηματικότητα.
Συζητείται επίσης μείωση της φορολογίας των επιχειρήσεων σε επόμενο στάδιο, εφόσον το επιτρέψουν οι δημοσιονομικές δυνατότητες.
Ενοίκια και ιδιοκτήτες ακινήτων
Ανοικτό παραμένει το θέμα της φορολόγησης των εισοδημάτων από ενοίκια.
Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει παρεμβάσεις κυρίως για τα χαμηλότερα εισοδήματα από ακίνητα, χωρίς όμως να έχει ληφθεί οριστική απόφαση. Στα σενάρια περιλαμβάνονται αλλαγές στους φορολογικούς συντελεστές για μικρά εισοδήματα από ενοίκια, στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης της προσφοράς κατοικιών.
Δεν επιστρέφουν 13η σύνταξη και 13ος μισθός
Εκτός κυβερνητικού σχεδιασμού φαίνεται να παραμένουν η επαναφορά της 13ης σύνταξης και του 13ου μισθού στο Δημόσιο.
Σύμφωνα με κυβερνητικές εκτιμήσεις, το συνολικό κόστος των δύο μέτρων προσεγγίζει τα 4 δισ. ευρώ ετησίως, ποσό που υπερβαίνει κατά πολύ τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο και δεν θεωρείται συμβατό με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες.
Σενάρια για μεγαλύτερη ενίσχυση των συνταξιούχων
Αντί της επαναφοράς της 13ης σύνταξης, εξετάζεται η αύξηση της ετήσιας οικονομικής ενίσχυσης που καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο στους συνταξιούχους.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το σημερινό ποσό των 300 ευρώ θα μπορούσε να αυξηθεί έως και στα 600 ευρώ για συγκεκριμένες κατηγορίες δικαιούχων, εφόσον οι δημοσιονομικές συνθήκες το επιτρέψουν. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση.
Η πολιτική στόχευση της κυβέρνησης
Πέρα από την οικονομική διάσταση, στο κυβερνητικό επιτελείο αναγνωρίζουν ότι οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν μία από τις κοινωνικές ομάδες στις οποίες καταγράφεται σημαντική πολιτική φθορά μετά την εφαρμογή του τεκμαρτού εισοδήματος.
Για τον λόγο αυτό, το μεγαλύτερο μέρος των παρεμβάσεων που εξετάζονται στη ΔΕΘ επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη διατήρηση των εσόδων από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και στην αποκατάσταση της σχέσης της κυβέρνησης με τη συγκεκριμένη εκλογική δεξαμενή.
Το τελικό «καλάθι» θα κλειδώσει στα τέλη Αυγούστου, αφού προηγηθεί η αποτίμηση της πορείας των δημόσιων οικονομικών και των διαθέσιμων δημοσιονομικών περιθωρίων, με τον πρωθυπουργό να έχει τον τελευταίο λόγο για το περιεχόμενο των εξαγγελιών της φετινής ΔΕΘ.