Την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να ξεπεράσει τον κατακερματισμό και να λειτουργήσει περισσότερο ως ενιαία δύναμη, αλλά και την πεποίθησή του ότι μεταρρυθμίσεις που παρέμεναν σε εκκρεμότητα για δεκαετίες μπορούν πλέον να υλοποιηθούν μέσα σε λίγους μήνες, ανέδειξε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης.
«Σε αυτό το μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο, δεν έχουμε την πολυτέλεια να λειτουργούμε ως 27», τόνισε κατά τη συνομιλία του με τον καθηγητή Παγκόσμιας Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης Πίτερ Φράνκοπαν, στο πλαίσιο του 6ου Thessaloniki Metropolitan Summit. «Πρέπει να λειτουργούμε ως μία ενιαία Ευρώπη»
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης που διοργανώνουν ο Economist και το powergame.gr, ο Κυριάκος Πιερρακάκης υποστήριξε ότι οι γεωπολιτικές και τεχνολογικές εξελίξεις έχουν αλλάξει τα δεδομένα και δημιουργούν την ανάγκη για ταχύτερες αποφάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
«Πρέπει να λειτουργούμε ως μία ενιαία Ευρώπη»
Αναφερόμενος στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogrοup τόνισε ότι η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα δεν επιτρέπει πλέον στα κράτη-μέλη να αντιμετωπίζουν ξεχωριστά ζητήματα που απαιτούν κοινή ευρωπαϊκή απάντηση.
«Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να κάνουμε το ίδιο πράγμα 27 φορές, ξεχωριστά», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως σημείωσε, η Ένωση Κεφαλαιαγορών, η Τραπεζική Ένωση στο πλαίσιο της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η ψηφιοποίηση του νομίσματος, η ενιαία ενεργειακή πολιτική και η διαμόρφωση ευρωπαϊκής τεχνολογικής στρατηγικής αποτελούν ζητήματα που βρίσκονται εδώ και χρόνια στο τραπέζι.
Κατά τον ίδιο, όμως, το ευρωπαϊκό περιβάλλον έχει πλέον αλλάξει, καθώς η Ευρώπη αντιλαμβάνεται το κόστος της «μη Ευρώπης», ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει την επιστροφή της γεωπολιτικής και την επιτάχυνση της τεχνολογικής αλλαγής.
«Η εποχή της γεωπολιτικής αθωότητας έχει τελειώσει», υπογράμμισε, συνδέοντας τη νέα πραγματικότητα με το κόστος της ευρωπαϊκής ασφάλειας και τις συνέπειες της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία για την ευρωπαϊκή άμυνα.
Βούληση για επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων
Ο υπουργός εξέφρασε παράλληλα την εκτίμηση ότι η αλλαγή των συνθηκών δημιουργεί πλέον μεγαλύτερη πολιτική βούληση για την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων που επί χρόνια παρέμεναν ανολοκλήρωτες.
«Ορισμένα πράγματα που δεν έχουν υλοποιηθεί εδώ και δεκαετίες, θα υλοποιηθούν ακόμη ίσως και μέσα σε λίγους μήνες», ανέφερε, παραπέμποντας μεταξύ άλλων στο πακέτο για την ενοποίηση των αγορών και την εποπτεία, στην Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, αλλά και στο ψηφιακό ευρώ, το οποίο έχει ορίζοντα το 2029.
Ωστόσο, αναγνώρισε ότι η πλήρης υλοποίηση της φιλοδοξίας που περιγράφεται στην έκθεση Ντράγκι αποτελεί δυσκολότερο εγχείρημα. Όπως είπε, το ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα υπάρξει πρόοδος, αλλά «πόση απόσταση πρέπει ακόμη να καλυφθεί».
Ο υπουργός απέδωσε την αισιοδοξία του στην αλλαγή του πλαισίου μέσα στο οποίο λαμβάνονται πλέον οι ευρωπαϊκές αποφάσεις, αλλά και στο γεγονός ότι το κόστος της αδράνειας γίνεται ολοένα πιο εμφανές.
Η Ελλάδα ως παράδειγμα ταχύτητας
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης συνέδεσε τις ευρωπαϊκές προκλήσεις με την εμπειρία της Ελλάδας κατά την προηγούμενη δεκαετία.
Όπως ανέφερε, η χώρα είχε επί χρόνια συσσωρευμένα προβλήματα, ενώ υπήρχαν μεταρρυθμίσεις που ήταν γνωστό ότι έπρεπε να γίνουν. Όταν αυτές υλοποιήθηκαν «με ταχύτητα και σε μεγάλη κλίμακα», όπως είπε, αποδείχθηκε ότι ακόμη και η εφαρμογή αυτονόητων αλλαγών μπορεί να αποφέρει σημαντικά οφέλη.
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε και στη δημιουργία του gov.gr, όταν ήταν υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σημειώνοντας ότι η μεταρρύθμιση δεν χρειάστηκε να υποστηριχθεί επικοινωνιακά, καθώς «μίλησε από μόνη της».
«Όσο πιο πρακτικός γίνεσαι και όσο περισσότερο αφήνεις την υλοποίηση των πολιτικών να μιλήσει από μόνη της, αντί να μιλάς εσύ γι’ αυτήν, τόσο μεγαλύτερη διαφορά μπορείς να κάνεις στην καθημερινή ζωή των πολιτών», ανέφερε.
«Χρειαζόμαστε ένα ευρωπαϊκό τεχνολογικό δόγμα»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υπουργός στην τεχνολογική αλλαγή, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη χρειάζεται σαφή στρατηγική για τον ρόλο της στον νέο τεχνολογικό ανταγωνισμό.
Έφερε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την περίπτωση του 5G, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη διέθετε ήδη ισχυρούς παίκτες, όπως η Ericsson και η Nokia, αλλά δεν αξιοποίησε στον βαθμό που θα μπορούσε τη δυναμική της ενιαίας αγοράς.
«Η Ευρώπη συζητά αυτή τη στιγμή, με ολοκληρωμένο τρόπο, ένα τεχνολογικό δόγμα, μια τεχνολογική στρατηγική, για πρώτη φορά έπειτα από πάρα πολύ καιρό», σημείωσε.
Κατά τον ίδιο, η Ευρώπη πρέπει να προσδιορίσει σε ποιους τομείς βρίσκεται ήδη στην τεχνολογική αιχμή, πού επιδιώκει να φτάσει και σε ποιους τομείς θα επιλέξει να συνεργαστεί με άλλες δυνάμεις.
«Ουσιαστικά, λοιπόν, έχουμε τρεις επιλογές: να ηγηθούμε, να καλύψουμε την απόσταση και να δημιουργήσουμε το δικό μας πλεονέκτημα, όπως έχουμε κάνει και στο παρελθόν με την Airbus και το Galileo, ή να συνεργαστούμε και να συνδιαμορφώσουμε», ανέφερε.
Σε κάθε περίπτωση, όπως πρόσθεσε, η εθνική ασφάλεια αποτελεί βασική παράμετρο στις αποφάσεις για τις τεχνολογικές συνεργασίες.
Η σχέση με την Κίνα
Σε ερώτηση για τη μεταβαλλόμενη σχέση της Ευρώπης με την Κίνα, ο Κυρ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική δεν μπορεί να καθορίζεται αποκλειστικά από τις κινήσεις τρίτων χωρών.
«Για να μπορέσεις να απαντήσεις σε αυτή την ερώτηση, πρέπει πρώτα να ορίσεις τον εαυτό σου. Πρέπει να είσαι σε θέση να ορίσεις ποιος είσαι και τι φιλοδοξείς να κάνεις ή τι φιλοδοξείς να γίνεις», είπε.
Όπως ανέφερε, η Ευρώπη πρέπει να χαράξει τον δικό της τεχνολογικό και γεωπολιτικό δρόμο και στη συνέχεια να διαμορφώσει τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ, την Κίνα και άλλους εταίρους.
«Ο βορράς της πυξίδας -ή, ουσιαστικά, το κέντρο της πυξίδας- είσαι εσύ. Ο βορράς είναι η πρόοδός σου. Και προχωράς και δημιουργείς τον χάρτη πάνω σε αυτή τη βάση, και όχι το αντίστροφο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Η αλλαγή συμβαίνει εκθετικά»
Αναφερόμενος στην ικανότητα των κυβερνήσεων να ανταποκριθούν στις ταχύτατες αλλαγές, ο πρόεδρος του Eurogroup τόνισε ότι η βασική δυσκολία βρίσκεται στην ταχύτητα με την οποία μεταβάλλεται το περιβάλλον.
«Η διαφορά σε σύγκριση με το παρελθόν είναι ότι η πυκνότητα των γεγονότων είναι μεγαλύτερη. Η κίνηση επιταχύνεται», είπε.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην τεχνητή νοημοσύνη και στην ταχύτητα εξέλιξης των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων.
«Ο ανθρώπινος εγκέφαλος σκέφτεται γραμμικά. Η αλλαγή συμβαίνει εκθετικά. Τα πολιτικά συστήματα συνήθως αντιδρούν υπογραμμικά», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι αυτό αποτελεί μία από τις βασικές αιτίες για τις οποίες χρόνια προβλήματα παραμένουν άλυτα.
Κατά τον κ. Πιερρακάκη, το κριτήριο με βάση το οποίο θα πρέπει να αξιολογούνται οι πολιτικοί είναι η ικανότητά τους να προσφέρουν «υλοποιημένη λύση» στα προβλήματα των πολιτών.
«Θα πρέπει να ξανασκεφτούμε τους κανόνες, γιατί οι αλλαγές είναι εδώ και βρίσκονται μπροστά μας», σημείωσε.
Κλείνοντας, τόνισε την ανάγκη προσέλκυσης ανθρώπων με τεχνογνωσία στη δημόσια διοίκηση και ενίσχυσης της διαλειτουργικότητας μεταξύ των κυβερνητικών δομών.
«Χρειαζόμαστε ταλαντούχους ανθρώπους, που κατανοούν τις προκλήσεις, για να ανταποκριθούμε σε αυτές», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Ευρώπη θα πρέπει να αποφασίσει αν θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει κρίσιμα ζητήματα «27 φορές» ή αν θα συγκεντρώσει την τεχνογνωσία και το διαθέσιμο ταλέντο σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
«Η πρόκληση είναι τεράστια… Θα κριθούμε με βάση την ικανότητά μας να δώσουμε τις απαντήσεις», κατέληξε.