Ο Κώστας Καραμανλής χτύπησε ξανά, ασκώντας κριτική σε υψηλούς τόνους τόσο για τα ελληνοτουρκικά όσο και για τα θεσμικά ζητήματα. Στην πρώτη του δημόσια παρέμβαση μετά το συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, στο οποίο δεν έδωσε το παρών, ο Κώστας Καραμανλής επέλεξε το βήμα της παρουσίασης ενός βιβλίου για την εξωτερική πολιτική και τις διεθνείς σχέσεις προκειμένου να ασκήσει, με τον γνωστό θεσμικό του τρόπο, κριτική στην πολιτική που ασκεί η κυβέρνηση στα ελληνοτουρκικά.
Ο πρώην πρωθυπουργός έθεσε ανοιχτά ζήτημα αποτελεσματικότητας της πολιτικής των «ήρεμων νερών», υποστηρίζονταςπ ότι, όσο κατανοητή και αν είναι η αποφυγή εντάσεων, όταν παρερμηνεύεται ως υποχωρητικότητα στην άσκηση και του παραμικρού δικαιώματος της χώρας «ακόμα και στην καρδιά του Αιγαίου», το κόστος γίνεται δυσανάλογα μεγαλύτερο από το όφελος.
Λίγες ημέρες νωρίτερα, τις ίδιες επιφυλάξεις για την πολιτική των «ήρεμων νερών» είχε εκφράσει και ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, λέγοντας: «Δεν πιστεύω το αφήγημα των ήρεμων νερών».
«Γαλάζια Πατρίδα» και μήνυμα προς Άγκυρα και Πειραιώς
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Κώστας Καραμανλής στον νόμο που ετοιμάζει η Άγκυρα για το «Δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας», τον οποίο χαρακτήρισε «εξωφρενικό», σημειώνοντας ότι το δόγμα «πλέον διδάσκεται στα σχολεία και γαλουχεί, παραπλανά και φανατίζει τις νέες γενιές».
Προς την Τουρκία, μάλιστα, απηύθυνε «καθαρά και ξάστερα το μήνυμα ότι κανείς στην Ελλάδα δεν προσφέρεται για εκπτώσεις σε ζητήματα διεθνώς κατοχυρωμένων Δικαίων και δικαιωμάτων της χώρας».
Το μήνυμα προς την Πειραιώς είναι ευανάγνωστο: η σημερινή γραμμή που έχει η κυβέρνηση στα ελληνοτουρκικά θεωρείται από τον Καραμανλή υπερβολικά αμυντική.
Η δεύτερη αιχμή: Θεσμοί, παρακολουθήσεις και χειραγώγηση
Η δεύτερη αιχμή, πιο καλυμμένη αλλά εξίσου ευδιάκριτη, αφορούσε τα θεσμικά θέματα, για τα οποία ο Κώστας Καραμανλής έχει ιδιαίτερη ευαισθησία.
Μιλώντας για τους κινδύνους που απειλούν τις δυτικές δημοκρατίες, αναφέρθηκε σε «παράνομες ή τυπικά νομιμοφανείς παρακολουθήσεις» που πλήττουν τη Δημοκρατία και στη «διευρυνόμενη βεβαιότητα» των πολιτών ότι οι θεσμοί, και πρωτίστως η Δικαιοσύνη, χειραγωγούνται.
Πρόσθεσε ότι αντί προσπάθειας ανάσχεσης βλέπουμε «την εμμονή των κρατούντων στις εκπτώσεις αυτές» και την προσπάθεια «μείωσης και συκοφάντησης εκείνων που τολμούν να αμφισβητήσουν το δικό τους αφήγημα», «συχνά με καθοδηγούμενες, αλλά ανώνυμες πέννες του διαδικτύου».
Στάθηκε επίσης στον «ρόλο των μέσων μαζικής ενημέρωσης», λέγοντας ότι «όταν οι πληροφορίες εξυπηρετούν κατεστημένα συμφέροντα ή καταντούν απροκάλυπτη απόπειρα χειραγώγησης, η Δημοκρατία πλήττεται», και συνέδεσε όλα αυτά με «την εκρηκτική ενδυνάμωση αντισυστημικών τάσεων».
Οι αναφορές του, αν και προσεκτικές και θεσμικές, είχαν σαφείς και καθαρούς αποδέκτες: την κυβέρνηση, τον Πρωθυπουργό και φιλικά προς το Μέγαρο Μαξίμου μέσα ενημέρωσης που το τελευταίο διάστημα επιχειρούν μια αποδόμηση τόσο του Κώστα Καραμανλή όσο και του Αντώνη Σαμαρά.
Πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική και αιχμές για τη Δύση
Στο εξωτερικό σκέλος, ο κ. Καραμανλής επανέλαβε τη θέση του για μια εξωτερική πολιτική «πιο περίπλοκη και πολυδιάστατη, απαλλαγμένη από τις αυστηρές διαχωριστικές γραμμές του παρελθόντος», σημειώνοντας ότι η ίδια η Δύση «μεταλλάσσεται ή και διχάζεται και μέρος αυτής συνομιλεί με τη Ρωσία και την Κίνα».
Υπενθύμισε ότι η Ελλάδα είναι ταγμένη με τη Δύση, άφησε όμως αιχμή για τη μονομέρεια της ελληνικής στάσης:
«Δεν μπορεί εμείς να τασσόμαστε με όλες μας τις δυνάμεις στο πλευρό του αμυνόμενου και η υπόλοιπη Ευρώπη, αλλά, προσέξτε, ακόμα ακόμα και αυτός ο αμυνόμενος, να μην τάσσεται στο δικό μας πλευρό όταν απειλούμαστε».
Κυπριακό και ευρωπαϊκές αντιφάσεις
Σκληρή ήταν και η κριτική του για τη στάση των εταίρων στο Κυπριακό.
Ο κ. Καραμανλής μίλησε για «προκλητική αντίφαση», καταγγέλλοντας ότι, ενώ η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία καταδικάζεται, «τα αντίστοιχα βάσανα της Κύπρου, που συνεχίζονται εδώ και σχεδόν μισό αιώνα, δεν αντιμετωπίζονται».
Προειδοποίησε για προσπάθειες λύσης που «θέτουν τον επιτιθέμενο και το θύμα σε ισότιμη βάση» και «θέτουν την Κύπρο σε κατάσταση ομηρίας απέναντι στην Τουρκία», σημειώνοντας ότι η αναντιστοιχία αυτή «εγείρει την υποψία ότι η υποστήριξη προς την Ουκρανία δεν υπαγορεύεται από αρχές αλλά από γεωπολιτικές επιδιώξεις».
Βολές και προς την Ευρώπη
Δεν έλειψε και η αιχμή για την Ευρώπη. Ο πρώην πρωθυπουργός έκανε λόγο για «απογοητευτική αδυναμία της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αναλάβει διεθνή ρόλο ανάλογο με την πραγματική της δυνατότητα» και επέκρινε τη συζήτηση για αμυντική συνεργασία με τη Βρετανία, την Ουκρανία ή την Τουρκία, την οποία απέδωσε στην «πεισματική άρνηση και αδυναμία της Ευρωπαϊκής Ένωσης να στηριχτεί στις δικές της δυνάμεις».
Αμηχανία στο Μαξίμου και μήνυμα στο εσωκομματικό πεδίο
Η ομιλία ήταν η πρώτη μετά το συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας και κυβερνητικά στελέχη την ανέμεναν με αμηχανία αλλά και άγχος.
Μετά το τέλος της, επιβεβαίωναν ότι, αν και ο κ. Καραμανλής διατηρεί τις απόψεις του για πολλά θέματα κυβερνητικής πολιτικής και εκφράζει τις διαφωνίες του, αυτές πάντα κινούνται εντός πλαισίων, διατυπώνονται με θεσμικό τρόπο και χωρίς οξύτατες προσωπικές επιθέσεις, όπως κάνει δηλαδή ο Αντώνης Σαμαράς.
Μήνυμα στο εσωκομματικό τοπίο στέλνει και το γεγονός ότι στις πρώτες θέσεις, δίπλα στον Κώστα Καραμανλή, έδωσαν το παρών ο Αντώνης Σαμαράς, ο πρώην πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας Βαγγέλης Μεϊμαράκης, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, παλαιά καραμανλικά στελέχη όπως ο Γιώργος Αλογοσκούφης, η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, ο Χρήστος Σταϊκούρας αλλά και άλλοι γαλάζιοι βουλευτές με καραμανλικές αναφορές.