Τις θέσεις της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης – ΕΛ.Α.Σ. για τη συγκρότηση του νέου πολιτικού φορέα, τις πιθανές συνεργασίες στον προοδευτικό χώρο και τη συνολική αλλαγή του εκπαιδευτικού συστήματος παρουσίασε η Μαριζέτα Αντωνοπούλου, μιλώντας στον Alpha Radio 98,9 και στην εκπομπή του Τάκη Χατζή και της Αθηναΐδας Νέγκα.
Η εκπρόσωπος του κόμματος του Αλέξη Τσίπρα και μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Αλέξης Τσίπρας αναφέρθηκε στην οργανωτική δομή της ΕΛ.Α.Σ., στην ιδεολογική σύνθεση που επιδιώκει, αλλά και στην πρόταση για κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε ιδιαίτερα στον τρόπο με τον οποίο θα γίνεται η εισαγωγή στα πανεπιστήμια, στη διασφάλιση του αδιάβλητου, στο μέλλον των φροντιστηρίων και στην ανάγκη να αποκτήσει η δημόσια εκπαίδευση ουσιαστικό περιεχόμενο.
«Σύντομα οι ανακοινώσεις για τα όργανα της ΕΛ.Α.Σ.»
Αναφερόμενη στην οργανωτική συγκρότηση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, η Μαριζέτα Αντωνοπούλου υπενθύμισε ότι έχει ήδη ανακοινωθεί ως γραμματέας ο Μίλτος Χατζηγιαννάκης, ο οποίος προέρχεται από την Τοπική Αυτοδιοίκηση και έχει διατελέσει βουλευτής Ευβοίας.
«Έχει ανακοινωθεί ο γραμματέας, ο Μίλτος Χατζηγιαννάκης, προερχόμενος από την Τοπική Αυτοδιοίκηση και πρώην βουλευτής Ευβοίας. Ανακοινώνεται πολύ σύντομα το Εθνικό Συμβούλιο, το οποίο θα πραγματοποιήσει την πρώτη του συνεδρίαση σε λίγες ημέρες, και σύντομα θα υπάρξουν ανακοινώσεις και για τα υπόλοιπα όργανα της Συμπαράταξης», δήλωσε.
Η ίδια εξήγησε ότι η σύνθεση των οργάνων θα επιχειρήσει να εκφράσει την πολιτική φυσιογνωμία που θέλει να αποκτήσει η ΕΛ.Α.Σ., ενώνοντας διαφορετικές προοδευτικές παραδόσεις.
«Θέλουμε σε όλα τα όργανα και σε κάθε στελέχωση να δείξουμε ακριβώς αυτό που προσπαθεί να κάνει η Συμπαράταξη: να ενώσει δυνάμεις από τη ριζοσπαστική Αριστερά, την πολιτική οικολογία και τη σοσιαλδημοκρατία», ανέφερε.
Η σύγκλιση των τριών πολιτικών ρευμάτων
Απαντώντας στις επιφυλάξεις που διατυπώθηκαν για το κατά πόσο μπορούν να συνυπάρξουν η ριζοσπαστική Αριστερά και η σοσιαλδημοκρατία, η κ. Αντωνοπούλου υποστήριξε ότι μια τέτοια πολιτική σύνθεση δεν αποτελεί πρωτόγνωρη ιδέα.
«Δεν είναι κάτι καινούργιο αυτό που λέμε», σημείωσε, επικαλούμενη ευρωπαϊκά και γερμανικά πολιτικά παραδείγματα συνύπαρξης διαφορετικών ρευμάτων της Αριστεράς.
Όπως είπε, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι τόσο η ιστορική καταγωγή κάθε πολιτικής τάσης, αλλά ο τρόπος με τον οποίο η προοδευτική παράταξη θα απαντήσει στις σημερινές κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις. «Το θέμα είναι πώς μπαίνουμε τώρα στα καινούργια ζητήματα και πώς τα απαντάμε», υπογράμμισε.
Τι απάντησε για ενδεχόμενη συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ
Στη συνέντευξη τέθηκε και το θέμα των σχέσεων της ΕΛ.Α.Σ. με τον ΣΥΡΙΖΑ, καθώς και το ενδεχόμενο οργανωμένης συνεργασίας μεταξύ των δύο κομμάτων.
Η Μαριζέτα Αντωνοπούλου απέφυγε να μιλήσει για συμφωνίες κορυφής ή για διαπραγματεύσεις μεταξύ κομματικών μηχανισμών, επιμένοντας ότι η νέα Συμπαράταξη απευθύνεται πρωτίστως στην κοινωνία.
«Νομίζω ότι είμαστε ξεκάθαροι. Η Συμπαράταξη δημιουργείται από την κοινωνία, με την κοινωνία και για την κοινωνία. Το μεγάλο ερώτημα είναι πώς θα ενώσουμε δυνάμεις μέσα στην κοινωνία και πώς θα ενεργοποιηθούν ξανά οι πολίτες», δήλωσε.
Πρόσθεσε ότι η ανασυγκρότηση του προοδευτικού χώρου δεν μπορεί να προκύψει μόνο μέσα από κοινοβουλευτικές διεργασίες ή συμφωνίες για την κατανομή θέσεων.
«Δεν θα γίνει μέσα από τη Βουλή. Δεν υπάρχει προκράτηση θέσεων. Το μεγάλο ερώτημα είναι πώς θα επιστρέψει η πολιτική στη βάση της, πώς θα εμπνευστεί ο κόσμος και θα αρχίσει να συμμετέχει και πάλι», ανέφερε.
«Το πιο σημαντικό είναι το πρόγραμμα»
Η εκπρόσωπος της ΕΛ.Α.Σ. επέμεινε ότι ο καθοριστικός παράγοντας για την πολιτική αξιοπιστία του νέου κόμματος θα είναι το πρόγραμμά του.
«Το πιο μεγάλο από όλα είναι το πρόγραμμα. Το ερώτημα είναι με ποιον τρόπο θα μπορέσουμε να απαντήσουμε στις σύγχρονες προκλήσεις», τόνισε.
Απαντώντας στην κριτική ότι η ΕΛ.Α.Σ. δεν έχει ακόμη παρουσιάσει ολοκληρωμένο πρόγραμμα, αναφέρθηκε στις πέντε προτάσεις που παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας σε παρέμβασή του στον Οικονομικό Ταχυδρόμο.
«Ο πρόεδρός μας έδωσε πέντε εμβληματικές προτάσεις. Θα υπάρξει εξειδίκευση σε όλα τα κομμάτια», είπε, αναγνωρίζοντας ότι οι κεντρικές κατευθύνσεις πρέπει να συνοδευτούν από αναλυτικότερα και εφαρμόσιμα σχέδια.
Η κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων
Η πρόταση που κυριάρχησε στη συζήτηση ήταν εκείνη για την κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων.
Η Μαριζέτα Αντωνοπούλου διευκρίνισε επανειλημμένα ότι η ΕΛ.Α.Σ. δεν εισηγείται την κατάργηση κάθε μορφής εξέτασης ή αξιολόγησης, αλλά την αντικατάσταση του ξεχωριστού πανελλαδικού διαγωνισμού από ένα διαφορετικό σύστημα.
«Η εξεταστική διαδικασία είναι μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Όποιος υπόσχεται ένα σύστημα στο οποίο δεν θα υπάρχουν εξετάσεις, θα μου επιτρέψετε να πω ότι αυτό είναι λαϊκισμός. Εμείς δεν λέμε κάτι τέτοιο», υπογράμμισε.
Όπως εξήγησε, η βασική θέση είναι να αλλάξει πλήρως ο τρόπος εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
«Λέμε ότι θα αλλάξει πλήρως ο τρόπος εισαγωγής στα πανεπιστήμια. Θα καταργηθούν οι Πανελλαδικές Εξετάσεις, όχι η εξεταστική διαδικασία», ανέφερε.
«Το σημερινό σύστημα είναι προσανατολισμένο στις εξετάσεις»
Η κ. Αντωνοπούλου άσκησε κριτική στο σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα, υποστηρίζοντας ότι ολόκληρη η σχολική διαδρομή έχει υποταχθεί στην προετοιμασία για τις Πανελλαδικές. «Αυτή τη στιγμή υπάρχει ένα σύστημα το οποίο είναι προσανατολισμένο στην εξέταση. Ήδη από το δημοτικό, η μεγάλη συζήτηση των γονέων είναι η αγωνία για τις Πανελλαδικές. Γι’ αυτό υπάρχουν φροντιστήρια στο δημοτικό, στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο», είπε.
Χαρακτήρισε τη διαρκή προσφυγή των οικογενειών σε φροντιστήρια και ιδιαίτερα μαθήματα οικονομική αιμορραγία. «Είναι μία αφαίμαξη της λαϊκής οικογένειας», δήλωσε.
Κατά την ίδια, το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι η επιτυχία στις εξετάσεις έχει αντικαταστήσει την ουσιαστική γνώση ως βασικός σκοπός του σχολείου.
«Η μεγάλη εικόνα είναι ότι έχουμε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που από το νηπιαγωγείο έως και το πανεπιστήμιο λειτουργεί με επίκεντρο τις εξετάσεις. Το άγχος δεν είναι αν τα παιδιά θα πάρουν γνώσεις, αλλά αν θα διαμορφωθούν ώστε να πηγαίνουν καλά στις εξετάσεις», υπογράμμισε.
Τι προτείνει για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια
Η Μαριζέτα Αντωνοπούλου ανέφερε ότι στο νέο σύστημα θα μπορούσαν να υπάρχουν διαφορετικά κριτήρια ανάλογα με τη ζήτηση κάθε σχολής.
Για σχολές υψηλής ζήτησης, όπως ορισμένες ιατρικές, πολυτεχνικές ή άλλες δημοφιλείς πανεπιστημιακές σχολές, θα μπορούσαν να προβλέπονται υψηλότερες απαιτήσεις.
«Θα υπάρχουν σχολές οι οποίες θα είναι υψηλής ζήτησης και για αυτές θα υπάρχει πιο υψηλός βαθμός εισαγωγής. Από εκεί και πέρα, για ένα μεγαλύτερο μέρος των σχολών η πρόσβαση θα είναι περισσότερο ανοικτή», εξήγησε.
Η ίδια αναφέρθηκε εμμέσως σε ένα σύστημα περιορισμένων θέσεων ή αυξημένων προϋποθέσεων για τις σχολές υψηλής ζήτησης, χωρίς να παρουσιάσει το πλήρες τεχνικό μοντέλο.
«Θα υπάρξει εξειδίκευση», επανέλαβε, σημειώνοντας ότι η πρόταση θα παρουσιαστεί ολοκληρωμένα στο πλαίσιο του προγράμματος.
Πώς θα διασφαλιστεί το αδιάβλητο
Ένα από τα βασικά ερωτήματα που τέθηκαν αφορούσε τον κίνδυνο υποκειμενικής βαθμολόγησης ή ευνοϊκής μεταχείρισης μαθητών, εάν η πρόσβαση στα πανεπιστήμια συνδεθεί με ενδοσχολικές εξετάσεις.
Η κ. Αντωνοπούλου υποστήριξε ότι μπορούν να διατηρηθούν οι εγγυήσεις ανωνυμίας και εξωτερικής διόρθωσης που υπάρχουν στις Πανελλαδικές.
«Τα γραπτά ενός σχολείου δεν θα τα διορθώνουν οι καθηγητές του ίδιου σχολείου. Το θετικό στις Πανελλαδικές είναι ότι ο καθηγητής που παίρνει το γραπτό δεν γνωρίζει αν το έγραψε κορίτσι ή αγόρι, από πού προέρχεται και ποιος είναι ο μαθητής. Αυτό θα συνεχίσει και θα εξασφαλίζει το αδιάβλητο», είπε.
Διευκρίνισε ότι η αξιολόγηση θα μπορεί να πραγματοποιείται στο τέλος της σχολικής χρονιάς, με ενιαίες και αυστηρά προστατευμένες διαδικασίες.
«Τα γραπτά θα εξετάζονται με πλήρως διασφαλισμένο τρόπο. Η εξέταση είναι μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας και πρέπει να δείχνει αν ο μαθητής έχει κατανοήσει αυτά που διδάχθηκε», σημείωσε.
Γιατί θεωρεί ότι θα μειωθεί το άγχος
Σύμφωνα με την εκπρόσωπο της ΕΛ.Α.Σ., η βασική διαφορά από το σημερινό σύστημα θα είναι ότι οι μαθητές δεν θα ολοκληρώνουν πρώτα τις ενδοσχολικές τους εξετάσεις και στη συνέχεια θα εισέρχονται σε έναν δεύτερο, ξεχωριστό κύκλο προετοιμασίας και εξέτασης.
«Σήμερα τα παιδιά τελειώνουν τις ενδοσχολικές εξετάσεις, τελειώνει η εκπαιδευτική διαδικασία και μετά μπαίνουν σε έναν νέο βραχνά, σε μία καινούργια εξεταστική διαδικασία, η οποία έχει προσανατολίσει ολόκληρο το Γυμνάσιο και το Λύκειο σε αυτήν», είπε.
Κατά την άποψή της, η ενσωμάτωση της αξιολόγησης στη σχολική διαδικασία θα περιορίσει τον διπλό εξεταστικό κύκλο και την υπερβολική πίεση.
«Αυτός ο δεύτερος κύκλος εξετάσεων δεν υπάρχει λόγος να υφίσταται», ανέφερε.
Η κοινωνική κινητικότητα και η πρόσβαση των φτωχότερων παιδιών
Η Μαριζέτα Αντωνοπούλου υπογράμμισε ότι το πανεπιστήμιο δεν αποτελεί μόνο χώρο εκπαίδευσης, αλλά και βασικό μηχανισμό κοινωνικής κινητικότητας.
Επικαλέστηκε έκθεση του ΙΟΒΕ, υποστηρίζοντας ότι η πρόσβαση των παιδιών από την εργατική τάξη και τα μικρομεσαία κοινωνικά στρώματα παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.
«Μόλις ένα στα δέκα παιδιά της εργατικής τάξης ή των μικρομεσαίων στρωμάτων καταφέρνει να περάσει στο ελληνικό πανεπιστήμιο», είπε.
Στη διάρκεια του διαλόγου διευκρίνισε ότι δεν έχει κανένα πρόβλημα να χρησιμοποιεί τον όρο «εργατική τάξη».
«Δεν έχω κανένα πρόβλημα να μιλάω για την εργατική τάξη. Μου είναι πιο εύκολο και είναι πιο συγκεκριμένο», ανέφερε.
Όπως υποστήριξε, η αγωνία για το αδιάβλητο αφορά κυρίως τα παιδιά των οικονομικά ασθενέστερων οικογενειών, τα οποία δεν έχουν τη δυνατότητα να σπουδάσουν σε ιδιωτικά ιδρύματα ή στο εξωτερικό.
Τα φροντιστήρια και η παραπαιδεία
Μεγάλο μέρος της συζήτησης αφορούσε το αν η κατάργηση των Πανελλαδικών θα οδηγήσει και στον περιορισμό των φροντιστηρίων.
Η κ. Αντωνοπούλου χαρακτήρισε παραπαιδεία κάθε εκπαιδευτική δραστηριότητα που αναπτύσσεται έξω από το επίσημο δημόσιο σύστημα, συμπεριλαμβανομένων των νόμιμων φροντιστηρίων.
«Παραπαιδεία είναι οτιδήποτε εκφεύγει της πρωτοβάθμιας, της δευτεροβάθμιας και της τριτοβάθμιας δημόσιας εκπαίδευσης», είπε.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι ένα κόμμα δεν μπορεί να ανακοινώσει απλώς το κλείσιμο επιχειρήσεων που λειτουργούν στο πλαίσιο της ιδιωτικής πρωτοβουλίας.
«Δεν μπορώ να απαντήσω με όρους απαγόρευσης σε κάτι που αφορά την ιδιωτική πρωτοβουλία. Το μεγάλο ερώτημα είναι πώς θα ενισχύσουμε τη δημόσια Παιδεία», ανέφερε.
Στόχος, σύμφωνα με την ίδια, είναι η δημόσια εκπαίδευση να γίνει τόσο επαρκής ώστε οι οικογένειες να μην αναγκάζονται να πληρώνουν μεγάλα ποσά για εξωσχολική υποστήριξη.
«Θα πρέπει να ενισχυθεί τόσο η δημόσια Παιδεία, ώστε να μη χρειαζόμαστε την ιδιωτική. Θα μπορεί ένα παιδί, χωρίς οι γονείς του να πληρώσουν 4.000 ευρώ, να αποκτήσει μέσα στο σχολείο όλα τα εφόδια που απαιτούνται», δήλωσε.
Οι μισθοί των εκπαιδευτικών
Η Μαριζέτα Αντωνοπούλου συνέδεσε το φαινόμενο των ιδιαίτερων μαθημάτων και με τις χαμηλές αποδοχές των εκπαιδευτικών.
«Το ερώτημα είναι πώς θα ενισχύσουμε τους πολίτες ώστε να έχουν έναν αξιοπρεπή μισθό και να μην αναγκάζονται να καταφεύγουν στην παραπαιδεία», ανέφερε.
Υποστήριξε ότι σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες δεν υπάρχει αντίστοιχη εξάρτηση των μαθητών από τα φροντιστήρια, επειδή το δημόσιο σχολείο και οι εκπαιδευτικοί υποστηρίζονται αποτελεσματικότερα.
«Στην Ευρώπη δεν υπάρχει παραπαιδεία με τη μορφή που υπάρχει στην Ελλάδα. Γιατί να μην αντιγράψουμε ένα μοντέλο δημόσιας εκπαίδευσης και αξιοπρεπών μισθών;», διερωτήθηκε.
«Τα παιδιά φτάνουν στο πανεπιστήμιο χωρίς να ξέρουν να γράψουν εργασία»
Η εκπρόσωπος της ΕΛ.Α.Σ. άσκησε κριτική στην αποστήθιση, υποστηρίζοντας ότι το σημερινό σύστημα δεν βοηθά τους μαθητές να κατανοήσουν και να εφαρμόσουν τις γνώσεις τους.
«Δεν γίνεται τα παιδιά να φτάνουν στο πανεπιστήμιο και να μην ξέρουν να γράψουν μία εργασία, επειδή έχουν προσανατολιστεί στο πώς θα παπαγαλίσουν και πώς θα μάθουν απέξω συγκεκριμένα πράγματα», δήλωσε.
Ανέφερε ως παράδειγμα τη διδασκαλία της Φυσικής και της Γεωμετρίας, τονίζοντας ότι οι μαθητές πρέπει να μαθαίνουν πώς εφαρμόζεται στην πράξη αυτό που διδάσκονται.
«Το παιδί πρέπει να φτάνει στην Ιατρική ή στο Πολυτεχνείο γνωρίζοντας την εφαρμογή της Φυσικής και της Γεωμετρίας, με τον τρόπο που πρέπει να διδάσκονται στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο», είπε.
Λαχανόκηποι και ανάπτυξη της προσωπικότητας
Η κ. Αντωνοπούλου μίλησε επίσης για την ανάγκη το σχολείο να μην περιορίζεται στη μετάδοση εξεταστέας ύλης, αλλά να συμβάλλει στην ολόπλευρη ανάπτυξη των παιδιών.
«Το ερώτημα είναι πώς θα αλλάξουμε την Παιδεία, πώς θα βάλουμε ακόμη και λαχανόκηπους στα νηπιαγωγεία και στα δημοτικά, ώστε τα παιδιά να αναπτύξουν την προσωπικότητά τους», ανέφερε.
Έκανε επίσης λόγο για την ανάγκη ανάπτυξης της ανθεκτικότητας των μαθητών απέναντι στις απαιτήσεις της σύγχρονης κοινωνίας.
«Τα παιδιά πρέπει να αναπτύξουν την προσωπικότητά τους, να αποκτήσουν ανθεκτικότητα απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις και να αποκτήσουν ουσιαστική γνώση», σημείωσε.
Έμφαση στην τεχνική εκπαίδευση
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε η εκπρόσωπος της ΕΛ.Α.Σ. στην αναβάθμιση της τεχνικής εκπαίδευσης.
«Πρέπει να ενισχυθεί πλήρως η τεχνική εκπαίδευση. Αν θέλουμε πραγματική παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας και όχι μια ανασυγκρότηση σε πήλινα πόδια, χρειαζόμαστε πολύ αυστηρή και πολύ αναβαθμισμένη τεχνική εκπαίδευση», δήλωσε.
Στο τέλος της συνέντευξης επανέλαβε ότι η τεχνική εκπαίδευση πρέπει να ενισχυθεί σε όλες τις βαθμίδες.
«Σε μία χώρα στην οποία θέλουμε να ξαναστήσουμε τον παραγωγικό ιστό, πρέπει να ενισχυθεί πάρα πολύ η τεχνική εκπαίδευση σε όλες τις βαθμίδες», είπε.
Η απάντηση για την κυβερνητική θητεία του Αλέξη Τσίπρα
Στη διάρκεια της συζήτησης υπενθυμίστηκε ότι ο Αλέξης Τσίπρας έχει ήδη διατελέσει πρωθυπουργός και ότι ορισμένες από τις αλλαγές που προτείνονται σήμερα θα μπορούσαν να είχαν επιχειρηθεί κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής του. Η Μαριζέτα Αντωνοπούλου απάντησε ότι δεν είναι δυνατόν να θεωρείται ο πρώην πρωθυπουργός αποκλειστικά υπεύθυνος για κάθε διαχρονικό πρόβλημα της χώρας. «Του έχουμε φορτώσει το προπατορικό αμάρτημα», σχολίασε.
Παράλληλα, επέμεινε ότι η σημερινή συζήτηση πρέπει να επικεντρωθεί στις αλλαγές που χρειάζεται τώρα η χώρα και στις συγκεκριμένες προγραμματικές προτάσεις που θα παρουσιαστούν.
«Το δημόσιο σχολείο πρέπει να δίνει όλα τα απαραίτητα εφόδια»
Συνοψίζοντας τη θέση της, η Μαριζέτα Αντωνοπούλου ανέφερε ότι βασικός στόχος της ΕΛ.Α.Σ. είναι η δημιουργία ενός δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος το οποίο θα προσφέρει σε κάθε μαθητή ουσιαστικές γνώσεις, χωρίς να εξαρτά την επιτυχία του από την οικονομική δυνατότητα της οικογένειάς του.
«Η δημόσια Παιδεία θα ενισχυθεί τόσο, ώστε το παιδί να φεύγει από το σχολείο με όλα τα εφόδια που απαιτούν οι σύγχρονες ανάγκες της κοινωνίας και ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί η Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε.
Όπως υπογράμμισε, το ζητούμενο δεν είναι απλώς η αντικατάσταση ενός συστήματος εξετάσεων από ένα άλλο, αλλά η αλλαγή του συνολικού προσανατολισμού του σχολείου.
«Η μεγάλη πρόκληση είναι τα παιδιά να αποκτήσουν ουσιαστική γνώση, να αναπτύξουν την προσωπικότητά τους και να μην είναι αναγκασμένα να πληρώνουν έξω από το σχολείο για όσα το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα οφείλει να τους προσφέρει», κατέληξε.