Σε φάση θεσμικής προετοιμασίας περνά η ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας 2023/970 για την ίση αμοιβή ανδρών και γυναικών, με το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης να ανοίγει τον κύκλο διαλόγου με τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους. Η σύσκεψη πραγματοποιήθηκε υπό την υπουργό Εργασίας Νίκη Κεραμέως, με αντικείμενο την καταγραφή προτάσεων ενόψει του νέου νομοσχεδίου.
Η πρωτοβουλία αφορά ένα πεδίο με άμεση εργασιακή, κοινωνική και επιχειρησιακή σημασία, καθώς η οδηγία θέτει στο επίκεντρο τη διαφάνεια στις αμοιβές και την πρακτική εφαρμογή της αρχής της ίσης αμοιβής για όμοια εργασία, ανεξαρτήτως φύλου. Στόχος της διαδικασίας είναι να αξιοποιηθούν τόσο το πόρισμα της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής όσο και οι παρατηρήσεις των κοινωνικών εταίρων στη διαμόρφωση του τελικού πλαισίου.
Τι αλλάζει στις προσλήψεις και στις αμοιβές
Η ευρωπαϊκή οδηγία εισάγει κανόνες μισθολογικής διαφάνειας σε τρία βασικά στάδια. Το πρώτο αφορά τη διαδικασία πρόσληψης, το δεύτερο την εξέλιξη της εργασιακής σχέσης και το τρίτο την υποχρέωση των επιχειρήσεων να δημοσιοποιούν στοιχεία για τις αμοιβές.
Στο στάδιο πριν από την πρόσληψη, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να αναφέρουν το αρχικό επίπεδο αμοιβής ή το εύρος των αποδοχών, είτε στην αγγελία είτε πριν από τη συνέντευξη. Παράλληλα, προβλέπεται απαγόρευση υποβολής ερωτήσεων προς τους υποψηφίους για τις προηγούμενες αποδοχές τους.
Κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης, οι εργαζόμενοι αποκτούν δικαίωμα ενημέρωσης για τα κριτήρια με βάση τα οποία καθορίζεται ο μισθός τους και η μισθολογική τους εξέλιξη. Η οδηγία απαγορεύει επίσης συμβατικούς όρους που επιβάλλουν μισθολογική μυστικότητα, όταν η γνωστοποίηση γίνεται για την προστασία της αρχής της ίσης αμοιβής.
Υποχρεώσεις για τις επιχειρήσεις
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη δημοσιοποίηση στοιχείων από τις επιχειρήσεις. Με βάση την οδηγία, θα πρέπει να παρέχονται δεδομένα για το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών, το χάσμα στα bonus, το διάμεσο μισθολογικό χάσμα και τη μισθολογική απόκλιση ανά κατηγορία εργαζομένων.
Κρίσιμο σημείο αποτελεί το όριο του 5%. Εφόσον προκύπτει μισθολογική διαφορά ίση ή μεγαλύτερη από αυτό το ποσοστό και δεν τεκμηριώνεται με αντικειμενικά κριτήρια, ο εργοδότης υποχρεώνεται να προχωρήσει σε διορθώσεις στη μισθολογική δομή της επιχείρησης.
Ο ρόλος των κοινωνικών εταίρων
Στη σύσκεψη συμμετείχαν εκπρόσωποι των βασικών κοινωνικών και εργοδοτικών φορέων. Παρόντες ήταν ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ Γιάννης Παναγόπουλος, ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος, ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ Γιώργος Καββαθάς, ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ Σταύρος Καφούνης, ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ Γιάννης Παράσχης και η πρόεδρος του ΣΒΕ Λουκία Σαράντη. Από την πλευρά του Υπουργείου συμμετείχε και ο γενικός γραμματέας Εργασιακών Σχέσεων Νίκος Μηλαπίδης.
Η διαδικασία έρχεται σε συνέχεια της κατάθεσης του πορίσματος της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής, το οποίο παραδόθηκε στην υπουργό Εργασίας στις 24 Μαρτίου από την πρόεδρο της επιτροπής, καθηγήτρια Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου. Στη συνέχεια, το πόρισμα εστάλη στους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους, με πρόσκληση να καταθέσουν τις δικές τους προτάσεις.
Το επόμενο βήμα
Το υπό διαμόρφωση νομοσχέδιο αναμένεται να μεταφέρει στο ελληνικό εργατικό δίκαιο ένα νέο πλαίσιο διαφάνειας στις αμοιβές. Η πολιτική και θεσμική πρόκληση βρίσκεται στην εφαρμογή του μέτρου στην πράξη, ώστε η αρχή της ίσης αμοιβής να αποκτήσει ελεγκτικούς μηχανισμούς, μετρήσιμα στοιχεία και συγκεκριμένες υποχρεώσεις για την αγορά εργασίας.