Τη δυνατότητα να διορθώσουν λάθη και παραλείψεις στο Ε9, χωρίς να πληρώσουν αναδρομικό ΕΝΦΙΑ, τόκους και πρόστιμα, αποκτούν οι ιδιοκτήτες ακινήτων για δηλώσεις που αφορούν την περίοδο 2014 έως και 2026.
Η ευνοϊκή ρύθμιση περιλαμβάνεται στο άρθρο 51 του νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή, και συνδέεται με την προγραμματισμένη ενεργοποίηση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) τον Δεκέμβριο.
Στόχος είναι να δοθεί στους φορολογουμένους η δυνατότητα να αποκαταστήσουν ανακρίβειες στην περιουσιακή τους εικόνα, ώστε τα στοιχεία των ακινήτων να καταχωριστούν σωστά στο νέο ψηφιακό μητρώο.
Εφόσον η διάταξη ψηφιστεί, οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να υποβάλουν αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 για τα προηγούμενα 13 έτη, χωρίς τις πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις που θα προέκυπταν από αυτές τις δηλώσεις.
Ποια λάθη στο Ε9 θα διορθώνονται χωρίς επιβαρύνσεις
Η ρύθμιση αφορά περιπτώσεις στις οποίες τα στοιχεία που έχουν δηλωθεί στην Εφορία δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική κατάσταση ενός ακινήτου.
Ενδεικτικά, οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να διορθώσουν:
-
Λανθασμένα τετραγωνικά μέτρα κατοικιών, οικοπέδων και άλλων ακινήτων.
-
Ανακριβή στοιχεία για την επιφάνεια ή τα χαρακτηριστικά ενός ακινήτου.
-
Λάθη στα ποσοστά συνιδιοκτησίας.
-
Εσφαλμένη καταχώριση εμπράγματων δικαιωμάτων, όπως πλήρης κυριότητα, ψιλή κυριότητα και επικαρπία.
-
Παραλείψεις στην καταχώριση ακινήτων που έπρεπε να είχαν δηλωθεί.
Το σημαντικότερο όφελος είναι ότι οι διορθώσεις δεν θα συνοδεύονται από τον πρόσθετο ΕΝΦΙΑ προηγούμενων ετών που διαφορετικά θα μπορούσε να προκύψει.
Για παράδειγμα, εάν ένας ιδιοκτήτης έχει καταχωρίσει στο Ε9 διαμέρισμα 80 τετραγωνικών μέτρων, ενώ η πραγματική του επιφάνεια είναι 100 τετραγωνικά, θα μπορεί να διορθώσει τη δήλωση χωρίς να επιβαρυνθεί με τη διαφορά του ΕΝΦΙΑ για τα προηγούμενα έτη που καλύπτει η ρύθμιση.
Αντίστοιχα, εάν έχει δηλώσει λανθασμένα ποσοστό ιδιοκτησίας ή διαφορετικό εμπράγματο δικαίωμα, θα μπορεί να αποκαταστήσει τα στοιχεία χωρίς την επιβολή των σχετικών πρόσθετων φόρων, τόκων και προστίμων.
Πότε λήγει η προθεσμία για τις διορθώσεις
Το χρονικό περιθώριο που προβλέπει το νομοσχέδιο συνδέεται άμεσα με την έναρξη της λειτουργίας του ΜΙΔΑ.
Συγκεκριμένα, οι φορολογούμενοι θα έχουν στη διάθεσή τους τέσσερις μήνες από την ενεργοποίηση του νέου Μητρώου, με την προθεσμία να λήγει στο τέλος του τέταρτου μήνα.
Εφόσον η πλατφόρμα τεθεί σε παραγωγική λειτουργία τον Δεκέμβριο του 2026, οι διορθώσεις θα μπορούν να πραγματοποιηθούν μέχρι τις 30 Απριλίου 2027.
Η ημερομηνία αυτή δεν είναι ακόμη οριστική, καθώς εξαρτάται από το πότε θα ενεργοποιηθεί το σύστημα.
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης τη δυνατότητα παράτασης της προθεσμίας με απόφαση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ύστερα από εισήγηση του διοικητή της ΑΑΔΕ.
Τι ισχύει για όσους έχουν πληρώσει περισσότερο ΕΝΦΙΑ
Η ευνοϊκή μεταχείριση δεν αφορά όλες τις περιπτώσεις διορθώσεων.
Όπως διευκρινίζεται στην αιτιολογική έκθεση, η απαλλαγή καλύπτει τις δηλώσεις από τις οποίες θα προέκυπτε πρόσθετος φόρος.
Αντίθετα, διαφορετική είναι η αντιμετώπιση των ιδιοκτητών που έχουν καταβάλει μεγαλύτερο ΕΝΦΙΑ εξαιτίας λανθασμένων στοιχείων.
Για παράδειγμα, εάν κάποιος έχει δηλώσει μεγαλύτερη επιφάνεια από την πραγματική και έχει πληρώσει αυξημένο φόρο, δεν αποκτά αυτομάτως δικαίωμα επιστροφής χρημάτων για ολόκληρη την περίοδο 2014-2026.
Στις περιπτώσεις αυτές εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι γενικές διατάξεις της φορολογικής νομοθεσίας, οι προβλεπόμενες διαδικασίες επιστροφής φόρου και οι κανόνες παραγραφής.
Επομένως, η ρύθμιση προσφέρει απαλλαγή από πρόσθετες επιβαρύνσεις κατά τη διόρθωση των δηλώσεων, αλλά δεν θεσπίζει γενική επιστροφή ΕΝΦΙΑ που έχει ήδη καταβληθεί.
Τι θα πρέπει να ελέγξουν οι ιδιοκτήτες στο νέο Μητρώο Ακινήτων
Με την ενεργοποίηση του ΜΙΔΑ, οι φορολογούμενοι θα μπορούν να ελέγχουν συγκεντρωτικά την εικόνα της ακίνητης περιουσίας τους.
Η νέα ψηφιακή πλατφόρμα θα περιλαμβάνει πληροφορίες για την ταυτότητα των ακινήτων, την επιφάνειά τους και τα δικαιώματα που έχουν καταχωριστεί.
Οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να επιβεβαιώσουν την ορθότητα των στοιχείων και να καταχωρίσουν πληροφορίες για τη χρήση κάθε ακινήτου.
Μεταξύ άλλων, θα πρέπει να αποτυπώνεται εάν ένα ακίνητο:
-
Χρησιμοποιείται ως ιδιοκατοικούμενη κατοικία.
-
Είναι μισθωμένο.
-
Έχει παραχωρηθεί δωρεάν.
-
Έχει διαφορετική χρήση που πρέπει να δηλωθεί.
Εφόσον εντοπίζονται αποκλίσεις, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να προχωρούν στις απαραίτητες διορθώσεις.
Γιατί καθυστερεί η λειτουργία του ΜΙΔΑ
Μία από τις σημαντικότερες δυσκολίες για την ολοκλήρωση του νέου Μητρώου αφορά τη διασύνδεση των στοιχείων της ΑΑΔΕ με εκείνα του Ελληνικού Κτηματολογίου.
Τα δύο συστήματα χρησιμοποιούν διαφορετικούς αριθμούς ταυτοποίησης ακινήτων.
Στην Εφορία κάθε ακίνητο καταγράφεται με τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ), ενώ στο Κτηματολόγιο χρησιμοποιείται ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ).
Η αντιστοίχιση των δύο αριθμών παρουσιάζει δυσκολίες, κυρίως όταν υπάρχουν διαφορές στην επιφάνεια, στα στοιχεία ιδιοκτησίας ή στα ποσοστά συνιδιοκτησίας.
Πρόσθετα προβλήματα εμφανίζονται σε περιπτώσεις κληρονομιών, μεταβιβάσεων και εκκρεμών ιδιοκτησιακών υποθέσεων.
Ακόμη πιο περίπλοκη είναι η καταγραφή αγροτεμαχίων, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου υπάρχουν αναδασμοί, αμφισβητούμενα δικαιώματα ή δεν έχει ολοκληρωθεί η κτηματογράφηση.
Οι αποκλίσεις αυτές αποτελούν έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η ενεργοποίηση του ΜΙΔΑ έχει μετατεθεί επανειλημμένα.
Με τη νέα ρύθμιση, το υπουργείο Οικονομικών επιδιώκει να δώσει κίνητρο στους ιδιοκτήτες να δηλώσουν σωστά την περιουσία τους, χωρίς τον φόβο αναδρομικών επιβαρύνσεων.
Το αποτέλεσμα θα είναι η δημιουργία μιας πληρέστερης και ακριβέστερης βάσης δεδομένων για τα ακίνητα, η οποία θα μπορεί να αξιοποιηθεί τόσο για τη φορολογία όσο και για τη διαχείριση της ακίνητης περιουσίας.
Η εφαρμογή της απαλλαγής προϋποθέτει την ψήφιση της σχετικής διάταξης και την τήρηση των προθεσμιών που θα οριστούν.
