Κάθε Σεπτέμβριο στη Θεσσαλονίκη συμβαίνει ένα μικρό οικονομικό θαύμα. Οι μισθοί αυξάνονται, οι φόροι μειώνονται, τα χρέη ρυθμίζονται, οι επενδύσεις πολλαπλασιάζονται και η μεσαία τάξη ανασταίνεται. Το θαύμα κρατά συνήθως όσο μια ομιλία. Ύστερα σβήνουν τα φώτα της ΔΕΘ, κλείνουν τα μικρόφωνα και καταφθάνει ο πρώτος λογαριασμός.
Η πραγματική Ελλάδα έχει μια ενοχλητική συνήθεια, αρνείται να προσαρμοστεί στα πολιτικά αφηγήματα. Δεν συγκινείται από τα PowerPoint, δεν πληρώνει το σούπερ μάρκετ με ποσοστά ανάπτυξης και δεν εξοφλεί το στεγαστικό με δηλώσεις περί κοινωνικής δικαιοσύνης. Μπορεί η οικονομία να πηγαίνει καλύτερα, αλλά ο πολίτης εξακολουθεί να αναρωτιέται γιατί ο ίδιος δεν το έχει αντιληφθεί.
Η κυβέρνηση της ευημερίας που συνεχώς… πλησιάζει
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα ανέβει στη ΔΕΘ κρατώντας το χαρτί της αξιοπιστίας. Θα μιλήσει για έργα, επενδύσεις, υψηλότερους μισθούς και φορολογικές ελαφρύνσεις. Όλα μπορεί να είναι αληθινά. Μόνο που υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια: η συνολική ευημερία της οικονομίας υποτίθεται ότι κάποτε θα φτάσει και στον πολίτη. Το «κάποτε» έχει αρχίσει να θυμίζει δημόσιο έργο με συνεχείς παρατάσεις.
Η κυβέρνηση ζητά από την κοινωνία να κοιτάξει τη μεγάλη εικόνα. Η κοινωνία κοιτάζει τον λογαριασμό του ρεύματος, το ενοίκιο, τη βενζίνη και τις τιμές στο ράφι. Και όσο η μεγάλη εικόνα δεν χωρά στο οικογενειακό πορτοφόλι, η επίκληση των αριθμών κινδυνεύει να ακούγεται σαν συμβουλή προς κάποιον που πνίγεται να θαυμάσει τη θέα.
Ο Τσίπρας ανακάλυψε ξανά το μέλλον
Ο Αλέξης Τσίπρας επιστρέφει υποσχόμενος διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης, έντιμη διακυβέρνηση και δικαιότερη κατανομή του πλούτου. Το πρόβλημά του είναι ότι δεν έρχεται από το πολιτικό πουθενά. Έχει κυβερνήσει, έχει υποσχεθεί, έχει διαψευστεί και τώρα ζητά να αξιολογηθεί σαν να εμφανίστηκε μόλις στην πολιτική ζωή.
Η αυτοπεποίθηση περισσεύει. Η αυτοκριτική λιγοστεύει. Πριν ακόμη αποδείξει ότι διαθέτει νέο πρόγραμμα, νέα στελέχη και νέα αξιοπιστία, μιλά ήδη για επιστροφή στην εξουσία. Είναι η παλιά ελληνική πολιτική συνταγή, πρώτα δηλώνεις έτοιμος να κυβερνήσεις και μετά αρχίζεις να ψάχνεις τι ακριβώς θα κάνεις όταν κυβερνήσεις.
Το ΠΑΣΟΚ υπόσχεται λύσεις αλλά το κόστος θα βρεθεί αργότερα
Ο Νίκος Ανδρουλάκης πατά σε πραγματικά προβλήματα: ιδιωτικό χρέος, funds, servicers, πλειστηριασμοί και προστασία της κύριας κατοικίας. Καλά κάνει. Μόνο που η κοινωνική ευαισθησία δεν αποτελεί από μόνη της οικονομικό πρόγραμμα.
Οι 120 δόσεις, οι διαγραφές χρεών και οι περιορισμοί στους πιστωτές ακούγονται ευχάριστα. Το δύσκολο είναι να εξηγηθεί ποιος πληρώνει, ποιοι εντάσσονται, πώς ξεχωρίζει ο αδύναμος από τον στρατηγικό κακοπληρωτή και ποιες επιπτώσεις θα υπάρξουν στις τράπεζες και στην οικονομία. Διαφορετικά, το «συμβόλαιο με τον λαό» κινδυνεύει να είναι συμβόλαιο χωρίς ψιλά γράμματα επειδή δεν έχουν γραφτεί ακόμη ούτε τα χοντρά.
Η ΔΕΘ των υποσχέσεων και η Ελλάδα του ταμείου
Κυβέρνηση και αντιπολίτευση συμφωνούν τελικά σε ένα πράγμα: ότι τα προβλήματα της χώρας μπορούν να περιμένουν μέχρι να ολοκληρωθούν οι ομιλίες τους.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει την πρόοδο ως ήδη μοιρασμένη. Ο Τσίπρας την πολιτική επιστροφή ως σχεδόν προδιαγεγραμμένη. Το ΠΑΣΟΚ τις προτάσεις του ως αυτονόητα εφαρμόσιμες. Όλοι ξεκινούν από το αφήγημα και αφήνουν τον λογαριασμό για αργότερα.
Μόνο που ο πολίτης δεν ζει στο «Ελλάδα 2030». Ζει στον επόμενο μήνα. Και αυτός, σε αντίθεση με τις πολιτικές υποσχέσεις, έρχεται πάντα στην ώρα του.