Σε περιβάλλον πολιτικής αντιπαράθεσης υψηλών τόνων θα διεξαχθεί σήμερα στη Βουλή η δεύτερη ψηφοφορία για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, με ομιλίες του πρωθυπουργού και των πολιτικών αρχηγών.
Από την πρώτη ψηφοφορία, τον Ιούλιο, δεν προκύπτουν προσδοκίες για επίτευξη αυξημένης συναίνεσης τουλάχιστον 180 βουλευτών που θα επέτρεπε στην επόμενη Βουλή να αναθεωρήσει το Σύνταγμα με απλή πλειοψηφία.
Οι ομιλίες του πρωθυπουργού και των πολιτικών αρχηγών
Στη μία μετά το μεσημέρι έχει προγραμματιστεί η ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος αναμένεται να επαναλάβει ότι η Ελλάδα έχει ανάγκη από ένα νέο Σύνταγμα που θα συμβαδίζει με την εποχή, τις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες και τις καταιγιστικές τεχνολογικές εξελίξεις. Παράλληλα, αναμένεται να ασκήσει δριμεία κριτική στα κόμματα της αντιπολίτευσης -και ειδικά στο ΠΑΣΟΚ- για τη στάση τους.
Υπενθυμίζεται ότι μόνο η ΝΔ κατέθεσε επισήμως πρόταση για την τροποποίηση 33 άρθρων, μεταξύ των οποίων η αλλαγή του 86 για την απεμπλοκή της Βουλής από τις προανακριτικές επιτροπές, η τροποποίηση του άρθρου 16 ώστε να επιτραπεί η λειτουργία μη κρατικών ΑΕΙ και η θεσμική κατοχύρωση της αξιολόγησης στο Δημόσιο που θα τους επιβραβεύει ή θα τους απομακρύνει.
«Παρών» από το ΠΑΣΟΚ
Η Χαριλάου Τρικούπη, αιτιολογώντας τη στάση του, υποστηρίζει ότι η δεύτερη διαδικασία που θα ακολουθήσει μετά τις εθνικές εκλογές είναι και η σημαντικότερη. Σύμφωνα με στελέχη του, αν δώσουν τώρα στη ΝΔ τις 180 ψήφους, στην επόμενη Βουλή η πλειοψηφία θα μπορεί μόνη της να καθορίσει τη διατύπωση όπως επιθυμεί.
Πάντως, από την έως τώρα διαδικασία έχουν προκύψει σημάδια που επιτρέπουν συγκρατημένη αισιοδοξία ότι, μετά τις εκλογές, θα μπορούσε να εξευρεθεί η αυξημένη πλειοψηφία των 180 για την τροποποίηση ορισμένων κρίσιμων διατάξεων. Το «παρών» του ΠΑΣΟΚ σε 15 προτάσεις της ΝΔ ερμηνεύεται ως πρώιμη διάθεση πολιτικής σύμπλευσης που μπορεί να μετατραπεί σε κοινοβουλευτική συναίνεση.
Η αναθεωρητική διαδικασία
Η τρέχουσα, προαναθεωρητική, Βουλή επιλέγει τα άρθρα και η επόμενη διαμορφώνει το περιεχόμενό τους. Αν ένα άρθρο καταστεί αναθεωρητέο τώρα με 180 ψήφους (σ.σ. η αυξημένη πλειοψηφία απαιτείται και στις 2 ψηφοφορίες) στην επόμενη Βουλή και στην τελική τρίτη ψηφοφορία απαιτούνται 151 για την αλλαγή του. Αν δεν επιτευχθεί η αυξημένη πλειοψηφία των 3/5 τώρα, θα είναι αναγκαίες οι 180 ψήφοι σε δεύτερο χρόνο μετά τις εκλογές.
Ενδεικτικά, οι προτάσεις για την αλλαγή των άρθρων 16 για τα ΑΕΙ, 86 για τις προανακριτικές, 24 για την κλιματική αλλαγή και 90 για την επιλογή της δικαστικής ηγεσίας συγκέντρωσαν 160 “ναι” και έως 42 “παρών”, τα οποία εκτιμάται ότι θα γίνουν θετικές ψήφοι μετά τις εκλογές. Συνεπώς, η προαναθεωρητική διαδικασία δεν πρόκειται να κρίνει ποιο θα είναι το νέο Σύνταγμα, ανέδειξε, όμως, ποια άρθρα έχουν πιθανότητες να αποκτήσουν τις αναγκαίες πλειοψηφίες και ποια εξακολουθούν να συναντούν ισχυρές αντιστάσεις.
Διατάξεις που μπορούν να αναθεωρηθούν
Το άρθρο 16 για τα μη κρατικά πανεπιστήμια συμπεριλαμβάνεται σε εκείνα που συγκεντρώνουν δυναμική αναθεώρησης και περιλαμβάνεται στην κυβερνητική πρόταση. Η ρύθμιση αποκτά ισχυρές πιθανότητες, αρκεί η τελική της μορφή να προβλέπει την ίδρυση μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών ακαδημαϊκών ιδρυμάτων και όχι απλά “ιδιωτικών” ΑΕΙ. Σε αυτή την περίπτωση, αναμένεται να το στηρίξουν (σ.σ. μετά τις εκλογές) τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο κι η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα.
Για το άρθρο 86 περί ποινικής ευθύνης υπουργών, η εισήγηση της ΝΔ προβλέπει απεμπλοκή της Βουλής από τις προανακριτικές επιτροπές. Οι αμελλητί διαδικασίες καταργούνται και η διενέργεια ανάκρισης, προανάκρισης ή προκαταρκτικής εξέτασης θα γίνεται από Εισαγγελέα Εφετών, ενώ η πρόταση άσκησης δίωξης από ανώτατο δικαστικό όργανο. Άσκηση δίωξης κατά υπουργών θα αποφασίζει η Βουλή, όπως γίνεται και σήμερα, η τελική απόφαση των βουλευτών όμως θα βαρύνεται από τα ευρήματα της προανάκρισης του φυσικού δικαστή.