
Ο Πρωθυπουργός επέλεξε έναν γνώριμο δρόμο: θεσμική γλώσσα, αυτοκριτική με όρια και μετατόπιση του κάδρου. Αναγνώρισε «παθογένειες», μίλησε για «πελατειακό κράτος», υποσχέθηκε τομές. Όμως η παρέμβασή του περισσότερο διαχειρίζεται την κρίση παρά τη φωτίζει.
Η βασική γραμμή είναι σαφής: το πρόβλημα είναι διαχρονικό, η κυβέρνηση το αντιμετωπίζει και η Δικαιοσύνη θα κρίνει. Μόνο που εδώ δεν μιλάμε για μια αφηρημένη παθογένεια. Μιλάμε για συγκεκριμένες υποθέσεις, συγκεκριμένες περιόδους και συγκεκριμένες ευθύνες. Η επίκληση του «τεκμηρίου αθωότητας» είναι θεσμικά ορθή. Όμως πολιτικά λειτουργεί και ως ασπίδα. Γιατί το ζητούμενο δεν είναι μόνο αν κάποιος θα καταδικαστεί, αλλά πώς λειτούργησε ένα σύστημα που επέτρεψε τέτοιες πρακτικές.
Και κυρίως: η μεταρρύθμιση που εξαγγέλλεται έρχεται αφού το σύστημα έχει ήδη εκτεθεί.
Τι δεν μας είπε ο Πρωθυπουργός
- 1. Ποιος είχε την πολιτική ευθύνη το 2021
Αναγνώρισε ότι τα περιστατικά αφορούν το 2021, αλλά απέφυγε να απαντήσει στο κρίσιμο:
ποιος είχε την ευθύνη εποπτείας τότε και γιατί δεν εντοπίστηκε εγκαίρως το πρόβλημα. - 2. Αν υπήρχαν προειδοποιήσεις και ποιοι τις αγνόησαν
Δεν υπήρξε καμία αναφορά σε εσωτερικές ειδοποιήσεις, ελέγχους ή υπηρεσιακές αναφορές.
Το ερώτημα είναι απλό:
υπήρχαν σήματα κινδύνου πριν φτάσει η υπόθεση στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία; - 3. Γιατί η παρέμβαση γίνεται τώρα και όχι νωρίτερα
Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι «δεν έγιναν νωρίτερα δραστικές παρεμβάσεις».
Αυτό όμως δεν εξηγήθηκε.
Ήταν θέμα πολιτικής επιλογής, αδυναμίας ή ανοχής; - 4. Αν υπήρξε πολιτική κάλυψη ή ανοχή σε πρακτικές
Η ρητορική περί «διαχρονικού ρουσφετιού» θολώνει το τοπίο.
Το ερώτημα δεν είναι αν το φαινόμενο είναι παλιό, αλλά:
συνεχίστηκε και υπό ποιες συνθήκες; - 5. Ποιος ωφελήθηκε τελικά από το σύστημα
Ο Πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι «κανείς δεν κατηγορείται για προσωπικό όφελος».
Όμως δεν απάντησε στο ουσιαστικό:
ποιος ωφελήθηκε πολιτικά ή εκλογικά από αυτές τις πρακτικές; - 6. Γιατί χρειάστηκε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για να κινηθεί η διαδικασία
Η εικόνα που προκύπτει είναι ότι η έρευνα ενεργοποιήθηκε εξωτερικά.
Δεν διευκρινίστηκε αν οι ελληνικοί μηχανισμοί ελέγχου είχαν λειτουργήσει επαρκώς. - 7. Πώς θα επιστραφούν τα χρήματα και ποιος θα πληρώσει
Καμία σαφής απάντηση για το πρακτικό σκέλος: θα ανακτηθούν τα ποσά;
θα υπάρξει καταλογισμός ευθυνών σε διοικητικό επίπεδο;
Το πολιτικό συμπέρασμα
Η δήλωση επιχειρεί να μετατρέψει ένα συγκεκριμένο σκάνδαλο σε γενική συζήτηση για το «βαθύ κράτος». Είναι μια στρατηγική αποσυμπίεσης: διαχρονικοποίηση του προβλήματος, θεσμική επίκληση και μεταρρυθμιστική υπόσχεση.
Όμως η κοινωνία δεν ζητά γενικές διαπιστώσεις.
Ζητά απαντήσεις με ονόματα, χρόνο και ευθύνη.
Και σε αυτό το πεδίο, η δήλωση αφήνει περισσότερα ερωτήματα απ’ όσα λύνει. Και φυσικά αν το νόμιμο είναι και ηθικό! Δηλαδή ένα «παράνομο» ρουσφέτι που δεν θα έχει ποινική αντιμετώπιση γιατί η οικονομική ζημιά θα είναι μικρή θα επιβραβευτεί με την παραμονή των εμπλεκόμενων στις εκλογικές λίστες; Οι 11 και όσοι άλλοι βρεθούν στις δικογραφίες θα είναι και υποψήφιοι βουλευτές;

