Φωτογραφίες της στιγμής ή προαναγγελίες τετελεσμένων; Οι δημοσκοπήσεις του Ιουνίου και του Ιουλίου παρουσιάζουν μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, συνολική εικόνα για το πολιτικό σκηνικό. Ο μέσος όρος της εκτίμησης ψήφου από τις μεγάλες εταιρείες (GPO, Pulse, Prorata, Metron Analysis, MARC) αποτυπώνει τις πραγματικές δυνάμεις των πολιτικών φορέων.
Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί την απόλυτη κυριαρχία της με 30,1%. Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (Ε.Λ.Α.Σ.) εδραιώνεται καθαρά στη δεύτερη θέση με 16,8%. Το ΠΑΣΟΚ ακολουθεί σταθερά στην τρίτη θέση με 11,1%, αναλαμβάνοντας τον θεσμικό ρόλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία σημειώνει μια εντυπωσιακή πορεία, φτάνοντας το 8,4% και αφήνοντας πίσω της άλλα κοινοβουλευτικά κόμματα.
Η οικονομική ασφυξία και το «κάστρο» της ακρίβειας
Η καθημερινότητα των νοικοκυριών στην Ελλάδα βρίσκεται υπό καθεστώς πρωτοφανούς πίεσης. Οι αναλυτές χρησιμοποιούν τη μεταφορά του «κάστρου» για να περιγράψουν την τρέχουσα, σκληρή πραγματικότητα. Το «κάστρο» συμβολίζει μια μικρή μειοψηφία πολιτών που αισθάνεται οικονομικά ασφαλής απέναντι στις συνεχιζόμενες ανατιμήσεις. Αντίθετα, η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών βρίσκεται εκτός των τειχών, βιώνοντας καθημερινά την ανασφάλεια και την αδυναμία κάλυψης των βασικών της αναγκών.
Ο δείκτης οικονομικής εμπιστοσύνης καταγράφει εξαιρετικά αρνητικές τιμές σε όλες τις ηλικιακές και κοινωνικές ομάδες. Η απαισιοδοξία αγγίζει τα όρια της απόγνωσης στον αγροτικό κόσμο, όπου ο σχετικός δείκτης κατακρημνίζεται στο -77. Οι πολίτες βαθμολογούν με πολύ υψηλά ποσοστά αποδοκιμασίας (έως και 75%) τους κυβερνητικούς χειρισμούς στην πραγματική οικονομία, τους μισθούς και τη φορολογία.
Η ανησυχία για το Αιγαίο και την εξωτερική πολιτική
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο που απασχολεί έντονα την κοινή γνώμη αφορά την εξωτερική πολιτική της χώρας. Οι εξελίξεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις προκαλούν σταθερή, βαθιά ανησυχία στο εκλογικό σώμα. Πάνω από τους μισούς ερωτηθέντες δηλώνουν ρητά ότι ανησυχούν πολύ ή αρκετά για τη στάση της γειτονικής χώρας.
Η εύθραυστη σταθερότητα στο Αιγαίο και την ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου κρατά σε διαρκή εγρήγορση τους πολίτες. Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί πάντως ένα καθαρό προβάδισμα στην ικανότητα διαχείρισης αυτών των κρίσιμων, εθνικών θεμάτων. Η κυβερνητική παράταξη συγκεντρώνει τα υψηλότερα ποσοστά εμπιστοσύνης στην εξωτερική πολιτική (39,2%), αφήνοντας αρκετά πίσω την Ε.Λ.Α.Σ. και το ΠΑΣΟΚ.
Οι ψηφοφόροι και οι πολιτικοί αρχηγοί
Αυτή η διάχυτη πίεση από την ακρίβεια και τη θεσμική κρίση πυροδοτεί μεγάλες πολιτικές ανακατατάξεις. Η Ε.Λ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα αντλεί τη συντριπτική πλειοψηφία των παλιών ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ, βυθίζοντας το παλιό κόμμα σε ποσοστά εκτός Βουλής. Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία της Μαρίας Καρυστιανού προσελκύει μαζικά τους πολίτες που απείχαν στις προηγούμενες εκλογικές διαδικασίες.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης διατηρεί με διαφορά το ισχυρό του προβάδισμα στον δείκτη της καταλληλότητας για την πρωθυπουργία. Ο Αλέξης Τσίπρας ακολουθεί σταθερά στη δεύτερη θέση των προσωπικών προτιμήσεων.
Το εκλογικό σώμα αντιμετωπίζει ωστόσο με μεγάλη επιφυλακτικότητα το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός νέου, συντηρητικού κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά, περιορίζοντας την άμεση εκλογική του δυναμική σε μονοψήφια νούμερα.
Βέβαια τα συγκεκριμένα ποσοστά του πρώην πρωθυπουργού είναι, σε μεγάλο βαθμό, αυτά που θα κρίνουν το αν η Νέα Δημοκρατία κατακτήσει την πολυδιαφημιζόμενη αυτοδυναμία.
Τα υπόλοιπα, στην κάλπη.