Την εξέλιξη ανακοίνωσε ο Αρχιεπίσκοπος Σινά, Φαράν και Ραϊθώ, Συμεών, γνωστοποιώντας ότι η απόφαση ελήφθη με την ομόφωνη υποστήριξη πέντε Ορθόδοξων Εκκλησιών: του Οικουμενικού Πατριαρχείου, των Πατριαρχείων Ιεροσολύμων και Αλεξανδρείας, καθώς και των Εκκλησιών Ελλάδος και Κύπρου.
Η συμφωνία αποσκοπεί στην αποσαφήνιση του νομικού καθεστώτος της Μονής και στην προστασία της ιστορικής και θρησκευτικής της φυσιογνωμίας, ενώ η επίσημη υπογραφή της εκκρεμεί. Ο Αρχιεπίσκοπος Συμεών βρίσκεται στην Ελλάδα για λόγους υγείας και, σύμφωνα με την ενημέρωση που έχει δοθεί, η υπογραφή θα πραγματοποιηθεί μόλις καταστεί δυνατή η επιστροφή του στην Αίγυπτο.
Η επιστολή Συμεών και η ομόφωνη στήριξη των Εκκλησιών
Με επίσημη επιστολή προς το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών και την αιγυπτιακή κυβέρνηση, ο Αρχιεπίσκοπος Συμεών γνωστοποίησε την αποδοχή της προοπτικής υπογραφής του διακανονισμού. Όπως αναφέρει, η απόφαση αποτελεί αποτέλεσμα μακράς διαδικασίας διαπραγματεύσεων και εξέτασης των όρων της συμφωνίας, με βασικό ζητούμενο τη διασφάλιση της συνέχισης της μοναστικής ζωής και των ιστορικών δικαιωμάτων της Μονής.
Καθοριστική, σύμφωνα με τον ίδιο, υπήρξε η υποστήριξη των πέντε Ορθόδοξων Εκκλησιών, οι οποίες ενημερώθηκαν για το περιεχόμενο της συμφωνίας και εξέφρασαν τη συμπαράστασή τους με πατριαρχικά και συνοδικά γράμματα.
Στην ανακοίνωσή του, ο κ. Συμεών σημειώνει ότι οι Εκκλησίες εξέφρασαν την ευχή ο διακανονισμός να συμβάλει στην ασφαλή διευθέτηση των εκκρεμών ζητημάτων και στη διασφάλιση των ιστορικών και νόμιμων δικαιωμάτων της Μονής.
Η στήριξη αυτή έχει ιδιαίτερη εκκλησιαστική σημασία, καθώς η Μονή της Αγίας Αικατερίνης αποτελεί έναν από τους αρχαιότερους εν λειτουργία χριστιανικούς μοναστικούς θεσμούς, με ιστορία περίπου 1.500 ετών. Η διατήρηση της πνευματικής της αποστολής και της ιστορικής της ταυτότητας βρίσκεται στο επίκεντρο της προσπάθειας για τη διευθέτηση των εκκρεμοτήτων με την Αίγυπτο.
Τι επιδιώκει να ρυθμίσει η συμφωνία
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Αρχιεπισκόπου, η συμφωνία αποσκοπεί στην περαιτέρω αποσαφήνιση πτυχών της δικαστικής απόφασης του Εφετείου της Ισμαηλίας, η οποία εκδόθηκε τον Μάιο του 2025, καθώς και του τρόπου εφαρμογής της.
Η δικαστική απόφαση δημιούργησε νέα δεδομένα για το νομικό καθεστώς της Μονής και για ακίνητα και εκτάσεις που συνδέονται με αυτήν. Στο πλαίσιο αυτό, οι διαπραγματεύσεις επικεντρώθηκαν στην εξεύρεση λύσης που θα επιτρέπει τη συνέχιση της μοναστικής ζωής και θα προσδιορίζει τη θέση και τη λειτουργία της Μονής στο πλαίσιο της αιγυπτιακής έννομης τάξης.
Όπως εξηγεί ο κ. Συμεών, η Σιναϊτική Αδελφότητα επιδίωξε να μελετήσει διεξοδικά το σχέδιο, να καταθέσει προτάσεις για τη βελτίωση επιμέρους όρων και να συγκροτήσει τεκμηριωμένο φάκελο για το ιστορικό καθεστώς της Μονής και τα ακίνητα που βρίσκονται υπό συζήτηση.
Ο διάλογος με την αιγυπτιακή πλευρά διήρκεσε περισσότερο από έναν χρόνο. Ο Αρχιεπίσκοπος αναγνωρίζει, παράλληλα, τη συμβολή της αιγυπτιακής κυβέρνησης και του προέδρου της χώρας, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, στη συνέχιση των διαπραγματεύσεων, καθώς και τη συνδρομή της ελληνικής πολιτείας.
Το ακριβές περιεχόμενο των όρων και η πρακτική εφαρμογή τους θα αποτελέσουν κρίσιμα στοιχεία για την αποτίμηση της συμφωνίας, ιδίως ως προς τα περιουσιακά ζητήματα και τη διασφάλιση της λειτουργίας της Μονής.
Η εκκρεμότητα με το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο της Αιγύπτου
Η ανακοίνωση της συμφωνίας ήρθε ενώ αναμενόταν δικαστική εξέλιξη στην Αίγυπτο για ζητήματα που συνδέονται με το καθεστώς της Μονής και ακίνητα τα οποία αποτελούν αντικείμενο νομικής αμφισβήτησης.
Ο Αρχιεπίσκοπος Συμεών εκτιμά ότι η επίτευξη συμφωνίας δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε να μην απαιτηθεί πλέον η έκδοση απόφασης από το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο. Η εκτίμηση αυτή, ωστόσο, δεν ισοδυναμεί με επίσημη επιβεβαίωση ότι η δικαστική διαδικασία έχει ανασταλεί ή περατωθεί.
Από την πλευρά του, το αιγυπτιακό υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε ότι έλαβε την επιστολή του Αρχιεπισκόπου με την οποία εγκρίνεται η προοπτική υπογραφής. Σύμφωνα με την ενημέρωση του υπουργείου, η επίσημη υπογραφή θα πραγματοποιηθεί αφού καθοριστεί η ημερομηνία της σχετικής τελετής, στο πλαίσιο της εφαρμογής της δικαστικής απόφασης και της αιγυπτιακής νομοθεσίας.
Επομένως, η συμφωνία ανοίγει τον δρόμο για μια διευθέτηση, αλλά η οριστική έκβαση των νομικών ζητημάτων θα εξαρτηθεί από την υπογραφή, τους συγκεκριμένους όρους και την εφαρμογή τους.
Γεραπετρίτης: «Ιστορική ημέρα για τον Ελληνισμό και την Ορθοδοξία»
Τη συμφωνία χαιρέτισε ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, χαρακτηρίζοντάς την ιστορική εξέλιξη για τον Ελληνισμό και την Ορθοδοξία.
«Ο Φάρος της Ορθοδοξίας, η Ιερά Μονή της Αγίας Αικατερίνης του Όρους Σινά, αποκτά ένα στέρεο νομικό θεμέλιο με τη συμφωνία μεταξύ της Μονής και του αιγυπτιακού Δημοσίου», ανέφερε στη δήλωσή του.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι, έπειτα από περίπου 1.500 χρόνια κατά τα οποία το νομικό καθεστώς της Μονής παρέμενε ασαφές και αρρύθμιστο, η συμφωνία αποσκοπεί στη διασφάλιση του θρησκευτικού χαρακτήρα της Μονής και των εκκλησιαστικών κτημάτων, καθώς και στη συνέχεια της λειτουργίας της μέσω αδειών παραμονής μακράς διάρκειας για τους μοναχούς.
Παράλληλα, ευχαρίστησε τον πρόεδρο της Αιγύπτου, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, και τον Αιγύπτιο υπουργό Εξωτερικών, Μπαντρ Αμπντελατί, για τη συμβολή τους στην επίτευξη της συμφωνίας, αναδεικνύοντας τη στρατηγική και ιστορική διάσταση των σχέσεων Ελλάδας και Αιγύπτου.
Ο κ. Γεραπετρίτης στάθηκε επίσης στην κοινή στήριξη των πέντε Ορθόδοξων Εκκλησιών, κάνοντας λόγο για μήνυμα ενότητας σε μια περίοδο διεθνών ανακατατάξεων.
Η υπογραφή και τα επόμενα βήματα
Η επίσημη υπογραφή παραμένει το επόμενο κρίσιμο βήμα. Ο Αρχιεπίσκοπος Συμεών έχει διευκρινίσει ότι η κατάσταση της υγείας του δεν του επιτρέπει προς το παρόν να επιστρέψει στην Αίγυπτο, με αποτέλεσμα η ημερομηνία της τελετής να αναμένεται να καθοριστεί σε συνεννόηση με τη Σιναϊτική Αδελφότητα και την αιγυπτιακή κυβέρνηση.
Παράλληλα, η διαδικασία έχει προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με την απαιτούμενη θεσμική συναίνεση για την υπογραφή. Ο πρώην Αρχιεπίσκοπος Σινά Δαμιανός έχει υποστηρίξει δημόσια ότι ο διάδοχός του δεν μπορεί να υπογράψει μόνος του συμφωνία χωρίς τη συναίνεση της Αδελφότητας, εφόσον αυτή συνεπάγεται συμβιβασμό σε ζητήματα ιστορικών τίτλων. Η θέση αυτή αποδίδεται στον ίδιο και αναδεικνύει τη σημασία της σαφούς αποσαφήνισης των διαδικασιών έγκρισης και εκπροσώπησης της Μονής.
Η εξέλιξη συνιστά σημαντικό βήμα προς τη διευθέτηση μιας μακράς εκκρεμότητας, χωρίς όμως να σημαίνει ότι όλα τα ζητήματα έχουν ήδη κλείσει. Η υπογραφή και η εφαρμογή της συμφωνίας, η αποσαφήνιση των περιουσιακών θεμάτων και η διασφάλιση της συνέχισης της μοναστικής ζωής θα καθορίσουν τελικά το εύρος και τη σταθερότητα της λύσης για την ιστορική Μονή της Αγίας Αικατερίνης.
