Τη θέση της Ελλάδας μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον έντονης αστάθειας περιέγραψε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στη συζήτηση που είχε με την Κριστιάν Αμανπούρ, στην εκδήλωση για τα 15 χρόνια του iefimerida.gr, η οποία συνδιοργανώθηκε με τον Economist.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι σχέσεις Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών, ο ρόλος της Ευρώπης στη νέα παγκόσμια τάξη, η ενέργεια, η άμυνα, η Ουκρανία, η Μέση Ανατολή και η ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε τη σημερινή διεθνή θέση της χώρας με την οικονομική ανάκαμψη, την αξιοπιστία που έχει ανακτηθεί τα τελευταία χρόνια και τη γεωπολιτική αξία της Ελλάδας ως χώρας που βρίσκεται στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων.
Η Ελλάδα σε νέο διεθνές περιβάλλον
Απαντώντας στην Κριστιάν Αμανπούρ για τη θέση της Ελλάδας απέναντι στις διεθνείς εξελίξεις, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η χώρα έχει ενισχύσει αισθητά το αποτύπωμά της.
Όπως ανέφερε, «η Ελλάδα ήταν πάντα στη σωστή πλευρά της Ιστορίας», επισημαίνοντας ότι η σημερινή ισχύς της χώρας συνδέεται με την πορεία της οικονομίας, τη συμμετοχή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, καθώς και με την ικανότητά της να διαβάζει σωστά το διεθνές περιβάλλον.
Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι σε μια εποχή γεωπολιτικών διαταραχών, η ισχύς έχει καθοριστική σημασία. Περιέγραψε την Ελλάδα ως χώρα που λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου, με ιδιαίτερη αναφορά στις σχέσεις με τις χώρες του Κόλπου και στη στρατηγική συνεργασία με την Ινδία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ελλάδα αξιοποιεί τη γεωγραφική της θέση, την ιστορική της κληρονομιά και τη νέα της αξιοπιστία, ώστε να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο στις ευρωπαϊκές και διεθνείς εξελίξεις.
Η σχέση με τις ΗΠΑ και ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε και στις σχέσεις Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών. Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι η Αθήνα παραμένει αφοσιωμένο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διατηρώντας παράλληλα μια ισχυρή συμμαχία με τις ΗΠΑ.
«Ως Ελλάδα να είμαστε ξεκάθαροι ότι είμαστε αφοσιωμένο μέλος της ΕΕ, αλλά έχουμε και μια συμμαχία με τις ΗΠΑ που σκοπεύουμε να τιμήσουμε όπως κάνουμε εδώ και πολλά χρόνια», είπε χαρακτηριστικά.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι η Ελλάδα αναγνωρίζεται πλέον ως πόλος σταθερότητας στην περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό, στάθηκε στις ευκαιρίες που δημιουργούνται από τις αλλαγές στους διεθνείς συσχετισμούς, ιδιαίτερα στο ενεργειακό πεδίο.
Ενέργεια και γεωγραφική θέση
Στο ζήτημα της ενέργειας, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε τον ρόλο της Ελλάδας ως κόμβου για την ευρύτερη περιοχή. Αναφέρθηκε στην αμερικανική κυριαρχία στον τομέα της ενέργειας, στο φυσικό αέριο, στο ελληνικό πρόγραμμα εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων και στις δυνατότητες εισαγωγής αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη μέσω Ελλάδας.
Ο ίδιος ανέφερε ότι η χώρα ελπίζει να εντοπίσει φυσικό αέριο στα δικά της κοιτάσματα, ενώ στάθηκε στη δυνατότητα της Ελλάδας να προμηθεύει και γειτονικές χώρες, αξιοποιώντας τη θέση της.
Η ενεργειακή διάσταση παρουσιάστηκε ως στοιχείο ευρύτερης γεωπολιτικής αναβάθμισης, σε μια περίοδο όπου η ασφάλεια εφοδιασμού, οι τιμές ενέργειας και οι διεθνείς κρίσεις επηρεάζουν άμεσα τις οικονομίες.
Ναυτιλία και άμυνα στο ίδιο στρατηγικό πλαίσιο
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε την ενεργειακή πολιτική με τη ναυτιλία και την άμυνα. Υπενθύμισε ότι η Ελλάδα ελέγχει περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου στόλου, γεγονός που ενισχύει τον διεθνή της ρόλο.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην αύξηση των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη και στην ανάγκη η ΕΕ να αποκτήσει μεγαλύτερη δυνατότητα αυτοπροστασίας, παραμένοντας ενεργό μέλος του ΝΑΤΟ.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι η νέα ευρωπαϊκή αμυντική κινητικότητα δημιουργεί ευκαιρίες για τις ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες, ενώ για την Ελλάδα ζητούμενο είναι η ευθυγράμμιση των ευρωπαϊκών και αμερικανικών σχέσεων σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος.
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε και στη συνεργασία 3+1 με το Ισραήλ, διευκρινίζοντας ότι η σχέση αφορά το στρατηγικό πλαίσιο και όχι την ταύτιση με οποιαδήποτε ισραηλινή κυβέρνηση.
Μέση Ανατολή και ελευθερία ναυσιπλοΐας
Για τη Μέση Ανατολή, ο πρωθυπουργός εστίασε στον κίνδυνο μιας παρατεταμένης κρίσης στα Στενά του Ορμούζ. Προειδοποίησε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα είχε σοβαρό αντίκτυπο στην παγκόσμια οικονομία και στις τιμές της ενέργειας.
Όπως είπε, το ζητούμενο αυτή την περίοδο είναι η σταθεροποίηση της τιμής του πετρελαίου, καθώς οι εξελίξεις στο Ιράν δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις στις οικονομίες.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι για την Ελλάδα, ως ναυτιλιακή δύναμη, η ελευθερία της ναυσιπλοΐας αποτελεί κρίσιμο ζήτημα. Σε αυτό το πλαίσιο αναφέρθηκε και στην ελληνική συμμετοχή στην επιχείρηση «Ασπίδες», σημειώνοντας ότι η χώρα κάνει πράξη τις θέσεις της.
Η Ουκρανία ως ευρωπαϊκός πόλεμος
Αναφερόμενος στον πόλεμο στην Ουκρανία, ο πρωθυπουργός τον χαρακτήρισε πόλεμο της Ευρώπης, καθώς εξελίσσεται στα σύνορά της.
Επανέλαβε ότι η Ελλάδα στηρίζει το διεθνές δίκαιο και απορρίπτει τις αναθεωρητικές πολιτικές. Υπενθύμισε επίσης τη Μαριούπολη, μια από τις πρώτες πόλεις που καταστράφηκαν, με ιδιαίτερη σημασία για τον ελληνισμό της περιοχής.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι για να υπάρξει διαπραγματευτική προοπτική, η Ρωσία πρέπει να αντιληφθεί ότι δεν έχει να κερδίσει κάτι περισσότερο στρατιωτικά. Σύμφωνα με τον ίδιο, η βάση μιας μελλοντικής συζήτησης πρέπει να περιλαμβάνει τη γραμμή επαφής, απτές εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία και πρόβλεψη ώστε η Ρωσία να μη μπορέσει να αποτελέσει ξανά απειλή.
Παράλληλα, τόνισε ότι η Ελλάδα έχει αναλάβει το βάρος που της αναλογεί στο ουκρανικό ζήτημα.
Κίνα, ανταγωνιστικότητα και ευρωπαϊκή βιομηχανία
Στο πεδίο των σχέσεων με την Κίνα, ο πρωθυπουργός στάθηκε στην ανάγκη να αντιμετωπιστεί η αποβιομηχάνιση της Ευρώπης. Αναγνώρισε ότι σε τομείς όπως τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα η κινεζική παραγωγή έχει ισχυρό πλεονέκτημα, όμως επισήμανε ότι η Ευρώπη διαθέτει εργαλεία για να αποκαταστήσει την ισορροπία στις εμπορικές σχέσεις.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι το εμπορικό έλλειμμα είναι η μία πλευρά του προβλήματος, ενώ η άλλη αφορά τη μειωμένη ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, το υψηλό ενεργειακό κόστος και το κόστος πρώτων υλών.
Ως παράδειγμα έφερε ελληνική επένδυση στο γάλλιο, μια κρίσιμη πρώτη ύλη, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να δημιουργήσει συγκριτικά πλεονεκτήματα σε επιλεγμένους τομείς.
Η έκθεση Ντράγκι και ο ρόλος της Ευρώπης
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην έκθεση Ντράγκι, την οποία παρουσίασε ως κρίσιμο οδηγό για την ευρωπαϊκή πορεία τα επόμενα χρόνια.
Όπως είπε, αν η Ευρώπη εφαρμόσει τις προτάσεις της έκθεσης, θα έχει τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε ισχυρό παγκόσμιο παίκτη. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε την ανάγκη αυτή με τα δεδομένα μιας νέας παγκόσμιας τάξης, στην οποία η Ευρώπη καλείται να κινηθεί πιο αποφασιστικά.
Η αναφορά στη δημοσιογραφία
Στην αρχή της συζήτησης, ο πρωθυπουργός στάθηκε και στη σημασία της δημοσιογραφίας σε μια εποχή παραπληροφόρησης. Χαρακτήρισε σημαντική την αμεροληψία και ανέφερε ότι η ενίσχυση των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για τη δημόσια σφαίρα.