Η χθεσινή ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη συνεδρίαση της Πολιτικής Επιτροπής για την εκλογή του Κωνσταντίνου Κυρανάκη στη θέση του γραμματέα της Νέας Δημοκρατίας αποτέλεσε το πολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί η παράταξη μέχρι την κάλπη. Ο πρωθυπουργός μίλησε στο Μοσχάτο με τη λογική αρχηγού που δίνει φύλλο πορείας και άφησε πίσω του τουλάχιστον τέσσερα μηνύματα που αξίζει να αποκωδικοποιηθούν.
Ο μαραθώνιος του 2027 και το παράθυρο του φθινοπώρου
Το πρώτο αφορά τον χρόνο των εκλογών. Ο κ. Μητσοτάκης μίλησε ευθέως για «απαιτητικό μαραθώνιο μέχρι τις εκλογές του 2027», φωτογραφίζοντας εξάντληση της τετραετίας. Την ίδια στιγμή όμως πρόσθεσε ότι «ας μην κοροϊδευόμαστε πια, είμαστε στην τελική ευθεία» και ότι «κάθε μέρα μετράει».
Η αντίφαση είναι μόνο φαινομενική. Το Μέγαρο Μαξίμου θέλει το κόμμα σε προεκλογική ετοιμότητα χωρίς να δεσμεύεται σε ημερομηνία, κρατώντας ανοιχτό κάθε ενδεχόμενο, και του φθινοπώρου του 2026 και της άνοιξης του 2027. Η αναγγελία περιοδειών με αφετηρία τη Ρόδο το Σάββατο, η παρουσίαση απολογισμού που θα μοιραστεί στη Θεσσαλονίκη και η σύσταση επιτροπής για την «Ατζέντα 2030» υπό τον Κωστή Χατζηδάκη συνθέτουν μια εικόνα μηχανισμού που μπαίνει σε κίνηση από τώρα.
Η παγίδα της πρώτης κάλπης και το άγχος του 25%
Το δεύτερο μήνυμα κρύβεται σε μία φράση που θα συζητηθεί πολύ. «Η Κυριακή της μεγάλης επιλογής θα είναι μία και αυτή η μόνη Κυριακή πρέπει να φέρει την αυτοδυναμία».
Ο πρωθυπουργός έθεσε από τώρα το δίλημμα της αυτοδυναμίας σε μία κάλπη, επιχειρώντας να ακυρώσει εκ των προτέρων τα σενάρια δεύτερης αναμέτρησης και τις συζητήσεις περί συνεργασιών. Είναι η επιστροφή στο δοκιμασμένο δίπολο σταθερότητας ή ακυβερνησίας, με το οποίο η Νέα Δημοκρατία κέρδισε το 2023, προσαρμοσμένο όμως σε ένα πολύ πιο κατακερματισμένο σκηνικό.
Ο πρωθυπουργός δεν προέβαλε τυχαία την πρώτη Κυριακή, καθώς γνωρίζει ότι αν υπάρξει εφησυχασμός και επικρατήσει η λογική ότι η δεύτερη κάλπη θα βγάλει κυβέρνηση, αυτό μπορεί να οδηγήσει μεγάλο μέρος οπαδών της Νέας Δημοκρατίας αλλά και ψηφοφόρων που σκέφτονται να την επιλέξουν τελικά στις δεύτερες εκλογές είτε να μην ψηφίσουν στις πρώτες είτε να στείλουν μήνυμα δυσαρέσκειας για πράγματα που δεν έγιναν κατά τη διάρκεια των προηγούμενων χρόνων.
Κάτι τέτοιο όμως ενέχει τον κίνδυνο η Νέα Δημοκρατία να πιάσει χαμηλό ποσοστό, ενδεχομένως και κάτω από το όριο του 25%, που θα της δώσει το μπόνους των επιπλέον βουλευτικών εδρών. Σε μια τέτοια περίπτωση, καταλαβαίνει κανείς ότι οι αντιδράσεις στο εσωτερικό του κόμματος θα είναι μεγάλες, ενώ θα δυσκολέψει εξαιρετικά η ευχέρεια κινήσεων του Κυριάκου Μητσοτάκη όταν θα λάβει την πρώτη διερευνητική εντολή.
Η «Βαβέλ» της αντιπολίτευσης και τα καρφιά σε Τσίπρα, Καρυστιανού και Σαμαρά
Το τρίτο στοιχείο είναι η εικόνα του αντιπάλου. Ο κ. Μητσοτάκης δεν κατονόμασε κανέναν, περιέγραψε όμως μια «κωμικοτραγική Βαβέλ» όπου ο αριστερός και ο δεξιός λαϊκισμός συναντιούνται στον αντισυστημισμό.
Οι «πλαστογράφοι της ελπίδας» και οι «τυμβωρύχοι του θυμού» διαβάζονται εύκολα ως αιχμές για τα νέα κόμματα του Αλέξη Τσίπρα και της Μαρίας Καρυστιανού, ενώ όσοι «πωλούν τη θρησκεία με το μέτρο και τον πατριωτισμό με το κιλό» παραπέμπουν στον χώρο δεξιά της Νέας Δημοκρατίας.
Ενδιαφέρον έχει και η κοινοβουλευτική παρατήρηση ότι ουσιαστική αξιωματική αντιπολίτευση είναι πλέον οι ανεξάρτητοι βουλευτές, μια ατάκα που υποτιμά συλλήβδην τα κόμματα της απέναντι όχθης αλλά αποτυπώνει και την πραγματικότητα της θρυμματισμένης αντιπολίτευσης.
Η στρατηγική είναι σαφής. Η Πειραιώς δεν θα μπει σε μάχη με συγκεκριμένο αντίπαλο. Θα μάχεται απέναντι σε ένα αδιαφοροποίητο μέτωπο «τοξικότητας», καθιστώντας την ίδια μοναδικό πόλο σοβαρότητας.
Σαφή ήταν τα πυρά και προς την πλευρά Σαμαρά, καθώς ο πρωθυπουργός επανέλαβε τη γνωστή φράση περί «επαγγελματιών ανησυχούντων», φωτογραφίζοντας τον πρώην πρωθυπουργό και στέλνοντας τις πρώτες προειδοποιητικές βολές ενόψει της ίδρυσης του νέου κόμματος από τον Μεσσήνιο πολιτικό.
Ανανέωση, αυτοκριτική και ο πονοκέφαλος της Μακεδονίας
Το τέταρτο μήνυμα είναι εσωτερικής κατανάλωσης και έχει δύο όψεις.
Από τη μία, ο πρωθυπουργός επέμεινε στην ανανέωση, με τους 112 νεοεκλεγέντες της Πολιτικής Επιτροπής και την προαναγγελία νέων υποψηφιοτήτων, σε πλήρη συντονισμό με το αντίστοιχο μήνυμα Κυρανάκη για τα ψηφοδέλτια.
Από την άλλη, επιχείρησε να κάνει και αυτοκριτική. Παραδέχθηκε ότι η ακρίβεια «ροκανίζει» τις αυξήσεις, ότι τα ενοίκια είναι δυσβάσταχτα, ότι υπάρχουν «ήττες» απέναντι στο βαθύ κράτος και ζήτησε κατανόηση για τις καθυστερήσεις πληρωμών στον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Η παραδοχή των αστοχιών δεν είναι τυχαία. Το Μαξίμου γνωρίζει ότι ο θρίαμβος των μακροοικονομικών δεικτών δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε διάθεση ψήφου όσο η τσέπη του πολίτη πιέζεται. Γι’ αυτό και η «γρήγορη στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος» ορίστηκε ως πυρήνας του προγράμματος της τρίτης θητείας.
Άλλωστε, μόλις προχθές πραγματοποιήθηκε στο Μαξίμου ειδική σύσκεψη για τις καθυστερήσεις των πληρωμών προς τους αγρότες, κυρίως στην περιοχή της Μακεδονίας. Όλοι γνωρίζουν ότι η Μακεδονία αποτελεί ευαίσθητη εκλογικά περιοχή για τη Νέα Δημοκρατία και ότι εφόσον δεν αποκατασταθεί το θέμα των πληρωμών, το κυβερνών κόμμα θα το πληρώσει εκλογικά.
Το στοίχημα της φθοράς και το λιμάνι της νίκης
Συνολικά, η ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη είχε δομή προεκλογικού μανιφέστου με ορίζοντα που μπορεί να φτάνει μέχρι το φθινόπωρο του 2026 ή να επεκτείνεται μέχρι την άνοιξη του 2027.
Απολογισμός ως «διαβατήριο αξιοπιστίας», αυτοκριτική με μέτρο, αντίπαλος χωρίς πρόσωπο, δίλημμα αυτοδυναμίας σε μία Κυριακή.
Ο κ. Μητσοτάκης έδειξε ότι σκοπεύει να τρέξει τον μαραθώνιο με τους δικούς του όρους και στον δικό του χρόνο. Το αν η κούραση των επτά χρόνων εξουσίας θα του επιτρέψει να φτάσει στο «λιμάνι της νίκης» που υποσχέθηκε, είναι το στοίχημα που αυτή τη στιγμή κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει.