Υπάρχουν στιγμές στην πολιτική όπου το πραγματικό ερώτημα δεν είναι τι δηλώνει ένας πολιτικός, αλλά τι πραγματικά επιδιώκει. Και στην περίπτωση του Αντώνη Σαμαρά, αυτό το ερώτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Τι ακριβώς ζητά σήμερα ο πρώην πρωθυπουργός; Ποιο είναι το πολιτικό του σχέδιο; Να οδηγήσει τη χώρα σε μια διαφορετική πορεία; Να παρουσιάσει μια εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης; Να διεκδικήσει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας ως επικεφαλής μιας νέας πλειοψηφίας; Όλα αυτά μοιάζουν εξαιρετικά δύσκολα, αν όχι ανέφικτα. Η κατάκτηση της εκλογικής νίκης δεν φαίνεται να αποτελεί ρεαλιστικό στόχο.
Αν όμως αυτό δεν είναι ο στόχος, τότε ποιος είναι;
Η απάντηση που προκύπτει από την πολιτική αριθμητική είναι απλή. Η μεγαλύτερη δυνατότητα που διαθέτει είναι να στερήσει από τη Νέα Δημοκρατία την κοινοβουλευτική αυτοδυναμία. Όχι να οικοδομήσει, αλλά να εμποδίσει. Όχι να δημιουργήσει μια νέα πολιτική πραγματικότητα, αλλά να δυσκολέψει εκείνη που ήδη υπάρχει. Πρόκειται για μια πολιτική λογική που δεν παράγει προοπτική· παράγει μόνο εμπόδια.
Δεν είναι, άλλωστε, η πρώτη φορά που η προσωπική διαδρομή του Αντώνη Σαμαρά διασταυρώνεται με τη μοίρα της παράταξης από την οποία αναδείχθηκε. Η ιστορία έχει ήδη καταγράψει περιόδους έντονης σύγκρουσης, με συνέπειες που ξεπέρασαν τα όρια των προσωπικών διαφορών και επηρέασαν συνολικά τον χώρο της κεντροδεξιάς.
Το βαθύτερο πρόβλημα, όμως, δεν είναι προσωπικό. Είναι θεσμικό και ηθικό. Η δημοκρατία προϋποθέτει ότι οι πολιτικές πρωτοβουλίες υπηρετούν μια πρόταση για το κοινό μέλλον και όχι την τακτοποίηση παλαιών λογαριασμών. Όταν ο κυρίαρχος στόχος μετατρέπεται από την οικοδόμηση στην παρεμπόδιση, τότε η πολιτική χάνει τον δημιουργικό της χαρακτήρα και μετατρέπεται σε πεδίο προσωπικής αντιπαράθεσης.
Αν, λοιπόν, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι η αλλαγή της Ελλάδας αλλά η αποδυνάμωση της Νέας Δημοκρατίας, τότε το πολιτικό μήνυμα δεν αφορά την κοινωνία. Αφορά αποκλειστικά μια σχέση που έχει διαρραγεί ανάμεσα σε έναν πρώην αρχηγό και το κόμμα που τον ανέδειξε στην ηγεσία, τον οδήγησε στην πρωθυπουργία και, σε κρίσιμες στιγμές, επέλεξε να αφήσει πίσω του τις παλαιότερες συγκρούσεις.
Η Ιστορία είναι αυστηρή με όσους συγχέουν την προσωπική δικαίωση με την πολιτική αποστολή. Οι πολίτες μπορεί να συγχωρούν τα λάθη. Δυσκολότερα, όμως, αποδέχονται την εντύπωση ότι η πολιτική χρησιμοποιείται ως μέσο εκδίκησης και όχι ως εργαλείο προσφοράς. Γιατί μια χώρα δεν προχωρά όταν κυριαρχεί το συναίσθημα της δικαίωσης· προχωρά μόνο όταν οι πολιτικές δυνάμεις ανταγωνίζονται για το ποιος μπορεί να την υπηρετήσει καλύτερα.