Στο Μαξίμου, η ψηφοφορία για τις άρσεις ασυλίας 13 βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας έχει λάβει τον χαρακτήρα διπλής δοκιμασίας. Από τη μία, η κυβέρνηση θέλει να υπερασπιστεί τη γραμμή ότι η Δικαιοσύνη πρέπει να κάνει τη δουλειά της, στην ίδια λογική που είχε ακολουθήσει και σε άλλες περιπτώσεις. Από την άλλη, θέλει να αποφύγει μια εικόνα εσωτερικής αμηχανίας ή και σιωπηρής αποδοκιμασίας μέσα στην ίδια την Κοινοβουλευτική Ομάδα.
Η δημόσια γραμμή
Η επίσημη θέση εκφράστηκε από τον Παύλο Μαρινάκη, ο οποίος δήλωσε ότι δεν τίθεται θέμα κομματικής πειθαρχίας, επαναλαμβάνοντας πως σε τέτοιες ψηφοφορίες δεν συνηθίζεται να επιβάλλεται γραμμή. Αυτό δίνει στην κυβέρνηση θεσμικό επιχείρημα, ταυτόχρονα όμως αποκαλύπτει και μία δεύτερη σκέψη. Αν υπάρξουν διαφοροποιήσεις, το Μαξίμου θέλει προκαταβολικά να τις αποσυνδέσει από εικόνα εσωκομματικής ρήξης και να τις εντάξει στη λογική της ψήφου κατά συνείδηση, που κατοχυρώνεται και συνταγματικά για τους βουλευτές.
Το σενάριο που θέλουν να αποφύγουν
Πίσω από τις κλειστές πόρτες, η πιο δύσκολη εξίσωση φαίνεται να είναι άλλη. Τόσο πόσοι θα ψηφίσουν υπέρ όσο και αν θα δημιουργηθεί εικόνα επιλεκτικής μεταχείρισης. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος προειδοποίησε ανοιχτά ότι μια ψήφος υπέρ για κάποιους και κατά για άλλους θα παράγει πολιτικό πρόβλημα, γιατί θα μοιάζει σαν η ίδια η Κοινοβουλευτική Ομάδα να ξεχωρίζει ποιοι θεωρούνται πολιτικά πιο εκτεθειμένοι και ποιοι λιγότερο.
Γιατί επιμένουν ότι η άρση δεν σημαίνει ενοχή
Η δεύτερη βασική γραμμή άμυνας είναι θεσμική. Η κυβέρνηση επενδύει στο επιχείρημα ότι η άρση ασυλίας δεν συνιστά καταδίκη αλλά άνοιγμα του δρόμου για παροχή εξηγήσεων στη Δικαιοσύνη με το τεκμήριο αθωότητας και τον σεβασμό του να είναι σταθερά στον ορίζοντα. Αυτό εδράζεται και στη μετά το 2019 συνταγματική διατύπωση του άρθρου 62, σύμφωνα με την οποία η άδεια της Βουλής παρέχεται υποχρεωτικά όταν το αδίκημα δεν συνδέεται με την άσκηση των καθηκόντων ή την πολιτική δραστηριότητα του βουλευτή. Στο ίδιο πνεύμα κινούνται και κυβερνητικά στελέχη.
Το επιχείρημα των ίδιων των βουλευτών
Για το Μαξίμου, κομβικό ρόλο παίζει και κάτι ακόμη. Οι ίδιοι οι βουλευτές έχουν ζητήσει την άρση της ασυλίας τους. Η κυβέρνηση το χρησιμοποιεί αυτό ως κεντρικό επιχείρημα για να πιέσει πολιτικά την Κοινοβουλευτική Ομάδα χωρίς να μιλά για πειθαρχία. Η λογική είναι πως αφού οι ίδιοι οι ενδιαφερόμενοι ζητούν να ανοίξει ο δρόμος προς τη Δικαιοσύνη για να υπερασπιστούν τον εαυτό τους, τότε μια αρνητική ψήφος από συναδέλφους τους θα έστελνε αντιφατικό μήνυμα. Γι’ αυτό και η φράση «να γίνει σεβαστό αυτό που έχουν ζητήσει οι ίδιοι» επανέρχεται διαρκώς στη δημόσια επιχειρηματολογία.
Η πίεση στο εσωτερικό της Κοινοβουλευτικής Ομάδας
Το παρασκήνιο δείχνει ότι η κυβέρνηση δεν επαναπαύεται στην επίσημη γραμμή. Σύμφωνα με πληροφορίες, τις προηγούμενες μέρες προηγήθηκαν επαφές και τηλεφωνικές επικοινωνίες στενών συνεργατών του πρωθυπουργού, καθώς και του γραμματέα της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Μάξιμου Χαρακόπουλου, με στόχο την αποκλιμάκωση των αντιδράσεων και την αποσαφήνιση των θέσεων. Την ίδια ώρα, ο δημόσιος λόγος κυβερνητικών στελεχών αναγνωρίζει ότι υπάρχει προβληματισμός στην ΚΟ, καθώς οι βουλευτές βρίσκονται σε συνεχή επαφή με τον αγροτικό κόσμο και δέχονται το βάρος της υπόθεσης και στην περιφέρεια.
Η μάχη της εικόνας απέναντι στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
Υπάρχει και ένα ακόμη επίπεδο. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ανακοίνωσε την 1η Απριλίου ότι ζήτησε την άρση ασυλίας 11 εν ενεργεία βουλευτών, στο πλαίσιο έρευνας για φερόμενο οργανωμένο σχήμα απάτης με αγροτικά κονδύλια, ενώ παράλληλα έγινε αναφορά και για πιθανή εμπλοκή πρώην υπουργού και υφυπουργού. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το Μαξίμου προσπαθεί να υποβαθμίσει το πολιτικό βάρος της δικογραφίας, υποστηρίζοντας ότι υπήρξε μεγάλη απόσταση ανάμεσα σε όσα διέρρεαν επί μήνες και σε όσα τελικά περιήλθαν στη Βουλή. Η πίεση λοιπόν δεν είναι μόνο εσωκομματική. Είναι και μάχη αφηγήματος απέναντι σε μια υπόθεση με ευρωπαϊκή διάσταση, η οποία έχει ήδη βαρύνει την πολιτική ατζέντα.
Τι μετρά το Μαξίμου
Το βασικό συμπέρασμα από τις δημόσιες τοποθετήσεις και το κοινοβουλευτικό παρασκήνιο είναι ότι στο Μαξίμου μετρούν να μη δοθεί εικόνα ανταρσίας, να μη στηθεί μέσα από τις κάλπες μια άτυπη ιεράρχηση πολιτικής ευθύνης ανάμεσα στους 13 όπως επίσης και να κρατηθεί η συζήτηση στο πεδίο της θεσμικής διαδικασίας και όχι στο πεδίο της πολιτικής ενοχής. Αυτή είναι η πραγματική στόχευση πίσω από τις χαμηλές δημόσιες νότες, τις διαβεβαιώσεις περί συνείδησης και τις παρασκηνιακές κινήσεις εκτόνωσης.