Ελλάδα και Αίγυπτος θα ξεκινήσουν διαβουλεύσεις για τη διεύρυνση της περιοχής που καλύπτει η διμερής συμφωνία ΑΟΖ του 2020, όπως συμφώνησαν την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026, σε τηλεφωνική επικοινωνία, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Αιγύπτιος ομόλογός του, Μπάντρ Αμπντελαττί. Στην ίδια συνομιλία, Αθήνα και Κάιρο επιβεβαίωσαν την κοινή τους αντίθεση στην κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης.
Βασικό πλαίσιο των διαβουλεύσεων θα είναι, σύμφωνα με τους δύο υπουργούς, το Διεθνές Δίκαιο και ειδικότερα η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Οι δύο πλευρές επιβεβαίωσαν την πρόθεσή τους να συνεχίσουν τη συνεργασία τους στα ζητήματα θαλάσσιας οριοθέτησης.
Τι αφορά η επέκταση της συμφωνίας ΑΟΖ Ελλάδας – Αιγύπτου
Η συμφωνία μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ υπογράφηκε μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου στις 6 Αυγούστου 2020 και αποτέλεσε σημαντικό βήμα για τον καθορισμό των θαλάσσιων ζωνών των δύο κρατών στην Ανατολική Μεσόγειο. Δεν κάλυψε, ωστόσο, το σύνολο των περιοχών στις οποίες θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί οριοθέτηση.
Η νέα εξέλιξη αφορά τη δυνατότητα να επεκταθεί η γεωγραφική περιοχή που καλύπτει η συμφωνία, ανοίγοντας τον δρόμο για την εξέταση πρόσθετων θαλάσσιων περιοχών. Συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή γεωγραφικό εύρος της ενδεχόμενης επέκτασης δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί.
Κοινή γραμμή απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο
Ξεχωριστή αναφορά έγινε στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, που υπεγράφη το 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της τότε κυβέρνησης της Τρίπολης. Οι δύο υπουργοί Εξωτερικών εξέφρασαν την κατηγορηματική αντίθεσή τους στην κύρωσή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης και επανέλαβαν ότι οι θαλάσσιες οριοθετήσεις πρέπει να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου.
Η ελληνική πλευρά έχει υποστηρίξει επανειλημμένα ότι το μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, καθώς αγνοεί την επήρεια ελληνικών νησιών στη διαμόρφωση θαλάσσιων ζωνών. Η Αίγυπτος, που έχει ήδη υπογράψει με την Ελλάδα τη συμφωνία μερικής οριοθέτησης του 2020, διατηρεί στενή συνεργασία με την Αθήνα στο συγκεκριμένο ζήτημα.
Η UNCLOS στο επίκεντρο της συνεννόησης
Κεντρικό σημείο της συνεννόησης Γεραπετρίτη – Αμπντελαττί αποτελεί η προσήλωση στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, η οποία καθορίζει το διεθνές νομικό πλαίσιο για τις θαλάσσιες ζώνες, τα δικαιώματα των παράκτιων κρατών και τις διαδικασίες οριοθέτησης μεταξύ κρατών με αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές. Για την Αθήνα, η επίκληση της UNCLOS είναι σταθερό στοιχείο της εξωτερικής της πολιτικής στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ η κοινή αναφορά με την Αίγυπτο ενισχύει τη διπλωματική συνεργασία των δύο χωρών.
Η απόφαση για διεύρυνση των συνομιλιών αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω των εκκρεμοτήτων που εξακολουθούν να υπάρχουν στις θαλάσσιες οριοθετήσεις της Ανατολικής Μεσογείου. Η Ελλάδα επιδιώκει να διατηρήσει ενεργό τον δίαυλο συνεργασίας με την Αίγυπτο, έναν από τους σημαντικότερους περιφερειακούς εταίρους της, σε μια περιοχή όπου οι ενεργειακές προοπτικές και οι γεωπολιτικές διεκδικήσεις παραμένουν στο επίκεντρο.
Επόμενο βήμα είναι η συνέχιση των διμερών διαβουλεύσεων, ώστε να διαπιστωθεί αν μπορούν να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις για νέα συμφωνία που θα επεκτείνει την οριοθέτηση του 2020. Προς το παρόν, Αθήνα και Κάιρο επιβεβαιώνουν την κοινή διπλωματική τους γραμμή, τόσο ως προς την προοπτική επέκτασης της ΑΟΖ όσο και ως προς την αντίθεσή τους στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών Μπάντρ Αμπντελαττί έγραψε:
«Συζήτησα με τον υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας τις στρατηγικές σχέσεις και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο, και συμφωνήσαμε να συνεχίσουμε τις διαβουλεύσεις σχετικά με τον καθορισμό των θαλάσσιων συνόρων σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας».
Με πληροφορίες από newpost.gr
