Την πρόθεση της κυβέρνησης για αλλαγές στο άρθρο 16 του Συντάγματος, ώστε να αρθούν όλα τα εμπόδια στη λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων στη χώρα, υπερασπίστηκε ο εισηγητής της πλειοψηφίας, Ευριπίδης Στυλιανίδης, κατά τη σημερινή συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής επιτροπής Αναθεώρησης του καταστατικού χάρτη.
«Η εμμονική ιδεοληπτική αντίδραση κάποιων πολιτικών δυνάμεων, αλλά και οι προκαταλήψεις και τα συμφέροντα μέρους του καθηγητικού κατεστημένου που έμαθε να μονοπωλεί την “αυθεντία της γνώσης”, προστάτεψαν για μισό αιώνα σχεδόν το κρατικό μονοπώλιο στην Ανώτατη Εκπαίδευση», ανέφερε στην εισήγησή του. Όπως σημείωσε, αυτό εμπόδισε την αναθεώρηση του άρθρου στις απόπειρες του 2001, 2007 και 2019, υποστηρίζοντας πως οδήγησε «σε τέλμα» την δημόσια ανώτατη εκπαίδευση παρά τα φωτισμένα επιστημονικά μυαλά που διαθέτει, και κατέστησε την Ελλάδα «διεθνή νησίδα εκπαιδευτικού απομονωτισμού».
Ο βουλευτής της ΝΔ εκτίμησε πως η συνταγματική απαγόρευση των μη κρατικών πανεπιστημίων «εγκλώβισε τη γνώση στο μονοπώλιο της “αυθεντίας του κρατικού πανεπιστημίου”», «φυλάκισε» την καινοτόμο έρευνα στο μονόδρομο του δημόσιου τομέα και «εξόρισε» πολλούς καλούς επιστήμονες, καθηγητές, ερευνητές, φοιτητές, στερώντας τους τη δυνατότητα να ζήσουν και να προσφέρουν στον τόπο τους.
Σύμφωνα με τον Ευριπίδη Στυλιανίδη, πάνω από 51.138 Έλληνες έχουν φύγει για σπουδές στο εξωτερικό, και χιλιάδες ερευνητές, καθηγητές, διακεκριμένοι επιστήμονες δεν μπόρεσαν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να είναι η χώρα με τους περισσότερους «εξόριστους» επιστήμονες στον κόσμο αναλογικά με τον πληθυσμό της και η έκτη στον κόσμο σε απόλυτους αριθμούς μετά την Ν. Κορέα, τη Γερμανία, την Ιαπωνία, τη Γαλλία και την Τουρκία.
«Το δίλημμα, αν ο πάροχος εκπαιδευτικών υπηρεσιών πρέπει να είναι δημόσιος ή ιδιωτικός, είναι πλέον διεθνώς παρωχημένο, ακόμα και σε κρατικιστικά καθεστώτα», υποστήριξε, και σημείωσε ότι «η δημιουργία ενός νέου τύπου Νομικού Προσώπου που θα ονομάζεται Νομικό Πρόσωπο Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης διευρύνει την ελευθερία επιλογής των νέων Ελλήνων».
Υποστήριξε, εξάλλου, ότι η μεταβολή δεν θα θίγει τη συνταγματική επιταγή για δημόσια δωρεάν παιδεία, που αφορά ούτως ή άλλως μόνο στους επιτυχόντες των Πανελλαδικών Εξετάσεων
Μιλώντας για τον ν. 5094/24 για τη δημιουργία Παραρτημάτων Ξένων Πανεπιστημίων στην Ελλάδα, ο Ευριπίδης Στυλιανίδης ανέφερε ότι δεν απελευθέρωσε πλήρως τις επιλογές, ούτε εξαφάνισε τις χρόνιες στρεβλώσεις που προκάλεσε η επιμονή της κρατικιστικής και συντεχνιακής αντίληψης στο μονόδρομο του κρατικού μονοπωλίου. «Για να ολοκληρωθεί με πληρότητα η μεταρρύθμιση αυτή, απαιτείται και η αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος τόσο για την απελευθέρωση των υγιών δυνάμεων της ελληνικής αγοράς και κοινωνίας όσο και των δημιουργικών δυνάμεων του δημοσίου πανεπιστημίου», είπε.
Πρόσθεσε ότι ο νέος νόμος παρά τις όποιες αδυναμίες του, αν εφαρμοστεί με αυστηρότητα και συνέπεια, όπως ήδη γίνεται, δείχνει το δρόμο προς τον Συνταγματικό νομοθέτη που έρχεται, προδιαγράφοντας ίσως την μετεξέλιξη της Ελλάδας σε σημαντικό διεθνές εκπαιδευτικό κέντρο.
Παρουσιάζοντας επιγραμματικά τα οφέλη που σύμφωνα με τη ΝΔ θα φέρει η αναθεώρηση του άρθρου 16, ο εισηγητής του κόμματος απαρίθμησε τα εξης:
- Θα αναδείκνυε τις επιστημονικές δυνάμεις του ντόπιου και του Οικουμενικού Ελληνισμού.
- Θα συνέβαλε στον επαναπατρισμό νέων επιστημόνων που θα γινόταν φορείς νέας γνώσης και νοοτροπίας ακόμα κι αν εργαζόταν ή σπούδαζαν εποχικά στην Ελλάδα.
- Όλα τα ελληνικά πανεπιστήμια, δημόσια ή ιδιωτικά, θα προσέλκυαν χιλιάδες ξένους φοιτητές στην Ελλάδα δημιουργώντας μια νέα πηγή για το ΑΕΠ ισχυρότερη ακόμα και από τον τουρισμό, διότι κάθε φοιτητής έχει υπολογιστεί ότι προκαλεί κατά μέσο όρο 7-8 επισκέψεις τρίτων στον τόπο σπουδών του.
- Μέσα από τους μετέχοντες της ελληνικής παιδείας θα μπορούσε να ξαναγεννηθεί ένα πανίσχυρο διεθνές δίκτυο φιλελληνισμού που θα ενίσχυε την εξωστρέφεια της εθνικής οικονομίας και θα προωθούσε αποτελεσματικά στο μέλλον δια των αποφοίτων του τα εθνικά μας δίκαια, πολλαπλασιάζοντας τις διεθνείς μας συμμαχίες.
- Η μετεξέλιξη της Ελλάδας σε σημαντικό διεθνές περιφερειακό εκπαιδευτικό κέντρο θα δημιουργούσε πολλές και ποιοτικές θέσεις εργασίας για απλούς ή εξειδικευμένους εργαζόμενους και σίγουρα η πανεπιστημιακή έρευνα θα ενίσχυε τις δυνατότητες της ελληνικής αγοράς σε πολλά πεδία, που οι Έλληνες διαπρέπουν διεθνώς.
ΠΑΣΟΚ: Κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των πανεπιστημίων
Εκ μέρους του ΠΑΣΟΚ, η Νάντια Γιαννακοπούλου ζήτησε τη θωράκιση του δημόσιου πανεπιστημίου και τη ρητή συνταγματική κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των μη κρατικών πανεπιστημίων.
Συμφωνώντας επί της ουσίας με τον εκπρόσωπο της ΝΔ, η βουλευτής ανέφερε πως «για δεκαετίες εγκλωβιστήκαμε σε μια στείρα ιδεολογική αντιπαράθεση, χάνοντας ευκαιρίες για την προσέλκυση ακαδημαϊκών επενδύσεων, τη συνεργασία με διεθνώς αναγνωρισμένα ιδρύματα και την ανάσχεση του κύματος χιλιάδων νέων που αναζητούν σπουδές στο εξωτερικό»
«Τώρα είναι η ώρα να κλείσουμε οριστικά αυτή τη συζήτηση, όχι με όρους αγοράς και κερδοσκοπίας, αλλά με όρους ποιότητας, αυστηρής εποπτείας και κοινωνικής ευθύνης», σημείωσε, μιλώντας για τη λειτουργία «μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων που θα συμπληρώνουν το δημόσιο πανεπιστήμιο, χωρίς να το υποκαθιστούν».
Το ΠΑΣΟΚ εισηγείται τη ρητή συνταγματική κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των μη κρατικών πανεπιστημίων και της κοινωνικής αποστολής της ανώτατης εκπαίδευσης, πρόταση η οποία -σύμφωνα με τη Νάντια Γιαννακοπούλου- κάνει τη διαφορά σε σχέση με την κυβερνητική. «Όχι επιχειρηματικό πανεπιστήμιο, αλλά ιδρύματα μη κερδοσκοπικά, με αυστηρή αδειοδότηση, υψηλό επίπεδο σπουδών, πιστοποίηση και αδιάλειπτη εποπτεία από ανεξάρτητη αρχή, κατοχυρωμένη ακαδημαϊκή ελευθερία και σαφή κοινωνική αποστολή — κατά το ευρωπαϊκό πρότυπο», τόνισε.
«Αυτή είναι η διαφορά μεταξύ του εμπορίου και της παιδείας ως δημόσιου αγαθού», είπε, προσθέτοντας ότι «η ενίσχυση του δημόσιου πανεπιστημίου δεν είναι απλώς μια πολιτική επιλογή, είναι ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης και ίσων ευκαιριών για κάθε παιδί της χώρας».
ΣΥΡΙΖΑ: Στηρίζουμε το δημόσιο πανεπιστήμιο
Εκπροσωπώντας στη συζήτηση τον ΣΥΡΙΖΑ, ο Θεόφιλος Ξανθόπουλος κατηγόρησε την κυβερνητική πλειοψηφία ότι η θέση της κινείται στη λογική να ικανοποιηθούν «φίλοι και ημέτεροι».
«Εμείς μιλάμε για δημόσιο πανεπιστήμιο και όχι για κρατικό πανεπιστήμιο», είπε. «Είναι άλλο το δημόσιο πανεπιστήμιο και άλλο το κρατικό. Κι εσείς μιλάτε για ιδιωτικό γενικώς, το αντιπαραθέτετε με το κρατικό, για να κερδίσετε κατ΄αρχάς, κάποιους πόντους στη δημόσια συζήτηση».
Σχολιάζοντας όσα είπε ο Ευριπίδης Στυλιανίδης για «εξόριστους» φοιτητές και ακαδημαϊκούς, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ είπε ότι είναι η κυβέρνηση που δημιούργησε τις συνθήκες φυγής των νέων επιστημόνων.
Σχολιάζοντας τη νομοθεσία που έχει ήδη επιτρέψει τη λειτουργία παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων, σημείωσε: «Ούτε το Γέηλ ήρθε, ούτε η Οξφόρδη ήρθε, ούτε το ΜΙΤ ήρθε αλλά ήρθε το κολλέγιο του κ. Λαζαρίδη. Αυτοί είναι που θα έρθουν. Και από αυτούς που ήρθαν, μετονομάστηκαν τα πρώην κολέγια ΑΕΙ ίσα ίσα για να πάρουν τα λεφτά των πολιτών και να προικοδοτήσουν τους αποφοίτους με έναν τίτλο, για να βγουν στην αγορά εργασίας».
Για τη σημαία
Αναφερόμενος στην πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για την προστασία της ελληνικής σημαίας, ο Ευριπίδης Στυλιανίδης είπε ότι «η εθνική σημαία αποτελεί σύμβολο της κυριαρχίας και της ενότητας της πατρίδας μας. Ενσωματώνει τις αξίες και την ιστορική συνέχεια του έθνους. Η κατοχύρωσή της στο Σύνταγμα έχει ύψιστη συμβολική σημασία και ενισχύει την προστασία της σημαίας από πράξεις που μπορεί να τη βεβηλώσουν σαν αυτές που βιώσαμε στο παρελθόν, όπως το κάψιμό της ενώπιον του Άγνωστου Στρατιώτη».
Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Θεόφιλος Ξανθόπουλος ενέταξε την πρόταση στη γραμμή «κλίνατε επί δεξιά», όπως είπε. «Είναι προφανές ότι η σημαία είναι το σύμβολο του ελληνικού έθνους. Ποια είναι η ανάγκη να περιβληθεί τον συνταγματικό τύπο και την κατοχύρωση;» διερωτήθηκε. «Το να παίζουμε με τα σύμβολα του έθνους για να δείξουμε ότι έχουμε μια περισσή επιμέλεια γι΄αυτά, δεν συνάδει με τη σοβαρότητα της συνταγματικής αναθεώρησης», πρόσθεσε.