Η υπόθεση Μαζωνάκη ανοίγει ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα, ποιος ελέγχει τελικά την «αγορά» όταν παίζονται ανθρώπινες ζωές; Όσα έρχονται στο φως μετά τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη δεν αφορούν μόνο μια τραγική υπόθεση, ούτε μόνο τις ευθύνες συγκεκριμένων προσώπων, τις οποίες θα κρίνει η Δικαιοσύνη. Ανοίγουν ένα πολύ μεγαλύτερο ζήτημα. Πού είναι οι μηχανισμοί ελέγχου του κράτους;
Γιατί όσο ξετυλίγεται το κουβάρι, εμφανίζεται μπροστά μας ένας ολόκληρος κόσμος υπηρεσιών, «θεραπειών», υποσχέσεων αντιγήρανσης, αποτοξίνωσης, μακροζωίας, θαυματουργών μεθόδων και πρακτικών που πολλές φορές κινούνται στην γκρίζα ζώνη ανάμεσα στην επιστήμη, στο επιθετικό marketing και στην καθαρή εκμετάλλευση της ανθρώπινης αγωνίας.
Μάγοι, υπνωτιστές, γκουρού, «ειδικοί», τσαρλατάνοι… απ’ όλα έχει ο μπαξές. Βεβαίως υπάρχει και η ατομική ευθύνη. Ο πολίτης οφείλει να προσέχει, να ρωτά, να διασταυρώνει, να μην πιστεύει ότι κάθε διαφήμιση στο Instagram είναι και επιστημονική δημοσίευση. Αλλά αυτή είναι η μισή αλήθεια.
Γιατί η οργανωμένη Πολιτεία υπάρχει ακριβώς επειδή ο πολίτης δεν μπορεί να γίνει ταυτόχρονα γιατρός, νομικός, επιθεωρητής, χημικός και ελεγκτής αδειοδοτήσεων πριν αγοράσει μια υπηρεσία.
Αυτό είναι δουλειά του κράτους. Και εδώ υπάρχει μια βαθιά πολιτική συζήτηση. Χρόνια τώρα ακούμε το εύηχο σύνθημα, μικρότερο κράτος, λιγότερη γραφειοκρατία, λιγότεροι έλεγχοι, περισσότερη ελευθερία στην αγορά.
Ωραία. Αλλά «μικρότερο κράτος» δεν μπορεί να σημαίνει ανύπαρκτο κράτος, εκεί όπου διακυβεύεται η υγεία, η ασφάλεια και η ζωή. Και όταν αποψιλώνεις ελεγκτικούς μηχανισμούς, όταν οι υπηρεσίες λειτουργούν με ελλείψεις προσωπικού, όταν οι έλεγχοι γίνονται αραιά ή κατόπιν καταγγελίας, η αυτονόητη ερώτηση είναι μία, ποιος ακριβώς θα κάνει τους ελέγχους;
Οι αόρατοι υπάλληλοι; Τα ρομπότ; Ή περιμένουμε πρώτα να συμβεί μια τραγωδία και μετά να ανακαλύψουμε ότι «υπήρχαν κενά»; Η αγορά είναι απαραίτητη. Ο ανταγωνισμός επίσης. Αλλά η αγορά χωρίς κανόνες και χωρίς ουσιαστική εποπτεία δεν αυτορυθμίζεται πάντοτε. Σε ορισμένους τομείς απλώς αφήνει χώρο στον πιο επιθετικό, στον πιο αδίστακτο και στον καλύτερο πωλητή φόβου και ελπίδας. Και ειδικά στην Υγεία, το «ας αποφασίσει ο καταναλωτής» είναι επικίνδυνα ανεπαρκές.
Γιατί εδώ δεν αγοράζουμε κινητό τηλέφωνο. Εδώ μπορεί να παίζεται μια ανθρώπινη ζωή. Το πολιτικό ερώτημα λοιπόν μετά την υπόθεση Μαζωνάκη δεν είναι μόνο «ποιος φταίει». Είναι και κάτι πολύ πιο άβολο, ποιος έπρεπε να ελέγχει και γιατί δεν είχε ελέγξει πριν χρειαστεί να επέμβουν ανακριτές, εισαγγελείς και τηλεοπτικές κάμερες;