Με σημαντικές αλλαγές στον σχεδιασμό για τη μεταφορά συντελεστή δόμησης ολοκληρώθηκε η σύσκεψη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με επτά δημάρχους των βορείων προαστίων στο Μέγαρο Μαξίμου. Η κυβέρνηση δεσμεύτηκε ότι οι δήμοι θα έχουν τον τελευταίο λόγο για την εφαρμογή του μέτρου, ενώ αποκλείστηκε η μεταφορά συντελεστή από έναν δήμο σε άλλον. Πρόκειται για δύο βασικές δεσμεύσεις που επιχειρούν να απαντήσουν στις αντιδράσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης σχετικά με τις υπό διαβούλευση πολεοδομικές μελέτες.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο έντονου προβληματισμού για τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει η εφαρμογή των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ) στην οικιστική φυσιογνωμία των βορείων προαστίων.
Το αποτέλεσμα της σύσκεψης δίνει πλέον στους δήμους τη δυνατότητα να αποφασίσουν εάν επιθυμούν να αξιοποιήσουν το συγκεκριμένο πολεοδομικό εργαλείο, να ζητήσουν αλλαγές στις προτεινόμενες ζώνες ή να απορρίψουν συνολικά την εφαρμογή του στην περιοχή τους.
Τι αποφασίστηκε για τη μεταφορά συντελεστή δόμησης;
Η βασική αλλαγή αφορά τον ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης. Σύμφωνα με όσα αποσαφηνίστηκαν στη σύσκεψη, καμία απόφαση για την εφαρμογή και την οριοθέτηση των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή δεν θα προχωρά χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των δημοτικών αρχών.
Ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι η κυβέρνηση δεν προτίθεται να επιβάλει το μέτρο σε δήμους που δεν επιθυμούν να το εφαρμόσουν.
«Τίποτα δεν μπορεί να γίνει χωρίς τελικά τη δική σας σύμφωνη γνώμη. Άρα, αν ένας Δήμος επί της αρχής δεν επιθυμεί να κάνει χρήση των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή, θα μπορεί να έχει τη δυνατότητα να το κάνει αυτό», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Παράλληλα, τόνισε ότι οι δημοτικές αρχές θα έχουν αποφασιστικό ρόλο στον καθορισμό των περιοχών στις οποίες θα μπορούσε να μεταφερθεί ο συντελεστής δόμησης.
Η σύμφωνη γνώμη των δημοτικών συμβουλίων θα αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την οριστικοποίηση των Προεδρικών Διαταγμάτων που θα καθορίζουν τις λεπτομέρειες εφαρμογής του μέτρου.
Θα επιτρέπεται η μεταφορά συντελεστή από δήμο σε δήμο;
Στο συγκεκριμένο ζήτημα η κυβερνητική θέση διατυπώθηκε κατηγορηματικά: Δεν θα επιτρέπεται μεταφορά συντελεστή δόμησης εκτός των διοικητικών ορίων του ίδιου δήμου.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε τη σχετική δέσμευση, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο νομοθετικής παρέμβασης προκειμένου να κατοχυρωθεί νομικά.
«Δεν θα υπάρχει καμία μεταφορά συντελεστή εκτός των ορίων του εκάστοτε Δήμου», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι, εφόσον χρειαστεί, η κυβέρνηση θα προχωρήσει στην αντίστοιχη νομοθετική ρύθμιση.
Η διευκρίνιση αυτή απαντά σε μία από τις βασικές ανησυχίες που είχαν εκφράσει οι δήμαρχοι, καθώς υπήρχε προβληματισμός για το ενδεχόμενο πρόσθετης οικοδομικής επιβάρυνσης περιοχών από μεταφορά συντελεστή άλλων δήμων.
Ποιες επιλογές έχουν πλέον οι δημοτικές αρχές;
Με βάση τις κυβερνητικές δεσμεύσεις, κάθε δήμος αποκτά τη δυνατότητα να διαμορφώσει τη δική του στάση απέναντι στη μεταφορά συντελεστή δόμησης.
Οι δημοτικές αρχές μπορούν να προχωρήσουν με τις υπάρχουσες πολεοδομικές προτάσεις, να ζητήσουν ουσιαστικές τροποποιήσεις ή να επιλέξουν να μη χρησιμοποιήσουν καθόλου το συγκεκριμένο εργαλείο.
Σε περιπτώσεις όπου διατυπώνονται ενστάσεις επί των μελετών, θα προβλέπεται πρόσθετη διαβούλευση, ώστε να αναζητείται κοινά αποδεκτή λύση.
Σύμφωνα με τον δήμαρχο Κηφισιάς, Βασίλη Ξυπολυτά, όσοι δήμοι επιθυμούν να προχωρήσουν άμεσα θα μπορούν να ξεκινήσουν τη σχετική διαδικασία μέσα στο επόμενο δίμηνο.
Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις, η διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες θα μπορεί να διαρκέσει ακόμη και τρία χρόνια, δίνοντας περισσότερο χρόνο για την εξέταση των πολεοδομικών δεδομένων και των επιπτώσεων στην καθημερινότητα των κατοίκων.

Πώς αντέδρασαν οι επτά δήμαρχοι των βορείων προαστίων;
Η σύσκεψη ανέδειξε διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ των επτά δημάρχων που συμμετείχαν.
Ορισμένοι εμφανίστηκαν θετικοί στην αξιοποίηση της μεταφοράς συντελεστή δόμησης, άλλοι υποστήριξαν ότι απαιτούνται σημαντικές αλλαγές στις υπάρχουσες μελέτες, ενώ υπήρξαν και δημοτικές αρχές που δεν επιθυμούν την εφαρμογή του μέτρου στα διοικητικά τους όρια.
Ο δήμαρχος Χαλανδρίου, Σίμος Ρούσσος, χαρακτήρισε τη συνάντηση «θετική και εποικοδομητική», επισημαίνοντας ότι υπάρχει πλέον ρητή κυβερνητική δέσμευση πως καμία αλλαγή δεν θα πραγματοποιηθεί χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του δήμου.
Η εξέλιξη αυτή μεταφέρει το βάρος των επόμενων αποφάσεων στα δημοτικά συμβούλια, τα οποία καλούνται να αξιολογήσουν τις προτάσεις με βάση τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
Τι είναι οι Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή και γιατί προκαλούν αντιδράσεις;
Η μεταφορά συντελεστή δόμησης αποτελεί πολεοδομικό εργαλείο που θεσπίστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 1979.
Σκοπός του είναι να επιτρέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τη μεταφορά δικαιωμάτων δόμησης από ακίνητα στα οποία δεν μπορούν να αξιοποιηθούν πλήρως σε άλλες κατάλληλα καθορισμένες περιοχές.
Το εργαλείο συνδέεται, μεταξύ άλλων, με την προστασία διατηρητέων κτιρίων και τη δυνατότητα εξασφάλισης κοινόχρηστων χώρων.
Η συνταγματικότητα της μεταφοράς συντελεστή έχει απασχολήσει επανειλημμένα το Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο έχει θέσει αυστηρές προϋποθέσεις πολεοδομικού σχεδιασμού για την εφαρμογή της.
Οι Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή αποτελούν βασικό στοιχείο αυτού του σχεδιασμού, καθώς προσδιορίζουν τις περιοχές στις οποίες μπορεί να υποδεχθεί πρόσθετη δόμηση ο αστικός ιστός.
Οι αντιδράσεις των δήμων επικεντρώνονται κυρίως στις πιθανές επιπτώσεις στην πυκνότητα δόμησης, στις υποδομές και στον χαρακτήρα των οικιστικών περιοχών.
Ποιοι συμμετείχαν στη σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου;
Στη συνάντηση συμμετείχαν οι δήμαρχοι Παπάγου-Χολαργού Ηλίας Αποστολόπουλος, Νέας Ιωνίας Παναγιώτης Μανούρης, Φιλοθέης-Ψυχικού Χαράλαμπος Μπονάτσος, Κηφισιάς Βασίλης Ξυπολυτάς, Χαλανδρίου Συμεών Ρούσσος, Μεταμόρφωσης Στράτος Σαραούδας και Λυκόβρυσης-Πεύκης Μάριος Ψυχάλης.
Από την κυβέρνηση έλαβαν μέρος, μεταξύ άλλων, ο αντιπρόεδρος Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, η υφυπουργός Μαρία Ελένη Σούκουλη Βιλιάλη και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης.
Το επόμενο διάστημα, το ενδιαφέρον στρέφεται στις αποφάσεις των δημοτικών συμβουλίων και στην πορεία των πολεοδομικών μελετών. Η κυβερνητική δέσμευση για συναίνεση των δήμων αλλάζει το πλαίσιο της συζήτησης, χωρίς ωστόσο να κλείνει οριστικά το ζήτημα της μεταφοράς συντελεστή δόμησης.
Η εφαρμογή του μέτρου θα εξαρτηθεί πλέον από τις τοπικές αποφάσεις, τις ενδεχόμενες τροποποιήσεις των μελετών και την τελική θεσμική αποτύπωση των δεσμεύσεων που δόθηκαν στο Μέγαρο Μαξίμου.
Αναλυτικά η τοποθέτηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη:
«Καταρχάς να σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας ακόμα μία φορά, η οποία καταδεικνύει τη βούληση της κυβέρνησης να αντιμετωπίζει πάντα οποιοδήποτε ζήτημα προκύψει και αφορά τους δημότες σας σε απευθείας διάλογο με την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Νομίζω ακούσαμε με πολλή προσοχή τις τοποθετήσεις σας και είναι σαφές ότι απαιτείται να λάβουμε υπόψη τις ιδιαιτερότητες διαφορετικών Δήμων, ώστε να μπορέσουμε να εφαρμόσουμε στην πράξη ένα πολεοδομικό εργαλείο, το οποίο όπως ξέρετε δεν είναι καινούργιο. Ουσιαστικά αποτελεί μία μεθοδολογία η οποία θεσπίστηκε για πρώτη φορά στα τέλη της δεκαετίας του ΄70, είναι σύμφωνη -όπως ξέρετε- με τις επιταγές του Συμβουλίου Επικρατείας, τώρα όμως καλούμαστε να την εφαρμόσουμε στην πράξη.
Γνωρίζουμε απόλυτα ότι προκλήθηκε μια αναστάτωση και σε εσάς και στους δημότες σας, γι’ αυτό και είμαστε εδώ για να δώσουμε κάποιες καθαρές απαντήσεις για το πώς θα πορευτούμε από εδώ και στο εξής. Νομίζω ότι μπορούμε να συμφωνήσουμε σε κάποιους βασικούς άξονες, που θα καθορίσουν από εδώ και στο εξής τις πρωτοβουλίες που θα αναλάβουμε στο ζήτημα αυτό.
Πρώτον, δεν θα υπάρχει καμία μεταφορά συντελεστή εκτός των ορίων του εκάστοτε Δήμου. Αυτό είναι κάτι το οποίο το είπε ο Γενικός Γραμματέας, το επαναλαμβάνω κι εγώ σήμερα, κι εφόσον χρειαστεί, Υπουργέ, να το νομοθετήσουμε, ώστε να υπάρχει και νομική κατοχύρωση -θα έρθω στη συνέχεια σε άλλες νομοθετικές παρεμβάσεις που ακόμα θα πρέπει να κάνουμε-, είμαστε απολύτως έτοιμοι να το κάνουμε, ώστε να μην υπάρχει αυτή η αίσθηση ότι κάποιοι Δήμοι θέλουν να “φορτώσουν” σε άλλους όμορους Δήμους συντελεστές δόμησης χωρίς να υπάρχει η σύμφωνη γνώμη των Δήμων υποδοχής.
Το δεύτερο, θα έλεγα, αξίωμα, έρχεται πάλι και συνδέεται με την άποψη την οποία έχω -κι έχουμε, πιστεύω- ότι τίποτα δεν μπορεί να γίνει χωρίς τελικά τη δική σας σύμφωνη γνώμη. Άρα, αν ένας Δήμος επί της αρχής δεν επιθυμεί να κάνει χρήση των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή, θα μπορεί να έχει τη δυνατότητα να το κάνει αυτό. Αναφέρομαι κυρίως σε εσένα, Ηλία, γιατί εσύ ήσουν, ίσως, ο πιο κάθετος, σε ένα βαθμό και ο Δήμος Ψυχικού-Φιλοθέης. Αν αυτό είναι ένα μέτρο το οποίο δεν το επιθυμείτε, δεν θα έρθουμε εμείς να σας το επιβάλουμε.
Τρίτη αρχή: για τους Δήμους οι οποίοι επιθυμούν επί της αρχής να κάνουν χρήση του μέτρου μεταφοράς συντελεστή, εσείς θα είστε αυτοί που θα πρέπει να καθορίσετε τελικά τον τρόπο και τον τόπο στον οποίο θα μεταφερθεί αυτός ο συντελεστής. Αυτό σημαίνει ότι απαιτείται η σύμφωνη γνώμη σας και η σύμφωνη γνώμη του Δημοτικού σας Συμβουλίου προκειμένου να οριστικοποιηθούν τα Προεδρικά Διατάγματα τα οποία και θα καθορίσουν, τελικά, τις λεπτομέρειες της μεταφοράς του συντελεστή.
Μου φαίνεται αδιανόητο το ότι οποιοσδήποτε μελετητής μπορεί να ξέρει περισσότερα από ό,τι εσείς για τον Δήμο σας. Εσείς θα χρειαστεί, εξάλλου, να έρθετε σε συνεννοήσεις στο Δημοτικό σας Συμβούλιο, να συγκεράσετε αντικρουόμενα συμφέροντα.
Άρα, καμία μεταφορά συντελεστή εντός των ορίων του Δήμου, για τους Δήμους που το επιθυμούν, χωρίς τελικά τη δική σας σύμφωνη γνώμη. Νομίζω ότι αυτό είναι κάτι το οποίο καλύπτει τους προβληματισμούς πολλών Δημάρχων οι οποίοι, επί της αρχής, μπορεί να μην έχουν μια αντίρρηση για το εργαλείο αυτό, διαπίστωσαν όμως στις μελέτες αδυναμίες, ατέλειες οι οποίες πρέπει να διορθωθούν.
Άρα εσείς, τελικά, θα μας υποδείξετε και εσείς πιστεύω ακράδαντα ότι πρέπει να έχετε τον τελικό λόγο για το πώς θα αξιοποιήσετε αυτό το εργαλείο. Εξάλλου, οι αρμοδιότητες πολεοδόμησης και ρυμοτόμησης είναι αρμοδιότητες στις οποίες έχετε καθοριστικό πρώτο ρόλο. Δεν μπορείτε να έχετε ισχυρή άποψη για τους συντελεστές δόμησης και να μην έχετε άποψη για το πώς θα γίνει η μεταφορά συντελεστή εντός των ορίων του Δήμου σας.
Τέταρτη παρατήρηση, γιατί άκουσα με προσοχή αυτά τα οποία είπε ο Δήμαρχος Μεταμόρφωσης: για τους Δήμους που θέλουν να προχωρήσουν σε γρήγορη εφαρμογή αυτού του μέτρου, αν υπάρχουν νομοθετικές παρεμβάσεις διορθωτικές οι οποίες πρέπει να γίνουν ώστε το μέτρο αυτό να λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά και πιο γρήγορα, παρακαλώ είμαστε εδώ να δούμε αν χρειάζεται να γίνουν παρεμβάσεις στο κανονιστικό πλαίσιο.
Τελευταία παρατήρηση, πιο πολύ επί της αρχής, κυρίως για τους Δήμους οι οποίοι επιλέγουν να μείνουν στο υφιστάμενο status quo: θα πρέπει απλά να γνωρίζετε ότι δεν υπάρχει δυνατότητα ουσιαστική πρόσθετης οικονομικής στήριξης από πλευράς κράτους όταν θα συζητάμε για απαλλοτριώσεις χώρων που μπορεί να είναι δεσμευμένοι εδώ και πολύ καιρό, και ότι αυτό είναι ένα ζήτημα το οποίο θα πρέπει πια εσείς να το επιλύσετε χρησιμοποιώντας τις δικές σας δυνατότητες και τη δική σας οικονομική αυτοτέλεια.
Νομίζω ότι αυτά βάζουν ένα πλαίσιο το οποίο μου φαίνεται απολύτως λογικό με βάση αυτά τα οποία άκουσα. Άρα, το μήνυμα αν έπρεπε να βάλω έναν τίτλο είναι: “καμία απόφαση χωρίς τη δική σας σύμφωνη γνώμη”. Άρα δεν τίθεται ζήτημα εδώ να προχωρήσουμε σε κάτι το οποίο δεν θα έχει τη δική σας συμφωνία.
Υπάρχει ένας τουλάχιστον Δήμος ο οποίος ήταν πολύ σαφής και πολύ ξεκάθαρος, ότι “εγώ θέλω να προχωρήσω γρήγορα”, οι υπόλοιποι ήταν είτε κάθετα αντίθετοι ή αντίθετοι με αστερίσκους, αλλά αυτό καταδεικνύει και τη διαφορετικότητα των τοπικών ιδιαιτεροτήτων, τις οποίες πρέπει να λάβουμε σαφέστατα υπόψη μας.
Δεν είμαστε εδώ για να σας επιβάλουμε το πώς θα εφαρμόσετε ένα μέτρο το οποίο, όπως είπα, επί της αρχής έχει πολλή λογική και έχει και τη σύμφωνη γνώμη του Συμβουλίου της Επικρατείας. Διότι ακριβώς η λογική του Συμβουλίου της Επικρατείας είναι να λάβουμε υπόψη τις τοπικές ιδιαιτερότητες, άρα να κάνουμε τοπικές μελέτες. Αυτές οι τοπικές μελέτες δεν μπορούν να γίνουν χωρίς τη δική σας σύμφωνη γνώμη.
Τέλος, μία παρατήρηση, γιατί το άκουσα και από τον Δήμαρχο Φιλοθέης-Ψυχικού, σε ένα βαθμό, εν μέρει, αφορά περισσότερο και λιγότερο όλους σας και έχει να κάνει με το κυκλοφοριακό πρόβλημα, ειδικά ως προς τις μετακινήσεις προς τον βορρά και από τον βορρά προς το κέντρο.
Δύο παρατηρήσεις: πρώτον, όπως ξέρετε, κάνουμε μία μεγάλη προσπάθεια να μπορέσουμε, το συντομότερο δυνατόν, να προχωρήσουμε στη ριζική επισκευή 14 συρμών της Γραμμής 1. Ήδη ο πρώτος κυκλοφορεί και είναι πραγματικά πολύ μεγάλη η διαφορά στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Θέλουμε να αυξήσουμε λίγο και τη συχνότητα. Θέλουμε να ξαναδώσουμε στη Γραμμή 1 τα χαρακτηριστικά που μπορεί να είχε στο παρελθόν ώστε να μπορεί να αισθάνεται κάποιος ότι την παίρνει από την Κηφισιά για να έρθει στο κέντρο σε συνθήκες αξιοπρέπειας και με μία ικανοποιητική συχνότητα.
Δεύτερον, έχουμε κάνει μία μεγάλη προσπάθεια, όπως ίσως ξέρετε, να ενισχύσουμε τις μεταφορές μέσω λεωφορείων. Νομίζω η αντικατάσταση του στόλου είναι κάτι το οποίο είναι πια ορατό σε όλους τους χρήστες. Η επόμενη μεγάλη προτεραιότητα είναι η πύκνωση των δρομολογίων. Ήδη σε δρομολόγια, όπως το 550, το οποίο είναι κρίσιμο για την Κηφισίας υπάρχει μία βελτίωση στη συχνότητα.
Άρα, πρέπει να είμαστε ρεαλιστές για το τι μπορούμε και το τι δεν μπορούμε να κάνουμε για το κυκλοφοριακό πρόβλημα άμεσα.
Αλλά όσον αφορά τα βόρεια προάστια, 14 πρακτικά καινούριοι συρμοί στη Γραμμή 1 και μεγαλύτερη πυκνότητα σύγχρονων λεωφορείων στις βασικές αρτηρίες και στα βασικά δρομολόγια, τα οποία αφορούν γενικά τον βόρειο τομέα, αυτά είναι μέτρα τα οποία ήδη υλοποιούνται. Τουλάχιστον ως προς τα λεωφορεία έχω και εγώ ήδη τα πρώτα ακούσματα ότι υπάρχει μεγαλύτερη ικανοποίηση από τους χρήστες των λεωφορείων για τα ζητήματα της συχνότητας.
Οπότε να σας ευχαριστήσω πολύ για την παρουσία σας


