Το ΠΑΣΟΚ έχει μπροστά του δύο διαφορετικές μάχες, οι οποίες όσο πλησιάζουν οι εκλογές θα γίνονται όλο και περισσότερο μία. Η πρώτη είναι δημοσκοπική, να μειώσει την απόσταση από την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη του Αλέξη Τσίπρα και να διεκδικήσει τη δεύτερη θέση. Η δεύτερη, όμως, είναι ακόμη πιο δύσκολη πολιτικά, να εξηγήσει με πειστικό τρόπο τι ακριβώς προτείνει για τη διακυβέρνηση της χώρας εφόσον η κάλπη δεν δώσει αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης επανέλαβε την Πέμπτη ότι «πολιτική αλλαγή» μπορεί να υπάρξει μόνο με πρώτο το ΠΑΣΟΚ. Παράλληλα, κράτησε ουσιαστικά κλειστά τα χαρτιά του για τα διαφορετικά σενάρια συνεργασιών, επιμένοντας ότι το δικό του κόμμα πρέπει να είναι αυτό που θα έχει την πρωτοβουλία των κινήσεων.
Η στρατηγική αυτή έχει προφανή πολιτική λογική. Αν το ΠΑΣΟΚ αρχίσει τώρα να περιγράφει πιθανούς κυβερνητικούς εταίρους, κινδυνεύει να εμφανιστεί είτε ως συμπλήρωμα της Νέας Δημοκρατίας είτε ως πιθανός εταίρος μιας κυβέρνησης με τον Αλέξη Τσίπρα. Και στις δύο περιπτώσεις θα δυσκολευόταν να υπηρετήσει το βασικό του μήνυμα περί αυτόνομης πολιτικής πρότασης.
Η κάλπη όμως μπορεί να επιβάλει την ερώτηση
Το πρόβλημα είναι ότι όσο το πολιτικό σύστημα κινείται σε συνθήκες χωρίς εμφανή αυτοδυναμία, τόσο το ερώτημα «με ποιον θα κυβερνήσετε;» παύει να είναι δημοσιογραφικό παιχνίδι και μετατρέπεται σε πραγματικό εκλογικό δίλημμα. Οι τελευταίες μετρήσεις εξακολουθούν να καταγράφουν τη Νέα Δημοκρατία πρώτη, την ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα δεύτερη αλλά χωρίς δυναμική ανόδου και το ΠΑΣΟΚ τρίτο με ανοδική τάση. Στη Marc που παρουσιάστηκε την Πέμπτη, η ΝΔ καταγράφηκε στο 31%, η ΕΛ.Α.Σ. στο 16% και το ΠΑΣΟΚ στο 11,5%. Άρα το ΠΑΣΟΚ καλείται ταυτόχρονα να πείσει ότι μπορεί να ανατρέψει τους σημερινούς συσχετισμούς και να αποφύγει μια πρόωρη συζήτηση για συνεργασίες που θα μπορούσε να περιορίσει την εκλογική του δυναμική.
Το δύσκολο σενάριο: Κανείς δεν έχει κυβέρνηση μόνος του
Εδώ βρίσκεται και η πολιτική παγίδα. Εάν από την πρώτη κάλπη δεν προκύπτει αυτοδυναμία, υπάρχουν συγκεκριμένα ερωτήματα που αναπόφευκτα θα τεθούν: Θα μπορούσε το ΠΑΣΟΚ να συζητήσει με τη Νέα Δημοκρατία; Θα μπορούσε να συμμετάσχει σε κυβέρνηση με την ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα; Θα επιμείνει σε νέα προσφυγή στις κάλπες; Και ποιες πολιτικές προϋποθέσεις θα έθετε για οποιαδήποτε συνεργασία; Το ΠΑΣΟΚ δεν έχει συμφέρον να απαντήσει σήμερα με ονόματα. Έχει όμως συμφέρον να περιγράψει εγκαίρως τους κανόνες με τους οποίους θα κινηθεί μετά τις εκλογές.
Γιατί υπάρχει μεγάλη πολιτική διαφορά ανάμεσα στο «δεν αποκαλύπτω τώρα τον κυβερνητικό εταίρο μου» και στο «δεν εξηγώ ποια κυβέρνηση θεωρώ αποδεκτή».
Ο Τσίπρας προσθέτει πίεση από τα αριστερά
Η παρουσία του Αλέξη Τσίπρα κάνει την εξίσωση ακόμη πιο δύσκολη. Ο Ανδρουλάκης επιχειρεί να διαχωρίσει καθαρά το ΠΑΣΟΚ τόσο από τη ΝΔ όσο και από την ΕΛ.Α.Σ., υποστηρίζοντας ότι η χώρα χρειάζεται μια διαφορετική πολιτική επιλογή και όχι επιστροφή σε προηγούμενα κυβερνητικά σχήματα. Στη συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ υποστήριξε χαρακτηριστικά ότι, εάν η Νέα Δημοκρατία έχει ως βασικό αντίπαλο τον Τσίπρα, η πολιτική αντιπαράθεση θα μετατραπεί σε σύγκριση με το παρελθόν.
Αυτό όμως δημιουργεί ένα δεύτερο πρόβλημα: όσο το ΠΑΣΟΚ αποκλείει πολιτικά τόσο τη σημερινή κυβέρνηση όσο και το μοντέλο Τσίπρα, τόσο περισσότερο θα δέχεται την ερώτηση για το πώς ακριβώς σχηματίζεται η εναλλακτική κυβέρνηση που προτείνει.
Η πραγματική μάχη δεν είναι μόνο για τη δεύτερη θέση
Γι’ αυτό και το κρίσιμο τεστ του ΠΑΣΟΚ τους επόμενους μήνες δεν θα είναι αποκλειστικά αν μπορεί να ξεπεράσει τον Τσίπρα στις δημοσκοπήσεις.
Θα είναι αν μπορεί να μετατρέψει το σύνθημα «πρώτο ΠΑΣΟΚ» σε ολοκληρωμένη πρόταση εξουσίας. Να εξηγήσει όχι μόνο με ποιους δεν θέλει να κυβερνήσει, αλλά με ποιες πολιτικές προϋποθέσεις, με ποιο πρόγραμμα και με ποιες κόκκινες γραμμές θα μπορούσε να κυβερνηθεί η χώρα την επομένη των εκλογών. Διότι όσο η αυτοδυναμία δεν προκύπτει από τους σημερινούς συσχετισμούς, το ερώτημα που θα ακολουθεί τον Νίκο Ανδρουλάκη παντού θα γίνεται ολοένα πιο απλό, «Ωραία, πρώτο θέλετε το ΠΑΣΟΚ. Μετά την κάλπη, όμως, με ποιον θα κυβερνήσετε;»