Στα ελληνοτουρκικά, στην επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της ανατολικής Λιβύης και στη στάση των δυτικών συμμάχων απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις επικεντρώθηκε ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, κατά την ομιλία του την Κυριακή (25/10) στο Πολεμικό Μουσείο. Η παρέμβασή του πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο αυξημένης διπλωματικής κινητικότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ στην εκδήλωση δίνει το «παρών» και ο Αντώνης Σαμαράς.
Η ομιλία εντάσσεται στην εκδήλωση που διοργανώνει η Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940. Παρότι η αφετηρία της είναι ιστορική και επετειακή, ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον συγκεντρώνουν οι αναφορές του πρώην πρωθυπουργού στις σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα.
Η εθνική ομοψυχία και οι τουρκικές διεκδικήσεις
Ο πρώην πρωθυπουργός συνέδεσε τα ιστορικά μηνύματα της 28ης Οκτωβρίου με την ανάγκη ενότητας και ομοψυχίας απέναντι στις σημερινές προκλήσεις.
Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε η εκτίμησή του ότι η τουρκική πολιτική δεν περιορίζεται σε επιμέρους διαφωνίες για τη θαλάσσια οριοθέτηση, αλλά αποσκοπεί σε ευρύτερη αναθεώρηση του υφιστάμενου καθεστώτος στο Αιγαίο.
Ο Καραμανλής εξέφρασε την αντίθεσή του στην άποψη ότι μπορεί να επιτευχθεί συνολική συνεννόηση με την Άγκυρα χωρίς προηγουμένως να ληφθούν υπόψη οι στρατηγικές επιδιώξεις της.
Σύμφωνα με την προσέγγιση που αναμένεται να παρουσιάσει, η αμφισβήτηση ακόμη και της κυριαρχίας ελληνικών νησιών καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την αναζήτηση πεδίου συμφωνίας.
Τουρκολιβυκό: Παρέμβαση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ μετά την απόφαση της Λιβύης – «Διάλογος με καλή πίστη» το μήνυμα σε Αθήνα και Άγκυραnewpost.gr«Σοβαρή πρόκληση» η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε ο Κώστας Καραμανλής στη νέα εξέλιξη με το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, το οποίο επικυρώθηκε στις 20 Οκτωβρίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης.
Ο πρώην πρωθυπουργός χαρακτήρισε την απόφαση δυσάρεστη και σοβαρή εξέλιξη, υποστηρίζοντας ότι, παρότι δεν παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος τρίτων κρατών, αποτελεί επίδειξη ισχύος της Τουρκίας και απροκάλυπτη πρόκληση.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η απόφαση της λιβυκής Βουλής σηματοδοτεί αλλαγή στάσης των αρχών της ανατολικής Λιβύης, οι οποίες είχαν προηγουμένως απορρίψει τη συμφωνία.
Η Αθήνα αμφισβητεί τη νομιμότητα του μνημονίου, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και αγνοεί την επήρεια των ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες ζώνες. Η Άγκυρα, από την πλευρά της, επιμένει ότι η συμφωνία είναι συμβατή με το διεθνές δίκαιο.
Κριτική στη στάση της Ευρώπης και των δυτικών συμμάχων
Ξεχωριστό σκέλος της παρέμβασης αφορά τη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δύσης απέναντι στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Κώστας Καραμανλής άσκησε κριτική στη διαφοροποίηση με την οποία αντιμετωπίζονται ζητήματα ασφάλειας και κυριαρχίας στην ευρωπαϊκή περιφέρεια.
Ειδικότερα, αναμένεται να αντιπαραβάλει τη δυτική στήριξη προς την Ουκρανία με την αντιμετώπιση των απειλών και των αμφισβητήσεων που, κατά την εκτίμησή του, δέχονται η Ελλάδα και η Κύπρος.
Στην επιχειρηματολογία του περιλαμβάνεται η επισήμανση ότι οι συμμαχικές σχέσεις πρέπει να συνοδεύονται από ουσιαστική αλληλεγγύη και συνεπή στάση απέναντι σε ζητήματα εθνικής κυριαρχίας.
Η κριτική αυτή δεν αναμένεται να αμφισβητήσει τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της Ελλάδας, αλλά να επικεντρωθεί στον τρόπο με τον οποίο οι δυτικοί εταίροι αντιμετωπίζουν τις ελληνικές ανησυχίες.
Παρών και ο Αντώνης Σαμαράς
Πολιτικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η παρουσία του Αντώνη Σαμαρά στην εκδήλωση του Πολεμικού Μουσείου.
Οι δύο πρώην πρωθυπουργοί έχουν τοποθετηθεί επανειλημμένα για τα ελληνοτουρκικά και για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, ασκώντας κατά καιρούς κριτική σε κυβερνητικούς χειρισμούς.
Η κοινή παρουσία τους αποκτά πρόσθετη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου έχει επαναφέρει στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης την ελληνική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο.
Πρόσφατα, οι Κώστας Καραμανλής, Αντώνης Σαμαράς και Βαγγέλης Μεϊμαράκης είχαν βρεθεί στην ίδια εκδήλωση για τη συμπλήρωση 25 ετών λειτουργίας του Ευρωπαϊκού Κέντρου Αριστείας Jean Monnet του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Η επόμενη ομιλία στη Θεσσαλονίκη
Ο Κώστας Καραμανλής έχει προγραμματίσει νέα δημόσια εμφάνιση στις 26 Νοεμβρίου στη Θεσσαλονίκη, όπου αναμένεται να συμμετάσχει ως κεντρικός ομιλητής σε επετειακό συνέδριο για την περιφερειακή ανάπτυξη, τις νέες τεχνολογίες και την εξωστρέφεια.
Το συνέδριο διοργανώνεται με αφορμή τα 20 χρόνια της Τεχνόπολης Θεσσαλονίκης και έχει τίτλο «Ελλάδα 2030: Μπορεί η ανάπτυξη να έρθει από την Περιφέρεια;».
Μεταξύ των κεντρικών ομιλητών αναμένεται να βρίσκεται και ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ευάγγελος Βενιζέλος.
Η σημερινή παρέμβαση του Κώστα Καραμανλή, πάντως, συγκεντρώνει το ενδιαφέρον κυρίως λόγω της συγκυρίας των ελληνοτουρκικών εξελίξεων και των μηνυμάτων που αναμένεται να απευθύνει για την ανάγκη εθνικής ενότητας, την τουρκική πολιτική και τη στάση των συμμάχων της Ελλάδας.
