Η «Γαλάζια Πατρίδα» δεν είναι μια ρητορική υπερβολή της Άγκυρας αλλά η στρατηγική έκφραση μιας Τουρκίας που αμφισβητεί σύνορα, δίκαιο και ιστορικές ισορροπίες στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Υπάρχουν στιγμές στην Ιστορία όπου οι λέξεις παύουν να είναι λέξεις. Μετατρέπονται σε προθέσεις. Και οι προθέσεις, όταν επαναλαμβάνονται μεθοδικά από ένα κράτος, γίνονται στρατηγική. Η λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα» δεν είναι μια ακόμη εθνικιστική εξάρση της τουρκικής πολιτικής σκηνής· δεν είναι μια φωνασκία τηλεοπτικών στρατηγών ούτε ένα προεκλογικό πυροτέχνημα του Ερντογάν. Είναι η συμπύκνωση μιας βαθύτερης αντίληψης ισχύος: ότι η γεωγραφία δεν αποτελεί όριο αλλά εργαλείο επιβολής.
Η Τουρκία, εδώ και χρόνια, δεν κρύβει τις προθέσεις της. Τις διακηρύσσει. Τις χαρτογραφεί. Τις διδάσκει στις στρατιωτικές της σχολές και πλέον επιχειρεί να τις θεσμοθετήσει ως εθνικό δόγμα. Κι όμως, στην Ελλάδα εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε κάθε νέα τουρκική πρόκληση σαν έκτακτο δελτίο και όχι ως σταθερή ιστορική συνέχεια. Σαν να πιστεύουμε ότι η Ιστορία γράφεται από δηλώσεις και όχι από στρατηγικές βουλήσεις.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» δεν αμφισβητεί μόνο θαλάσσιες ζώνες. Αμφισβητεί μια ολόκληρη αντίληψη διεθνούς δικαίου. Υπονοεί ότι η ισχύς προηγείται του δικαίου και ότι η γεωπολιτική επιθυμία μπορεί να ακυρώνει συνθήκες, σύνορα και κυριαρχικά δικαιώματα. Πρόκειται για μια νεο-οθωμανική ανάγνωση του κόσμου, όπου το μέτρο δεν είναι ο σεβασμός αλλά η δυνατότητα επιβολής.
Και απέναντι σε αυτή τη στρατηγική εμείς τι αντιπαραθέτουμε; Ανακοινώσεις. Διπλωματικές διαρροές. Ευρωπαϊκές ελπίδες. Σχεδόν μια μεταφυσική πίστη ότι κάποιος άλλος θα υπερασπιστεί για λογαριασμό μας το αυτονόητο. Ομως τα έθνη δεν επιβιώνουν επειδή έχουν δίκιο. Επιβιώνουν όταν διαθέτουν συνείδηση του δικαίου τους και βούληση να το υπερασπιστούν.
Η τραγωδία της ελληνικής πολιτικής τάξης είναι ότι συχνά συγχέει την ψυχραιμία με την αδράνεια και τον ευρωπαϊσμό με την αυταπάτη. Νομίζουμε ότι η Ιστορία τελείωσε επειδή ενταχθήκαμε σε υπερεθνικές δομές. Ομως η Ιστορία επιστρέφει πάντοτε από τη θάλασσα. Και στο Αιγαίο επιστρέφει με χάρτες, γεωτρύπανα και θεωρίες «Γαλάζιας Πατρίδας».
Το ζήτημα λοιπόν δεν είναι αν η Τουρκία προκαλεί. Η Τουρκία θα προκαλεί όσο θεωρεί ότι η πρόκληση παράγει αποτέλεσμα. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η Ελλάδα εξακολουθεί να πιστεύει στην ιστορική της υπόσταση ή αν αρκείται στον ρόλο ενός κράτους που απλώς διαχειρίζεται την παρακμή του με ευρωπαϊκή ευγένεια και διπλωματικές υποσημειώσεις.