Όλο το προηγούμενο διάστημα η γραμμή του ΠΑΣΟΚ στο ζήτημα της παιδείας, και ειδικότερα των μη κρατικών πανεπιστημίων, βραχυκυκλωνόταν σχεδόν αποκλειστικά από τις κινήσεις της Νέας Δημοκρατίας. Η κυβέρνηση στρίμωχνε συστηματικά τη Χαριλάου Τρικούπη τόσο στο ζήτημα της αναθεώρησης του άρθρου 16 του Συντάγματος και στο αν τελικά το ΠΑΣΟΚ θα στηρίξει μια τέτοια μεταρρύθμιση που πριν από αρκετά χρόνια είχε προσπαθήσει να περάσει ο τότε πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Παπανδρέου, όσο και στο νόμο Πιερρακάκη, με αποτέλεσμα να αναδεικνύονται εσωκομματικές αποκλίσεις όπως αυτή της Νάντιας Γιαννακοπούλου, η οποία είχε τοποθετηθεί υπέρ του νόμου Πιερρακάκη πριν τελικά υποχωρήσει όταν το θέμα πήρε διαστάσεις κομματικής πειθαρχίας.
Η ΕΛ.Α.Σ. απορρίπτει την κατάργηση του νόμου Πιερρακάκη
Αυτή τη φορά όμως το βραχυκύκλωμα δεν ήρθε από την Πειραιώς. Ήρθε από τον Αλέξη Τσίπρα. Το κόμμα του, η ΕΛ.Α.Σ., τάχθηκε μεν κατά της αναθεώρησης του άρθρου 16, διατηρώντας τη γνώριμη αριστερή ρητορική περί προστασίας του δημόσιου πανεπιστημίου. Ταυτοχρόνως όμως αρνήθηκε μια εύκολη ρητορική για κατάργηση του νόμου Πιερρακάκη, ο οποίος ήδη παράγει έννομα αποτελέσματα και έχει θεμελιώσει τη λειτουργία των μη κρατικών ιδρυμάτων που δραστηριοποιούνται σήμερα στη χώρα.
Τάχθηκε λοιπόν κατά της κατάργησης του νόμου Πιερρακάκη και μάλιστα η τομεάρχης Παιδείας Ιωάννα Λαλιώτου ανέφερε πως για εκείνη η Αριστερά σημαίνει η προάσπιση των συμφερόντων όλων των πολιτών, άρα και εκείνων που έχουν επενδύσει χρόνο και χρήμα για να σπουδάσουν τα παιδιά τους στα ιδιωτικά πανεπιστήμια.
Η πρώτη ρήξη με τον ΣΥΡΙΖΑ και η αντίδραση του ΠΑΣΟΚ
Η στάση αυτή έδωσε στον ΣΥΡΙΖΑ την ευκαιρία για την πρώτη επίσημη πολιτική ρήξη με την ΕΛ.Α.Σ., με την Κουμουνδούρου να κατηγορεί το κόμμα Τσίπρα ότι «καταψηφίζει την αναθεώρηση του άρθρου 16, ενώ αποδέχεται το νομικό πλαίσιο που το καταστρατηγεί».
Το ΠΑΣΟΚ, θέλοντας να αποφύγει την ταύτιση με αυτή τη διφορούμενη θέση και να διαφοροποιηθεί από τη ρητορική Τσίπρα στο κομμάτι της παιδείας, έσπευσε να βγει μπροστά και από τα αριστερά με αίτημα κατάργησης του νόμου Πιερρακάκη, τον οποίο χαρακτηρίζει φορέα κερδοσκοπικού χαρακτήρα ιδιωτικών πανεπιστημίων. Η κίνηση αυτή όμως αποκάλυψε, αντί να συγκαλύψει, τις εσωκομματικές αγκυλώσεις της Χαριλάου Τρικούπη.
Τρεις διαφορετικές γραμμές μέσα στο ίδιο κόμμα
Ο Λευτέρης Καρχιμάκης κατέβασε ξεκάθαρα τη γραμμή της κατάργησης, μιλώντας για πανεπιστήμια «του ενάμιση ορόφου» και υποστηρίζοντας ότι μόνο όσα ιδρύματα ανταποκριθούν στον μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα και στις αυστηρές προδιαγραφές που θα θέσει το κόμμα θα συνεχίσουν να λειτουργούν.
Διαφορετική εικόνα όμως έδωσε η Νάντια Γιαννακοπούλου, η οποία στη παρουσία της στο Action24 διαφοροποιήθηκε ανοιχτά, λέγοντας ότι «στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ δεν έχει συζητηθεί ποτέ η κατάργηση του νόμου Πιερρακάκη» και υπενθυμίζοντας πως η αδυναμία λειτουργίας μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων «ισχύει μόνο στην Κούβα και τη Βόρεια Κορέα».
Η “τρίτη γραμμή” Χρηστίδη και η θέση Παραστατίδη
Ανάμεσα στις δύο αυτές γραμμές παρενέβη ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Παύλος Χρηστίδης, ο οποίος επιχείρησε μια τρίτη, πιο συγκεντρωτική διατύπωση. Σύμφωνα με αυτήν, το κόμμα δεν στοχεύει σε πλήρη κατάργηση του νόμου Πιερρακάκη, αλλά σε ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο που θα διορθώνει τις παθογένειές του, χωρίς να κλείνει τα ιδιωτικά πανεπιστήμια που λειτουργούν σωστά.
Η γραμμή αυτή φαίνεται να συγκλίνει με την επίσημη θέση που έχει διατυπώσει ο αρμόδιος τομεάρχης Παιδείας του κόμματος, Στέφανος Παραστατίδης, ο οποίος μιλά για αναθεώρηση του άρθρου 16 με κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και ενιαία ακαδημαϊκά κριτήρια, με τα υφιστάμενα ιδρύματα να καλούνται να προσαρμοστούν στο νέο πλαίσιο μέσα από διαδικασία επαναξιολόγησης.
Το πολιτικό αποτέλεσμα
Το αποτέλεσμα είναι ένα ΠΑΣΟΚ που, στην προσπάθειά του να μην ταυτιστεί με τη διφορούμενη στάση του Αλέξη Τσίπρα, βρέθηκε να διαχειρίζεται τρεις παράλληλες αφηγήσεις μέσα σε είκοσι τέσσερις ώρες: από την πλήρη κατάργηση του Καρχιμάκη, μέχρι την άρνηση οποιασδήποτε τέτοιας συζήτησης από τη Γιαννακοπούλου και τη μεσοβέζικη λύση της «διόρθωσης» που πρότεινε ο Χρηστίδης.
Η ουσία είναι πως το ζήτημα των ιδιωτικών πανεπιστημίων, που μέχρι πρότινος λειτουργούσε ως πεδίο πίεσης της Νέας Δημοκρατίας προς τη Χαριλάου Τρικούπη, μετατράπηκε σε πεδίο έκθεσης των εσωτερικών αντιφάσεων του ΠΑΣΟΚ, με αφορμή μια κίνηση του Αλέξη Τσίπρα που στοχεύει κυρίως στο κεντρώο ακροατήριο και που κανείς στη Χαριλάου Τρικούπη δεν είχε προβλέψει.