Η Ελλάδα του 2015 δεν βρέθηκε απλώς μπροστά σε μια σκληρή διαπραγμάτευση με τους δανειστές, αλλά όπως αποκαλύπτεται στο τέταρτο επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ «Στο χιλιοστό», η χώρα μας βρέθηκε στο επίκεντρο ενός λεπτομερούς σχεδιασμού για το ενδεχόμενο Grexit, με σενάρια που έφταναν μέχρι την εισαγωγή νέου νομίσματος και την απομάκρυνση ξένων τουριστών από τη χώρα.
Σύμφωνα με όσα παρουσιάζονται στο ντοκιμαντέρ, οι δανειστές – ΕΕ, ΔΝΤ και ΕΚΤ – είχαν επεξεργαστεί δύο αναλυτικά έγγραφα για την πιθανή έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη. Το πρώτο ήταν ένα προσχέδιο με τον παραπλανητικό κωδικό «Ένταξη Κροατίας στην ΕΕ», ενώ το δεύτερο αποτέλεσε το τελικό Plan B, με την κωδική ονομασία «Αλβανία».
Οι μυστικές συσκέψεις για το Grexit
Οι συζητήσεις στις Βρυξέλλες γίνονταν κάτω από απόλυτη μυστικότητα. Όπως περιγράφεται, οι αξιωματούχοι απέφευγαν την ηλεκτρονική επικοινωνία, δεν αντάλλασσαν emails και οι σημειώσεις περνούσαν αποκλειστικά χέρι με χέρι. Το σχέδιο φέρεται να αριθμούσε περίπου 139 σελίδες και περιλάμβανε σενάρια για στάση πληρωμών, capital controls, μετάβαση σε νέο νόμισμα και διαχείριση των άμεσων συνεπειών.
Ο Μάρτιν Βέρβεϊ, που είχε ρόλο στο σχέδιο Β, ανέφερε ότι οι εκτιμήσεις έδειχναν πως το νέο εθνικό νόμισμα θα μπορούσε να χάσει από την πρώτη ημέρα το 60% έως 80% της αξίας του. Ένα τέτοιο σενάριο, σύμφωνα με τον ίδιο, θα εκτίνασσε το ελληνικό χρέος ακόμη και στο 500%-600% του ΑΕΠ.
Η φορολόγηση των εφοπλιστών και η στάση Τσίπρα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η αναφορά του πρώην προέδρου της Κομισιόν, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, στις κρίσιμες συνομιλίες του Ιουνίου του 2015 με την κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα. Ο Γιούνκερ υποστήριξε ότι είχε προτείνει την φορολόγηση των εφοπλιστών ως εναλλακτική στις περικοπές συντάξεων, όμως, όπως είπε, η πρόταση δεν έγινε αποδεκτή.
Τα λάθη του ΔΝΤ και ο ρόλος Τόμσεν
Στο ίδιο επεισόδιο, ο πρώην επικεφαλής του ΔΝΤ Ντομινίκ Στρος-Καν παραδέχεται ότι το Ταμείο υποτίμησε τις επιπτώσεις της λιτότητας στην ελληνική οικονομία. Αναφέρθηκε σε δύο βασικά λάθη: την απαίτηση για μεταρρυθμίσεις σε πολύ σύντομο χρόνο και την υποεκτίμηση της έντασης με την οποία θα αντιδρούσε η οικονομία.
Ο Πιέρ Μοσκοβισί στάθηκε στον ρόλο του Πολ Τόμσεν, τονίζοντας ότι ήταν ιδιαίτερα σκληρός απέναντι στην Αθήνα. Αντίστοιχες αναφορές έγιναν και από τον Γιάννη Στουρνάρα και τον Ευκλείδη Τσακαλώτο, οι οποίοι περιέγραψαν το κλίμα δυσπιστίας που είχε διαμορφωθεί ανάμεσα στο ΔΝΤ και την ελληνική πλευρά.
Στουρνάρας: Το Grexit θα έφερνε πείνα
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, περιέγραψε με δραματικούς τόνους τις συνέπειες μιας εξόδου από το ευρώ. Όπως ανέφερε, ένα Grexit θα σήμαινε αδυναμία εισαγωγών, προβλήματα στις συναλλαγές, δυσκολίες ακόμη και στην προμήθεια καυσίμων, αλλά και γενικευμένη οικονομική κατάρρευση.
Οι αποκαλύψεις του ντοκιμαντέρ φωτίζουν μια από τις πιο κρίσιμες περιόδους της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, όταν η χώρα βρέθηκε στο όριο μιας απόφασης που θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά την πορεία της μέσα στην Ευρώπη.