Υπάρχουν στιγμές στην πολιτική όπου η πραγματικότητα γίνεται τόσο παράδοξη, ώστε ακόμη και η σάτιρα αδυνατεί να την προλάβει. Μία από αυτές τις στιγμές βιώνει σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ.
Μετά από ατέλειωτες συνεδριάσεις, συζητήσεις, διαβουλεύσεις και εσωτερικές αναζητήσεις, το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε το κόμμα είναι ότι… θα περιμένει μέχρι τον Σεπτέμβριο. Και μετά βλέπουμε.
Τι ακριβώς θα δουν, βέβαια, παραμένει άγνωστο. Διότι το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι τι θα συμβεί τον Σεπτέμβριο, αλλά αν θα υπάρχει τότε το ίδιο το κόμμα για να το διαπιστώσει. Η πολιτική δεν είναι αναμονή σε αίθουσα αναχωρήσεων αεροδρομίου. Δεν λειτουργεί με παρατάσεις χρόνου ούτε με ευχές.
Η παγκόσμια πολιτική ιστορία δύσκολα θα μπορούσε να καταγράψει παρόμοιο φαινόμενο. Ένα κόμμα που βρίσκεται σε υπαρξιακή κρίση να αντιμετωπίζει με σχεδόν θαυμασμό ένα άλλο κόμμα το οποίο ακόμη δεν έχει συγκροτηθεί πλήρως, αλλά έχει ως ηγέτη τον άνθρωπο που εγκατέλειψε το πρώτο. Και όχι μόνο αυτό. Ο ίδιος αυτός πολιτικός, με δημόσιες παρεμβάσεις και σαφείς αιχμές, έχει αποδομήσει σχεδόν το σύνολο των επιλογών, των προσώπων και των πρακτικών που οδήγησαν τον ΣΥΡΙΖΑ στη σημερινή του κατάσταση.
Κι όμως, αρκετοί συνεχίζουν να συμπεριφέρονται σαν να περιμένουν μια πράξη σωτηρίας. Σαν να ελπίζουν ότι κάποια στιγμή θα ακουστεί μια πρόσκληση από τον πολιτικό ουρανό και οι πύλες θα ανοίξουν για τους εκλεκτούς.
«Πιστεύουμε και περιμένουμε»
Η εικόνα θυμίζει περισσότερο θρησκευτικό δόγμα παρά πολιτική στρατηγική. Μια συλλογική προσδοκία ότι κάποτε θα έρθει η ημέρα της δικαίωσης, χωρίς να απαιτείται καμία ουσιαστική πολιτική πράξη στο παρόν. Μόνο υπομονή, πίστη και προσμονή.
Όμως τα κόμματα δεν επιβιώνουν με μεταφυσικές προσδοκίες. Επιβιώνουν με καθαρές αποφάσεις, πολιτικό σχέδιο και ξεκάθαρη ταυτότητα. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η αξία της πρότασης που κατέθεσαν ο Παύλος Πολάκης, η Ρένα Δούρου και ο Νίκος Παππάς.
Μπορεί κάποιος να συμφωνεί ή να διαφωνεί μαζί τους. Μπορεί να κρίνει θετικά ή αρνητικά τη διαδρομή τους. Ωστόσο η δική τους τοποθέτηση έχει ένα χαρακτηριστικό που σπανίζει πλέον στον ΣΥΡΙΖΑ: είναι σαφής. Δεν περιμένει κάποιο θαύμα. Δεν επενδύει σε σενάρια διάσωσης από εξωτερικούς παράγοντες. Δεν βασίζεται στην ελπίδα ότι κάποιος άλλος θα λύσει το πρόβλημα.
Απαντά ευθέως στο ερώτημα της πολιτικής επιβίωσης: ή το κόμμα θα αποφασίσει τι είναι και πού θέλει να πάει ή θα συνεχίσει να συρρικνώνεται περιμένοντας γεγονότα που ίσως δεν έρθουν ποτέ.
Η πολιτική ιστορία είναι γεμάτη από κόμματα που ηττήθηκαν. Είναι πολύ λιγότερα εκείνα που εξαφανίστηκαν επειδή δεν μπόρεσαν να αποφασίσουν αν ήθελαν να συνεχίσουν να υπάρχουν.
Ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται ακριβώς μπροστά σε αυτό το σταυροδρόμι. Και όσο περισσότερο μεταθέτει τις αποφάσεις του για αργότερα, τόσο περισσότερο μοιάζει να συζητά όχι για το μέλλον του, αλλά για το μνημόσυνό του.