Ανάπτυξη 2,3% και νέες μόνιμες παροχές 2,2 δισ. ευρώ προβλέπει για το 2027 το τελικό σχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού, το οποίο καταθέτουν σήμερα στις 11 το πρωί στη Βουλή ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης και ο αρμόδιος υφυπουργός, Θάνος Πετραλιάς.
Την ίδια ημέρα αναμένεται η αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις τελευταίες δόσεις του Ταμείου Ανάκαμψης, συνολικού ύψους 11,3 δισ. ευρώ, από τις οποίες εξαρτάται η επίτευξη των επενδυτικών στόχων.
Ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει επιτάχυνση της οικονομίας από το 2% φέτος, παρά το διεθνές περιβάλλον και σε αντίθετη κατεύθυνση από τις εκτιμήσεις της Κομισιόν. Παράλληλα, στηρίζεται στην παραδοχή ότι ο φετινός πληθωρισμός θα κλείσει «με το 4 μπροστά». Οι νέες μόνιμες παροχές αποσκοπούν στην ανακούφιση εκατομμυρίων νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Για να επιτευχθούν οι στόχοι, προϋπόθεση είναι να συνεχιστεί και το 2027 η αύξηση των δημόσιων επενδύσεων, με ρυθμούς τριπλάσιους από εκείνους που προβλέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Ελλάδα. Γι’ αυτό η απόφαση της Επιτροπής για τα εκκρεμή κονδύλια αποκτά καθοριστική σημασία, χωρίς όμως η έγκριση να θεωρείται δεδομένη.
Αθήνα και Κομισιόν: Η απόσταση στις επενδύσεις
Οι φθινοπωρινές προβλέψεις που ανακοίνωσε την Τετάρτη η Κομισιόν διαφέρουν τόσο ως προς το ύψος όσο και ως προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης. Ενώ η κυβέρνηση αναμένει επιτάχυνση στο 2,3% το 2027 από 2% φέτος, η Επιτροπή προβλέπει επιβράδυνση στο 1,5%, από 1,8% φέτος.
Και οι δύο πλευρές εκτιμούν ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί ταχύτερα από την Ευρωζώνη. Η μεταξύ τους απόκλιση αποδίδεται κυρίως στη διαφορετική εκτίμηση για τη δυναμική των επενδύσεων:
- Η Αθήνα προβλέπει αύξηση των επενδύσεων κατά 7,9% το 2027, έναντι 7,3% το 2026. Αναμένει επίσης ότι το μερίδιό τους στο ΑΕΠ θα ανέλθει στο 18,6%, από 17,8% φέτος.
- Η Κομισιόν εκτιμά ότι η αύξηση των επενδύσεων θα περιοριστεί στο 2,5% το 2027.
Η εξασφάλιση των πόρων του Ταμείου συνδέεται έτσι άμεσα με τις προβλέψεις του νέου προϋπολογισμού για την επόμενη χρονιά.
Τι διακυβεύεται για τις τελευταίες δόσεις
Για τα 4,6 δισ. ευρώ από το σύνολο των 11,3 δισ. ευρώ, η έγκριση της Επιτροπής εκκρεμεί, ήδη, από τον Μάιο. Παράλληλα, η Αθήνα κατέθεσε τον Οκτώβριο το τελικό αίτημα αποπληρωμής, στο οποίο περιλαμβάνονται δόσεις 5,7 δισ. ευρώ.
Εάν η Επιτροπή δεν εγκρίνει σήμερα τις εκκρεμείς δόσεις ή αναστείλει εκ νέου εκείνες του τελικού αιτήματος, θα τεθεί σε αμφιβολία ο στόχος που είχε τεθεί το 2021: η πλήρης απορρόφηση των 35,95 δισ. ευρώ που προορίζονταν συνολικά για την Ελλάδα από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Μια θετική αξιολόγηση θα επιτρέψει την απρόσκοπτη εκταμίευση των 11,324 δισ. ευρώ που απομένουν, ώστε να εκπληρωθεί στο 100% ο στόχος χρηματοδότησης που είχε ενσωματωθεί στον σχεδιασμό για τις επενδύσεις που θα στηρίξουν την οικονομία το 2027.
Αντίθετα, εάν η Κομισιόν απορρίψει ή περικόψει το ελληνικό αίτημα, κρίνοντας ότι δεν έχουν εκπληρωθεί όλα τα απαιτούμενα ορόσημα και οι στόχοι, η αβεβαιότητα θα αφορά όχι μόνο τα 11,3 δισ. ευρώ, αλλά και τους δημοσιονομικούς στόχους που βασίζονται στην είσπραξή τους.
Η διαδικασία της δίμηνης παράτασης
Το χρονοδιάγραμμα του Ταμείου προβλέπει ότι η διαδικασία λήγει στις 20 Νοεμβρίου, προκειμένου να μπορεί να δοθεί η πολιτική έγκριση για την εκταμίευση στις συνόδους του Eurogroup και Κορυφής τον Δεκέμβριο.
Ωστόσο, η τελική απόφαση για μέρος των χρημάτων μπορεί να μετατεθεί. Εκτός από την αναστολή της προηγούμενης ελληνικής δόσης, η Κομισιόν έκρινε την περασμένη εβδομάδα, κατά τις αντίστοιχες αξιολογήσεις για την Κύπρο, τη Ρουμανία, την Κροατία και τη Σλοβακία, ότι σημαντικά ορόσημα δεν είχαν εκπληρωθεί.
Σε τέτοιες περιπτώσεις —και ενδεχομένως στην περίπτωση της χώρας μας— η Επιτροπή αναστέλλει την πλήρη εκταμίευση των τελευταίων κονδυλίων. Η διαδικασία παρατείνεται κατά 2 μήνες και δεσμεύονται τα ποσά που συνδέονται με τα ορόσημα στα οποία διαπιστώνονται αστοχίες, ώστε οι χώρες να υποβάλουν παρατηρήσεις και ενστάσεις.
Μετά το δίμηνο, η Κομισιόν αποφασίζει εάν θα τις αποδεχθεί. Σε αυτή την περίπτωση η πληρωμή αποδεσμεύεται, με την πολιτική έγκριση να έχει ήδη δοθεί από τον Δεκέμβριο. Εάν τις απορρίψει, οι χώρες χάνουν τα αντίστοιχα ποσά.
Η κυβερνητική θέση για τα συμβασιοποιημένα έργα
Η κυβέρνηση απαντά ότι η ολοκλήρωση του Ταμείου δεν συνεπάγεται διακοπή των επενδύσεων που έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί, ακόμη και αν καθυστερήσουν οι εκταμιεύσεις.
Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εκτιμούν ότι η Ελλάδα έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της και ότι θα ολοκληρωθούν απρόσκοπτα επενδυτικά σχέδια συνολικού ύψους 29,3 δισ. ευρώ. Η χρηματοδότησή τους προέρχεται από δάνεια του Ταμείου, τραπεζικά κεφάλαια και ίδιους πόρους των επιχειρήσεων. Από τα δάνεια του Ταμείου εκτιμάται ότι θα εκταμιευθούν μέσα στο 2027 ποσά ύψους 3,2 δισ. ευρώ.


