Το τουρκολιβυκό μνημόνιο βρέθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2026 στο επίκεντρο συντονισμένων δηλώσεων από την Άγκυρα και την Τρίπολη: ο πρόεδρος της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας, Νουμάν Κουρτουλμούς, και ο αντιπρόεδρος του Προεδρικού Συμβουλίου της Λιβύης, Μούσα αλ Κόνι, υπερασπίστηκαν την έγκρισή του από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων, με τον δεύτερο να κατηγορεί την Ελλάδα ότι ζητά περισσότερα από όσα της αναλογούν.
Ο Κουρτουλμούς μίλησε στην Άγκυρα, σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων του Λουξεμβούργου, Κλοντ Βίζελερ. Υπερασπίστηκε την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου και ξεκαθάρισε ότι η Άγκυρα θα συνεχίσει να προβάλλει τις διεκδικήσεις της στη Μεσόγειο.
Το μνημόνιο για τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας υπογράφηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 27 Νοεμβρίου 2019, ενώ η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης το ενέκρινε ομόφωνα στις 20 Οκτωβρίου. Ο Τούρκος αξιωματούχος ανέφερε ότι τηλεφώνησε στον Λίβυο ομόλογό του για να τον ευχαριστήσει για τη στήριξη.
Κουρτουλμούς: «Εμείς ξέρουμε τι κάνουμε»
Απαντώντας στις ευρωπαϊκές αντιδράσεις που ακολούθησαν την απόφαση του λιβυκού Κοινοβουλίου, ο Κουρτουλμούς υποστήριξε ότι το μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης δεν στρέφεται κατά άλλης χώρας, αλλά αφορά την προστασία των θαλάσσιων δικαιωμάτων των δύο πλευρών. «Η συμφωνία αυτή δεν έχει συναφθεί εναντίον οποιασδήποτε τρίτης χώρας. Πρόκειται για μια συμφωνία που θα προστατεύει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Τουρκίας και της Λιβύης στις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας τους στη Μεσόγειο. Εύχομαι να αποβεί ευοίωνη και για τις δύο χώρες» δήλωσε.
Εκτίμησε, επίσης, ότι η συμφωνία μπορεί να συμβάλει στην ειρήνη στη Μεσόγειο και ευχαρίστησε τον πρόεδρο και τα μέλη της λιβυκής Βουλής των Αντιπροσώπων για την έγκριση.
Για τις ενστάσεις που διατυπώθηκαν, η απάντησή του ήταν: «Στις διεθνείς σχέσεις συμβαίνουν τέτοια πράγματα. Συνάπτεται μια συμφωνία, κάποιος άλλος μπορεί να αντιταχθεί. Εμείς ξέρουμε τι κάνουμε».
Η Τουρκία, όπως είπε, θα λάβει υπόψη όσα ειπωθούν, χωρίς όμως να αλλάξει τη συνεργασία της με τη Λιβύη: «Ασφαλώς και θα ακούσουμε τις απόψεις που θα εκφράσει οποιοσδήποτε σχετικά με αυτό το θέμα, αλλά εν τέλει το βήμα έγινε». Και πρόσθεσε: «Τόσο η Τουρκία όσο και η Λιβύη θα επικεντρωθούν στα θέματα που επιβάλλουν τα κυριαρχικά τους δικαιώματα και θα συνεχίσουν τις εργασίες τους».
Αλ Κόνι: Κατηγορίες κατά της Αθήνας και αιχμές για την ΕΕ
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε ο Μούσα αλ Κόνι. Μιλώντας στο πρακτορείο Anadolu, χαρακτήρισε την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων «εξαιρετικά προσήκουσα» και υποστήριξε ότι πάρθηκε την κατάλληλη στιγμή.
Κατά τον Λίβυο αξιωματούχο, η Ελλάδα διεκδικεί στην Ανατολική Μεσόγειο περισσότερα από όσα της αναλογούν. Εκτίμησε ακόμη ότι η επικύρωση μπορεί να ενισχύσει τη δραστηριότητα τουρκικών επιχειρήσεων στη Λιβύη, κυρίως στην έρευνα και εκμετάλλευση πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Τις διαφωνίες των δύο χωρών για τις θαλάσσιες ζώνες τις ανήγαγε στην εποχή του Μουαμάρ Καντάφι: «Αυτή η διαμάχη μεταξύ της Λιβύης και της Ελλάδας δεν είναι κάτι καινούργιο. Από την εποχή του Καντάφι δεν καταφέραμε να υπογράψουμε συμφωνία με την Ελλάδα, επειδή η Ελλάδα το εμπόδιζε, ζητώντας περισσότερα από αυτό που της αναλογούσε. Ωστόσο, υπάρχει ένα σαφές καθορισμένο μερίδιο για όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Λιβύης, της Ελλάδας, της Αιγύπτου και της Τουρκίας».
Επανήλθε μάλιστα με νέους ισχυρισμούς κατά της Αθήνας: «Η αντίρρηση της Ελλάδας είναι κάτι το φυσιολογικό, διότι απαιτεί περισσότερα από όσα δικαιούται. Αυτή είναι η διαφορά μεταξύ ημών και αυτών. Εμείς ζητάμε τα δικαιώματά μας, ενώ εκείνοι απαιτούν περισσότερα από όσα δικαιούνται. Ήμαστε αποφασισμένοι σε αυτό το θέμα ακόμη και πριν από το 2011, πόσο μάλλον σήμερα. Είναι απολύτως φυσικό η Λιβύη να υπερασπίζεται τα δικαιώματά της».
Ο αλ Κόνι υποστήριξε ότι το μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης στηρίζεται στο Διεθνές Δίκαιο και στα διεθνή έθιμα και ότι η Τρίπολη επιδιώκει να προστατεύσει τα δικά της δικαιώματα.
Στράφηκε και κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λέγοντας ότι η στήριξή της προς την Ελλάδα είναι αναμενόμενη, αφού πρόκειται για κράτος-μέλος: «Όσον αφορά την Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι φυσικό να δείχνει συμπάθεια προς ένα από τα κράτη-μέλη της (την Ελλάδα). Δηλαδή, πρόκειται για φυσική αλληλεγγύη, αλλά η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει επίσης να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της. Η Ελλάδα επίσης δεν πρέπει να αντλεί θάρρος από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά να προσφεύγει στους καθιερωμένους κανόνες».
Κάλεσε, επιπλέον, την Ελλάδα να στραφεί στη διεθνή διαιτησία: «Αν η Ελλάδα έχει κάποιο δικαίωμα, πρέπει να προσφύγει στη διεθνή διαιτησία». Την ελληνική αντίδραση μετά την έγκριση από τη λιβυκή Βουλή τη χαρακτήρισε λυπηρή: «Αυτό είναι λυπηρό, πραγματικά λυπηρό. Όπως είπα, είναι λυπηρό η Ελλάδα να προσπαθεί να στηριχθεί στην ισχύ της ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να εμποδίσει τα κράτη-μέλη της να παραβιάζουν τα σύνορα άλλων χωρών και να προσπαθούν να επιδείξουν δύναμη εναντίον της Τουρκίας, της Λιβύης ή οποιασδήποτε άλλης χώρας, στηριζόμενα στην ισχύ της Ε.Ε.».
Προειδοποίησε, τέλος, ότι η Ελλάδα θα βρεθεί σε δυσμενή θέση εάν δεν σεβαστεί, όπως είπε, τις διεθνείς συμφωνίες και τα έθιμα για τις θαλάσσιες οριοθετήσεις.
Γιατί καθυστέρησε η έγκριση στη Λιβύη
Σύμφωνα με τον αλ Κόνι, η έγκριση του μνημονίου είχε καθυστερήσει εξαιτίας πολιτικών διαφορών στο εσωτερικό της Λιβύης. Συνέδεσε την απόφαση με την υπεράσπιση των θαλάσσιων διεκδικήσεων της χώρας και τη θέση της στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Αυτό το βήμα (της Βουλής) ήταν ένα βήμα που αναμενόταν εδώ και καιρό. Μία από τις προτεραιότητες της Βουλής είναι η υπεράσπιση των δικαιωμάτων του λαού της Λιβύης. Πιστεύουμε ότι η κίνηση που έκανε τώρα η Βουλή των Αντιπροσώπων έρχεται ακριβώς την κατάλληλη στιγμή», ανέφερε.
Με πληροφορίες από newpost.gr
