Στενά του Ορμούζ: Νέα απειλή για τις εξαγωγές πετρελαίου – Η έλλειψη δεξαμενόπλοιων και ο κίνδυνος ανατροπής στην αγορά

Η έλλειψη δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ απειλεί τις εξαγωγές πετρελαίου, παρά τις προβλέψεις για πλεόνασμα στην παγκόσμια αγορά το 2027.

Μια νέα απειλή για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου αναδύεται στα Στενά του Ορμούζ, καθώς περιορίζεται δραστικά η διαθεσιμότητα δεξαμενόπλοιων. Παρά την ανάκαμψη των εξαγωγών αργού από τον Περσικό Κόλπο, οι δυσλειτουργίες στη ναυσιπλοΐα και οι αυξανόμενες επιθέσεις σε εμπορικά πλοία ενδέχεται να ανατρέψουν τις εκτιμήσεις για ομαλοποίηση της προσφοράς.

Όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του το Oilprice, οι πετρελαϊκές εξαγωγές από την περιοχή έχουν πλησιάσει τους τελευταίους μήνες τα προπολεμικά επίπεδα, ενισχύοντας την αισιοδοξία των αναλυτών για την αποκλιμάκωση των τιμών.

Η τιμή του Brent έχει υποχωρήσει περίπου στα 92 δολάρια το βαρέλι, από τα υψηλά των 118 και πλέον δολαρίων που είχε καταγράψει στα τέλη Οκτωβρίου.

Ωστόσο, η απουσία διπλωματικής προσέγγισης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, σε συνδυασμό με τις συνεχείς απειλές κατά της εμπορικής ναυτιλίας, καθιστά επισφαλή οποιαδήποτε πρόβλεψη για τους επόμενους μήνες.

Στενά του Ορμούζ: Η έλλειψη δεξαμενόπλοιων απειλεί τις εξαγωγές

Ο πόλεμος στο Ιράν έχει αναδιαμορφώσει τους διεθνείς εμπορικούς διαδρόμους, υποχρεώνοντας τις ναυτιλιακές εταιρείες να προσαρμοστούν σε περισσότερο χρονοβόρες και δαπανηρές διαδικασίες μεταφοράς πετρελαίου.

Μεγάλο μέρος της ανάκαμψης των εξαγωγών οφείλεται στις μεταφορτώσεις πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο (Ship-to-Ship Transfers – STS) στον Κόλπο του Ομάν, έξω από τα Στενά του Ορμούζ.

Η συγκεκριμένη πρακτική, όμως, δεσμεύει υπερδεξαμενόπλοια τύπου VLCC για εβδομάδες, περιορίζοντας τη διαθεσιμότητά τους σε άλλες σημαντικές εμπορικές διαδρομές, όπως εκείνη μεταξύ των αμερικανικών ακτών του Κόλπου του Μεξικού και της Ασίας.

Αντίστοιχες πιέσεις καταγράφονται και στις μικρότερες κατηγορίες δεξαμενόπλοιων Suezmax και Aframax, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά φορτίων από τον Περσικό Κόλπο προς τον Κόλπο του Ομάν.

Σύμφωνα με στοιχεία της TankerTrackers.com, τα οποία επικαλείται το Bloomberg, η συνολική μεταφορική ικανότητα των άφορτων δεξαμενόπλοιων που κατευθύνονται προς τη Μέση Ανατολή έχει μειωθεί κατά περίπου 40% από τα τέλη Αυγούστου.

Στις 16 Νοεμβρίου, η διαθέσιμη χωρητικότητα των υπερδεξαμενόπλοιων και των Suezmax που κατευθύνονταν προς τον Κόλπο του Ομάν αντιστοιχούσε σε 71 εκατ. βαρέλια, έναντι 130 εκατ. βαρελιών στα τέλη Αυγούστου.

Ο συνιδρυτής της TankerTrackers.com, Σαμίρ Μαντάνι, προειδοποίησε ότι δεν υπάρχουν αρκετά διαθέσιμα πλοία για τη μεταφορά του πετρελαίου εκτός της περιοχής.

Κλιμακώνονται οι επιθέσεις κατά δεξαμενόπλοιων

Παρά τις δυσκολίες, οι εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, αν και εμφανίζουν κάμψη τον Νοέμβριο συγκριτικά με τον προηγούμενο μήνα.

Η εικόνα αυτή διατηρείται παρά το γεγονός ότι ο Νοέμβριος καταγράφεται ως ο χειρότερος μήνας σε επιθέσεις κατά δεξαμενόπλοιων στην περιοχή από την έναρξη του πολέμου.

Οι ναύλοι έχουν υποχωρήσει από τα ιστορικά υψηλά των αρχών Οκτωβρίου, παραμένουν όμως σημαντικά αυξημένοι σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα.

Τα υψηλότερα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου, οι επιχειρησιακές καθυστερήσεις και οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις περιορίζουν τον αριθμό των πλοιοκτητών που είναι διατεθειμένοι να δραστηριοποιηθούν στον Περσικό Κόλπο, επισημαίνει η αναλύτρια της Signal Group, Μαρία Μπερτζελέτου.

Το Ιράν αναφέρει σχεδόν καθημερινά περιστατικά πρόσκρουσης δεξαμενόπλοιων σε θαλάσσιες νάρκες, σε διαδρόμους των Στενών του Ορμούζ που χαρακτηρίζει «μη εξουσιοδοτημένους».

Παράλληλα, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ναυτιλιακών πληροφοριών Windward, πέντε δεξαμενόπλοια επλήγησαν κοντά στα Στενά του Ορμούζ μεταξύ 11 και 18 Νοεμβρίου.

Η εταιρεία εκτιμά ότι η Τεχεράνη συνεχίζει μια στρατηγική διαρκούς φθοράς της εμπορικής ναυσιπλοΐας, η οποία δύσκολα θα αποκλιμακωθεί χωρίς αλλαγή των διπλωματικών συνθηκών.

Οι προβλέψεις για πλεόνασμα πετρελαίου το 2027

Παρά τους αυξανόμενους κινδύνους, μεγάλες επενδυτικές τράπεζες και ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) εξακολουθούν να προβλέπουν ότι η παγκόσμια αγορά πετρελαίου θα εμφανίσει πλεόνασμα προσφοράς.

Στη μηνιαία έκθεσή του για τον Νοέμβριο, ο IEA εκτιμά ότι η προσφορά θα υπερβεί τη ζήτηση ήδη από το τελευταίο τρίμηνο του 2026, με σημαντικότερη συσσώρευση αποθεμάτων το 2027.

Προειδοποιεί, ωστόσο, ότι οι επιθέσεις κατά της εμπορικής ναυσιπλοΐας υπονομεύουν την ασφάλεια των μεταφορών, η οποία αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της ανάκαμψης.

Από την πλευρά της, η Goldman Sachs προβλέπει μέση τιμή του Brent στα 88 δολάρια το βαρέλι το 2027, με περαιτέρω υποχώρηση στα 78 δολάρια στις αρχές Δεκεμβρίου του ίδιου έτους.

Το συγκεκριμένο σενάριο προϋποθέτει ότι δεν θα υπάρξει νέα πολεμική κλιμάκωση με εκτεταμένες και μακροχρόνιες ζημιές στις πετρελαϊκές υποδομές της Μέσης Ανατολής.

Η έλλειψη δεξαμενόπλοιων, ωστόσο, αναδεικνύει μια κρίσιμη παράμετρο που μπορεί να ανατρέψει τις προβλέψεις: Η επάρκεια πετρελαίου δεν εγγυάται την επάρκεια της προσφοράς στις διεθνείς αγορές, εάν δεν υπάρχουν τα απαραίτητα πλοία για τη μεταφορά του.