Ο Γιώργος Γεραπετρίτης βρέθηκε στο Τόκιο ως κεντρικός ομιλητής σε μια ειδική, υψηλού επιπέδου εκδήλωση του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών.
Ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας περιέγραψε τον σύγχρονο κόσμο ως μια οντότητα που διέρχεται μια εξαιρετικά κρίσιμη, ιστορική καμπή. Η παγκόσμια αρχιτεκτονική της ασφάλειας, η οποία χτίστηκε με τεράστιο κόπο αμέσως μετά τον δεύτερο μεγάλο πόλεμο, αλλάζει πλέον ραγδαία μορφή.
Τρεις καθοριστικοί παράγοντες διαμορφώνουν σήμερα αυτή τη νέα, πολυπολική πραγματικότητα στο διεθνές στερέωμα. Οι τεράστιες γεωπολιτικές ανακατατάξεις συνδυάζονται εκρηκτικά με την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και τη νέα βιομηχανική επανάσταση. Παράλληλα, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανατρέπουν ριζικά τον παραδοσιακό τρόπο μετάδοσης των πληροφοριών.
Η υποχώρηση του ΟΗΕ και ο παγκόσμιος ανταγωνισμός
Ο Έλληνας αξιωματούχος άσκησε αυστηρή, δομική κριτική στη σημερινή λειτουργία των μεγάλων διεθνών οργανισμών. Οι παγκόσμιοι θεσμοί δείχνουν πλέον φανερή αδυναμία να διαχειριστούν αποτελεσματικά τις σύγχρονες, αιματηρές κρίσεις, όπως αποδεικνύει ξεκάθαρα το ανοιχτό μέτωπο της Ουκρανίας.
Αυτή η παρατεταμένη θεσμική αδράνεια προκαλεί τη σταδιακή, αλλά σταθερή υποχώρηση της πολυμερούς συνεργασίας. Διάφορα ισχυρά, αλλά και μεσαία κράτη αναλαμβάνουν πλέον εντελώς αυτόνομες πρωτοβουλίες, προσπαθώντας να καλύψουν το τεράστιο κενό εξουσίας.
Ο υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στον κομβικό ρόλο που παίζει σήμερα ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών. Το περίφημο δικαίωμα του βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας μπλοκάρει συνεχώς τη λήψη κρίσιμων, ουσιαστικών αποφάσεων. Αυτός ο έντονος γεωπολιτικός ανταγωνισμός μεταφέρεται ήδη σε ευαίσθητες ηπείρους όπως η Αφρική, πυροδοτώντας διαρκώς νέες, επικίνδυνες περιφερειακές συγκρούσεις.
Η ξεκάθαρη επιλογή και η στάση της Αθήνας
Η Ελλάδα αντιμετωπίζει αυτό το ρευστό και ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον έχοντας χαράξει μια απολύτως ξεκάθαρη εθνική στρατηγική. Η Αθήνα καλείται ουσιαστικά να επιλέξει ανάμεσα σε δύο εντελώς διαφορετικές προσεγγίσεις άσκησης εξωτερικής πολιτικής.
Η πρώτη φιλοσοφία βασίζεται στην αυστηρή τήρηση των κανόνων και των θεμελιωδών αρχών του διεθνούς δικαίου. Η δεύτερη οπτική υιοθετεί μια καθαρά συναλλακτική λογική, τοποθετώντας το ωμό εθνικό συμφέρον και τη στρατιωτική ισχύ πάνω από την παγκόσμια νομιμότητα.
Η ελληνική κυβέρνηση επιλέγει σταθερά και αταλάντευτα τον πρώτο δρόμο, απορρίπτοντας τις πρόσκαιρες, καιροσκοπικές λογικές. Η συνεπής προσήλωση στη νομιμότητα αποτελεί το μεγαλύτερο στρατηγικό πλεονέκτημα, ειδικά για τις μικρές και μεσαίες χώρες. Η επιλεκτική εφαρμογή των κανόνων με δύο μέτρα και δύο σταθμά καταστρέφει κάθε ίχνος διεθνούς αξιοπιστίας.
Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και η ελεύθερη ναυσιπλοΐα
Το δεύτερο μέρος της ιαπωνικής εκδήλωσης επικεντρώθηκε αποκλειστικά στους τρόπους αποκατάστασης της χαμένης παγκόσμιας εμπιστοσύνης. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης τόνισε με έμφαση ότι η πραγματική νομιμοποίηση και η ειλικρινής λογοδοσία αποτελούν τα ακλόνητα θεμέλια κάθε σοβαρής διακυβέρνησης.
Αυτές οι δύο κρίσιμες πολιτικές αξίες περνούν σήμερα μια εξαιρετικά σκληρή δοκιμασία στο ανώτατο διεθνές επίπεδο. Οι αποφάσεις των σημερινών ηγετών δημιουργούν επικίνδυνα νομικά προηγούμενα, τα οποία θα καθορίσουν αναπόφευκτα το εγγύς μέλλον του πλανήτη. Η πολιτική εξουσία πρέπει να κρίνεται αυστηρά για τον τρόπο που αποκτάται, αλλά κυρίως για τον τρόπο που ασκείται καθημερινά.
Ο υπουργός έκλεισε την ομιλία του υπογραμμίζοντας την απόλυτη ανάγκη προστασίας των παγκόσμιων, αδιαπραγμάτευτων αρχών. Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας, ειδικά μετά τις πρόσφατες, σοβαρές εντάσεις στα Στενά του Ορμούζ, αποτελεί κορυφαίο, ζωτικό δικαίωμα. Ο πολιτικός απηύθυνε ένα ισχυρό κάλεσμα για την κοινή διαφύλαξη της διεθνούς έννομης τάξης, μακριά από επικίνδυνες και καταστροφικές εκπτώσεις.