Το ελληνικό πολιτικό σύστημα γνώρισε τη μεγαλύτερη αναδιάταξή του στα χρόνια της οικονομικής κρίσης. Η εφαρμογή των μνημονίων δεν προκάλεσε μόνο βαθιές κοινωνικές ανατροπές, αλλά αμφισβήτησε και τους ίδιους τους μηχανισμούς αναπαραγωγής του μεταπολιτευτικού δικομματισμού. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον άρχισαν να εμφανίζονται οι πρώτες ρωγμές στον χώρο της Αριστεράς, οι οποίες έμελλε να σημαδέψουν ολόκληρη την επόμενη δεκαπενταετία.
Η πρώτη ουσιαστική διάσπαση καταγράφηκε το 2010 με τη δημιουργία της Δημοκρατικής Αριστεράς. Η ΔΗΜΑΡ γεννήθηκε από στελέχη που αποχώρησαν από τον ΣΥΡΙΖΑ, εκφράζοντας την παράδοση της Ανανεωτικής Αριστεράς, με ιστορικές αναφορές στο ΚΚΕ Εσωτερικού και αργότερα στην Ελληνική Αριστερά. Εκείνη την εποχή, οι δημοσκοπήσεις κατέγραφαν εντυπωσιακή δυναμική για το νέο κόμμα. Από ποσοστά της τάξης του 1,5%-2%, η ΔΗΜΑΡ έφθασε να εμφανίζεται ακόμη και κοντά στο 18% στην πρόθεση ψήφου, προσελκύοντας κυρίως απογοητευμένους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ που αναζητούσαν μια πιο μετριοπαθή έκφραση της Κεντροαριστεράς.
Η πορεία αυτή, όμως, δεν είχε διάρκεια. Όσο πλησίαζαν οι εκλογές του Μαΐου του 2012, η δυναμική της ΔΗΜΑΡ άρχισε να υποχωρεί. Η προοπτική συμμετοχής της σε κυβερνητικά σχήματα και η μεταβολή του πολιτικού κλίματος περιόρισαν την απήχησή της, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ εξελίχθηκε στον βασικό εκφραστή της αντιμνημονιακής ψήφου και απορρόφησε μεγάλο μέρος της κοινωνικής δυσαρέσκειας.
Δεκαπέντε χρόνια αργότερα, η ιστορία μοιάζει να κάνει έναν παράδοξο κύκλο. Αυτή τη φορά δεν είναι ο ΣΥΡΙΖΑ που κερδίζει από τις διασπάσεις, αλλά εκείνος που τις βιώνει. Το κόμμα που κάποτε κεφαλαιοποίησε τη φθορά του παλαιού πολιτικού συστήματος βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπο με τη δική του αποσύνθεση.
Η αποχώρηση κορυφαίων στελεχών, η δημιουργία νέων σχηματισμών, οι συνεχείς εσωκομματικές συγκρούσεις και η αδυναμία διαμόρφωσης ενιαίας στρατηγικής έχουν δημιουργήσει μια εικόνα κατακερματισμού που θυμίζει, σε αρκετά σημεία, τις διεργασίες της περιόδου 2010-2012. Τότε η κρίση διαμόρφωνε νέους πολιτικούς φορείς. Σήμερα, η κρίση απειλεί να διαλύσει τον φορέα που αναδείχθηκε μέσα από εκείνη την ανατροπή.
Η βασική διαφορά είναι ότι το 2010 υπήρχε ένα ισχυρό κοινωνικό ρεύμα που αναζητούσε πολιτική εκπροσώπηση. Σήμερα δεν διακρίνεται αντίστοιχη δυναμική. Οι διασπάσεις του ΣΥΡΙΖΑ δεν φαίνεται να δημιουργούν ένα νέο, πειστικό πολιτικό αφήγημα, αλλά περισσότερο να ανακυκλώνουν τα ίδια πρόσωπα και τις ίδιες αντιπαραθέσεις που σημάδεψαν την προηγούμενη δεκαετία.
Ίσως αυτό να αποτελεί και τη σημαντικότερη διαφορά των δύο εποχών. Η διάσπαση που οδήγησε στη δημιουργία της ΔΗΜΑΡ εντασσόταν σε μια περίοδο πολιτικής ανασύνθεσης. Η σημερινή διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ μοιάζει περισσότερο με το τελευταίο κεφάλαιο ενός πολιτικού κύκλου που ξεκίνησε με την κρίση των μνημονίων, κορυφώθηκε με την άνοδό του στην εξουσία και ολοκληρώνεται τώρα, αφήνοντας πίσω του ένα κατακερματισμένο τοπίο στην ελληνική Κεντροαριστερά.