Η Αμερική δεν έπαψε ποτέ να μιλά στο όνομα της ελευθερίας. Μόνο που πολλές φορές, πίσω από το υψηλό λεξιλόγιο των αξιών, ακολουθούσαν αεροπλανοφόρα, βομβαρδισμοί, πραξικοπήματα, στρατιωτικές επεμβάσεις και πόλεμοι που βαφτίστηκαν «απελευθερώσεις». Από το Βιετνάμ έως το Ιράκ, από τη Λατινική Αμερική έως τη Μέση Ανατολή, η αμερικανική ισχύς συχνά εμφανίσθηκε όχι ως εγγύηση δικαίου, αλλά ως μηχανισμός επιβολής.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν γέννησε αυτή την παράδοση. Την απογύμνωσε από τα προσχήματα. Εκεί όπου παλαιότερα υπήρχε η διπλωματική γλώσσα της «συμμαχικής ευθύνης», εκείνος εισάγει τη γλώσσα του εκβιασμού. Δεν ζητεί συμμαχία· απαιτεί υπακοή. Δεν συνομιλεί με εταίρους· τους μετρά σαν πελάτες που καθυστερούν την πληρωμή.
Ακόμη πιο επικίνδυνη είναι η αντίληψη ότι το ΝΑΤΟ μπορεί να μετατραπεί σε εκστρατευτικό βραχίονα των Ηνωμένων Πολιτειών, όποτε η Ουάσιγκτον αποφασίζει ότι έχει ανοιχτούς λογαριασμούς με τον κόσμο. Η απαίτηση να πολεμήσουν οι δυνάμεις της Συμμαχίας στο πλευρό των ΗΠΑ, ανεξαρτήτως σκοπού, τόπου και νομιμοποίησης, αναιρεί την ίδια την έννοια της συλλογικής άμυνας. Το ΝΑΤΟ δεν ιδρύθηκε για να υπηρετεί τις αυθαιρεσίες ενός Αμερικανού προέδρου. Υπάρχει για την ασφάλεια των συμμάχων, όχι για τη νομιμοποίηση κάθε πολεμικής περιπέτειας της υπερδύναμης.
Γι’ αυτό η σύνοδος του ΝΑΤΟ δεν θα είναι μια συνηθισμένη διπλωματική συνάντηση. Θα είναι δοκιμασία σχέσης. Η Ευρώπη θα κληθεί να απαντήσει αν παραμένει πολιτική οντότητα με βούληση ή αν αποδέχεται τον ρόλο του πειθαρχημένου δορυφόρου. Αν μπορεί να υπερασπιστεί την ασφάλειά της χωρίς να ταυτίζεται αυτομάτως με κάθε επιλογή της Ουάσιγκτον.
Το διακύβευμα, συνεπώς, δεν είναι μόνο στρατιωτικό. Είναι βαθύτατα πολιτικό και ηθικό. Μπορεί η Δύση να εξακολουθεί να επικαλείται το διεθνές δίκαιο όταν η ηγεμονική της δύναμη το μεταχειρίζεται κατά περίπτωση; Μπορεί να μιλά για ειρήνη όταν η πολεμική της βιομηχανία τρέφεται από την παράταση των συγκρούσεων; Μπορεί να ζητά εμπιστοσύνη όταν ο ισχυρότερος σύμμαχος συμπεριφέρεται σαν ιδιοκτήτης;
Η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια της αφέλειας. Ούτε όμως και της υποτέλειας. Αν η σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες θέλει να παραμείνει σχέση συμμαχίας, πρέπει να στηρίζεται στον σεβασμό και όχι στον φόβο. Στην κοινή στρατηγική και όχι στην τυφλή ακολουθία.
Διότι η πιο επικίνδυνη αυθαιρεσία δεν είναι εκείνη που ασκείται απέναντι στους αντιπάλους. Είναι εκείνη που απαιτεί από τους φίλους να πάψουν να σκέφτονται.