Σε μια βραδιά υψηλού συμβολισμού στην καρδιά της Αθήνας, στη Ρωμαϊκή Αγορά, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν έστειλαν κοινό μήνυμα για τον ρόλο της Ευρώπης σε μια περίοδο γεωπολιτικής και οικονομικής αναταραχής. Στο πλαίσιο εκδήλωσης της εφημερίδας «Καθημερινή» με θέμα «Προκλήσεις για την Ευρώπη – Ο δρόμος προς το αύριο», ο Έλληνας πρωθυπουργός μίλησε για ένα «σημείο καμπής», το οποίο –όπως τόνισε– μπορεί να μετατραπεί σε ευκαιρία επανακαθορισμού της ευρωπαϊκής ισχύος.
Πηγή: (ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ/EUROKINISSI)
Η «στρατηγική αυτονομία» στο επίκεντρο
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέδειξε ως πρώτη προτεραιότητα τη λεγόμενη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, δίνοντας έμφαση στον ρόλο Ελλάδας και Γαλλίας ως «προπύργια» αυτής της προσπάθειας.
Υπενθύμισε τη διμερή αμυντική συμφωνία του 2021, την οποία χαρακτήρισε «απτή απόδειξη συνεργασίας», προαναγγέλλοντας την ανανέωσή της. Όπως σημείωσε, η Ευρώπη οφείλει:
- να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες
- να επενδύσει πιο αποδοτικά
- να ενισχύσει το ευρωπαϊκό αμυντικό οικοσύστημα
«Τα καταφέραμε μέσα από κρίσεις. Τώρα είναι η στιγμή να αναβαθμίσουμε τον ρόλο μας», υπογράμμισε.
Ανταγωνιστικότητα: από τη διάγνωση στην πράξη
Δεύτερος βασικός άξονας ήταν η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην έκθεση Ντράγκι, την οποία χαρακτήρισε «ακριβή διάγνωση», επισημαίνοντας όμως ότι η Ευρώπη πρέπει να περάσει από τη θεωρία στην εφαρμογή.
Εστίασε σε τρία κρίσιμα πεδία:
Ενέργεια: υψηλό κόστος και κατακερματισμένη αγορά
Εσωτερική αγορά: ανάγκη εμβάθυνσης
Επενδύσεις: κινητοποίηση ιδιωτικών και ευρωπαϊκών κεφαλαίων
«Έχουμε συμφωνήσει τι πρέπει να κάνουμε. Το ερώτημα είναι αν θα το εφαρμόσουμε», σημείωσε, θέτοντας στο τραπέζι και το ζήτημα του επόμενου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
(ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ/EUROKINISSI)
Ψηφιακές απειλές και προστασία της κοινωνίας
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε σε δύο σύγχρονες προκλήσεις με κοινωνικές προεκτάσεις:
1. Προστασία παιδιών και εφήβων
Ο πρωθυπουργός έστειλε σαφές μήνυμα προς τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες:
«Δεν μπορούν να βγάζουν χρήματα εις βάρος των παιδιών μας».
Προανήγγειλε ότι εθνικές παρεμβάσεις θα μεταφερθούν σύντομα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
(ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ/EUROKINISSI)
2. Προστασία δημόσιου διαλόγου
Αναφέρθηκε στο φαινόμενο της παραπληροφόρησης, τονίζοντας ότι:
- η ανωνυμία ενισχύει τη διάδοση ψευδών ειδήσεων
- η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί νέους κινδύνους
- η δημοκρατική διαδικασία επηρεάζεται άμεσα
«Ακόμη και στην αρχαία Αθήνα υπήρχαν ψευδείς ειδήσεις, αλλά σήμερα το φαινόμενο είναι ανεξέλεγκτο», είπε χαρακτηριστικά.
Άμυνα και γεωπολιτική: πέρα από το ΝΑΤΟ
Σε μια σαφή τοποθέτηση για τη γεωπολιτική αρχιτεκτονική, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στο ΝΑΤΟ.
Αναφέρθηκε:
- στο άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ρήτρα αμοιβαίας άμυνας)
- στη σημασία της ευρωπαϊκής στρατιωτικής συνεργασίας
- στην ανάγκη ισορροπίας με τον ρόλο των ΗΠΑ
Παράλληλα, σημείωσε ότι ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε δίκιο ήδη από το 2017 όταν πίεζε την Ευρώπη να αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες.
Η εξίσωση ΗΠΑ – Κίνας και ο ρόλος της Ευρώπης
Ο πρωθυπουργός περιέγραψε ένα πιο σύνθετο διεθνές περιβάλλον:
- Οι ΗΠΑ κινούνται πλέον πιο «μονομερώς» με γνώμονα τα συμφέροντά τους
- Οι διατλαντικές σχέσεις παραμένουν ισχυρές αλλά μετασχηματίζονται
- Η Κίνα αποτελεί δομική πρόκληση, με δυνατότητα ταχείας ενίσχυσης κρίσιμων τομέων
- «Η Ευρώπη πρέπει να είναι ρεαλιστική και να αποφασίσει πού επενδύει», σημείωσε.
Ενέργεια: το κλειδί για τη βιομηχανία και την ανάπτυξη
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο ενεργειακό κόστος, το οποίο χαρακτήρισε «δυσανάλογα υψηλό» στην Ευρώπη.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης πρότεινε ένα μικτό ενεργειακό μοντέλο που περιλαμβάνει:
- ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
- επενδύσεις σε δίκτυα
- αξιοποίηση της πυρηνικής ενέργειας
Έκανε μάλιστα ειδική αναφορά στη γαλλική εμπειρία με τους πυρηνικούς αντιδραστήρες, υποστηρίζοντας ότι η πυρηνική ενέργεια μπορεί να αποτελέσει μέρος της λύσης για φθηνότερη και σταθερή παραγωγή.
Το «δια ταύτα»: Ευκαιρία ή χαμένη στιγμή;
Κλείνοντας, ο πρωθυπουργός εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος: «Βρισκόμαστε σε σημείο καμπής. Είναι ευκαιρία να αναδείξουμε τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Ευρώπη».
Ωστόσο, έστειλε και ένα έμμεσο μήνυμα προς τις ευρωπαϊκές δομές: η κατανόηση υπάρχει, αλλά η ταχύτητα λήψης αποφάσεων παραμένει ζητούμενο. Το επόμενο διάστημα –με φόντο τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, τις γεωπολιτικές εντάσεις και την ενεργειακή κρίση– θα δείξει αν η Ευρώπη μπορεί να μετατρέψει τη συγκυρία σε στρατηγικό πλεονέκτημα ή αν θα χαθεί ακόμη μία ιστορική ευκαιρία.