Η πολιτική έχει ένα πρόβλημα που δεν λύνεται με κείμενα: λέγεται μνήμη. Και η μνήμη, ειδικά όταν είναι γραπτή, δεν διαγράφεται.
Ο Γιώργος Σιακαντάρης δεν είναι ένας τυχαίος σχολιαστής της συγκυρίας. Είναι ο άνθρωπος που το 2015 έγραφε με σκληρότητα για τον Αλέξη Τσίπρα:
«Ο δε κ. Τσίπρας τελικά γκρεμοτσακίστηκε πέφτοντας από τον ουρανό της εθνολαϊκίστικης αλαζονείας του».
Και δεν σταματούσε εκεί. Έθετε ευθέως ζήτημα αξιοπιστίας:
«Γι’ αυτό και τώρα κανείς δεν μπορεί να εμπιστευτεί έναν Πρωθυπουργό, ο οποίος βρίσκονταν πέραν των κανόνων αυτού του ευρωπαϊκού παιγνιδιού». Και συνέχιζε, «Μόνος του, ο σημερινός ηγέτης του ΣΥΡΙΖΑ και Πρωθυπουργός δεν μπορεί να υλοποιήσει ούτε τα στοιχειώδη προαπαιτούμενα της Συμφωνίας.»
Σήμερα, ο ίδιος άνθρωπος επιμελείται το μανιφέστο του. Του δίνει ιδεολογικό περίβλημα. Του χτίζει το αφήγημα της «Αριστεράς του 21ου αιώνα».
Κάπου εδώ δεν υπάρχει απλώς αντίφαση. Υπάρχει πολιτικό ερώτημα.
Γιατί στην πολιτική –σε αντίθεση με τη λογοτεχνία– δεν αρκεί να αλλάξεις αφήγηση. Πρέπει να πείσεις ότι αξίζεις ξανά εμπιστοσύνη.
Και εδώ βρίσκεται ο πυρήνας του προβλήματος για τον Αλέξη Τσίπρα.
Όχι αν ο Γιώργος Σιακαντάρης άλλαξε γνώμη. Αυτό είναι θεμιτό. Συμβαίνει. Οι αναγνώσεις μεταβάλλονται, οι άνθρωποι αναθεωρούν. Το ζήτημα δεν είναι ο συγγραφέας.
Το ζήτημα είναι το υποκείμενο της εμπιστοσύνης.
Ποιον καλείται να εμπιστευτεί ξανά η κοινωνία;
Τον Αλέξη Τσίπρα του 2015;
Τον Αλέξη Τσίπρα του σήμερα;
Ή έναν τρίτο, ανακατασκευασμένο μέσα από μανιφέστα και πολιτικές «πιρουέτες»;
Γιατί το παρελθόν δεν είναι απλώς ένα κεφάλαιο που κλείνει. Είναι δείκτης. Και πολλές φορές προειδοποίηση.
Το 2015 δεν ήταν μια «στιγμή». Ήταν μια ολόκληρη πολιτική στάση. Όπως περιγραφόταν τότε:
«Το παράδειγμα του ΣΥΡΙΖΑ που χαρακτήριζε τους ευρωπαίους ως οικονομικούς δολοφόνους… είναι εκτός και των δυο αυτών αντιλήψεων».
Ή ακόμη πιο αιχμηρά:
«Πως άλλωστε να εμπιστευθεί κανείς έναν Πρωθυπουργό που μέχρι την τελευταία στιγμή δεν αντιλαμβάνονταν σε ποια βάρβαρα πέτρινα εδάφη θα μπορεί να καταλήξει η ελληνική Χερσόνησος…».
Και το πιο κρίσιμο ερώτημα, διατυπωμένο τότε με καθαρότητα:
«Μόνος του, ο σημερινός ηγέτης του ΣΥΡΙΖΑ και Πρωθυπουργός δεν μπορεί να υλοποιήσει ούτε τα στοιχειώδη προαπαιτούμενα της Συμφωνίας».
Σήμερα, το ερώτημα επιστρέφει με άλλη μορφή αλλά ίδια ουσία.
Η μεταστροφή του Γιώργου Σιακαντάρη, όσο εντυπωσιακή κι αν είναι, λειτουργεί τελικά σαν μεγεθυντικός φακός. Δεν καθαρίζει την εικόνα — την κάνει πιο αιχμηρή.
Γιατί όταν ο χθεσινός κατήγορος γίνεται σημερινός αρχιτέκτονας της αφήγησης, το ερώτημα δεν είναι αν άλλαξε εκείνος.
Το ερώτημα είναι αν άλλαξε πραγματικά ο Αλέξης Τσίπρας — ή αν απλώς άλλαξε το περιτύλιγμα.
Και στην πολιτική, το περιτύλιγμα έχει μικρή διάρκεια ζωής.
Η εμπιστοσύνη, αντίθετα, έχει μνήμη.