Με το δίλημμα «σταθερή κυβέρνηση ή ακυβερνησία και κομματικά παζάρια» ο πρωθυπουργός έδειξε ότι η μάχη για την επόμενη κάλπη έχει ήδη αρχίσει. Έστειλε μήνυμα επιστροφής προς όσους απομακρύνθηκαν από τη ΝΔ και εξαπέλυσε ευθεία επίθεση στο rebranding Τσίπρα με ατυτόχρονη πίεση προς το ΠΑΣΟΚ.
Πολύ περισσότερο από μία ομιλία οικονομικών εξαγγελιών ήταν η φετινή παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ. Ο πρωθυπουργός ουσιαστικά άνοιξε την προεκλογική περίοδο για την κάλπη του 2027, έθεσε το βασικό δίλημμα πάνω στο οποίο θέλει να στηρίξει την επόμενη εκλογική αναμέτρηση και έδειξε ότι στρατηγικός στόχος της ΝΔ παραμένει η καθαρή κυβερνητική λύση.
Το μήνυμα ήταν ευθύ, ισχυρή κυβέρνηση ή ακυβερνησία, καθαρές αποφάσεις ή «κομματικά παζάρια», σταθερότητα ή περιπέτεια.
«Η πατρίδα έχει ανάγκη από μία ισχυρή κυβέρνηση, που θα την κρατήσει μακριά από την ακυβερνησία ή από κομματικά παζάρια», είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, περιγράφοντας ουσιαστικά το πολιτικό αφήγημα με το οποίο σκοπεύει να φτάσει έως τις εκλογές.
Η αναφορά αυτή δεν ήταν τυχαία. Απευθυνόταν ταυτόχρονα προς δύο κατευθύνσεις: αφενός στους ψηφοφόρους που έχουν απομακρυνθεί από τη ΝΔ και σκέφτονται μία ψήφο διαμαρτυρίας και αφετέρου προς την αντιπολίτευση, την οποία ο πρωθυπουργός επιχείρησε να εμφανίσει ως κατακερματισμένη, χωρίς κοινή κυβερνητική πρόταση και χωρίς δυνατότητα να εγγυηθεί την πολιτική σταθερότητα της επόμενης ημέρας.
«Τη Δευτέρα μπορεί να μην υπάρχει κάποιος να παραλάβει το μήνυμα»
Ίσως η πιο χαρακτηριστική πολιτική φράση της βραδιάς αφορούσε ακριβώς την ψήφο διαμαρτυρίας. «Θα υπάρξουν πολίτες που ίσως δουν την Κυριακή της κάλπης ως ευκαιρία να στείλουν μήνυμα διαμαρτυρίας. Ας γνωρίζουν όμως ότι, με μία τέτοια στάση, τη Δευτέρα μπορεί να μην υπάρχει κάποιος να το παραλάβει», είπε.
Πρόκειται για ευθεία προσπάθεια επανασυσπείρωσης της γαλάζιας εκλογικής βάσης. Το Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζει ότι ένα σημαντικό τμήμα των απωλειών της ΝΔ δεν έχει μετακινηθεί υποχρεωτικά προς έναν συγκεκριμένο αντίπαλο, αλλά βρίσκεται σήμερα στη ζώνη της αποχής, της αδιευκρίνιστης ψήφου ή μικρότερων κομμάτων. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να μιλήσει ακριβώς σε αυτούς. «Θα συναντηθούμε πάλι με πολλούς. Ανάμεσά τους και με κάποιους που μπορεί να απογοητεύσαμε», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η ΝΔ δεν θα διστάσει «να παραδεχτεί λάθη και να απλώσει το χέρι».
Η φράση έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, καθώς αποτελεί ίσως την καθαρότερη μέχρι σήμερα παραδοχή ότι το κυβερνών κόμμα χρειάζεται επαναπροσέγγιση κοινωνικών και πολιτικών ακροατηρίων που έχασε στη δεύτερη κυβερνητική του θητεία.
Το δίλημμα: «Ελπίδα ή περιπέτεια»
Ο πρωθυπουργός επιχείρησε παράλληλα να μετατρέψει την επόμενη εκλογική αναμέτρηση σε επιλογή κυβερνησιμότητας.
«Η μάχη είναι μία», είπε, «και αυτή θα επιλέξει την ελπίδα ή την περιπέτεια».
Η ΝΔ επαναφέρει έτσι σε νέα μορφή το επιχείρημα της πολιτικής σταθερότητας, αυτή τη φορά μέσα σε ένα πολύ πιο κατακερματισμένο κομματικό σύστημα.
Η αναφορά του σε «κόμματα και κομματίδια» που «αναμασούν έωλα συνθήματα» υπηρετεί ακριβώς αυτή τη στρατηγική: να μην αναμετρηθεί η ΝΔ αποκλειστικά με έναν αντίπαλο, αλλά με την εικόνα μιας συνολικά αδύναμης και κατακερματισμένης αντιπολίτευσης.
ΔΕΘ 2026: Ποιος παίρνει τι και πότε – Τα 12 βασικά μέτρα και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η επίκληση της ελληνικής Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η χώρα θα χρειαστεί τότε «σταθερότητα, διεθνή αντίληψη και κύρος», επιχειρώντας να προσδώσει και γεωπολιτική διάσταση στο εκλογικό δίλημμα.
Το «καρφί» στον Τσίπρα: «Ωραία που τα λες, μα έλα που σε ξέρω»
Η πιο προσωπική επίθεση της ομιλίας είχε σαφή αποδέκτη τον Αλέξη Τσίπρα. Χωρίς να τον κατονομάσει, ο πρωθυπουργός μίλησε για «ανεύθυνες και ακοστολόγητες υποσχέσεις» και για πολιτικούς που θυμίζουν τον στίχο του Δημήτρη Μητροπάνου: «Ωραία που τα λες, μα έλα που σε ξέρω».
Και πρόσθεσε τη σαφή αναφορά στους «μουσαμάδες», συνδέοντας το νέο οικονομικό πρόγραμμα του Αλέξη Τσίπρα με το παρελθόν της διακυβέρνησής του και με το περίφημο σκηνικό του Μετρό Θεσσαλονίκης. Η επιλογή δεν ήταν τυχαία.
Η κυβερνητική στρατηγική απέναντι στο πολιτικό comeback του Αλέξη Τσίπρα φαίνεται ότι θα στηριχθεί ακριβώς πάνω στην προσπάθεια ακύρωσης του rebranding του, μπορεί, σύμφωνα με το κυβερνητικό αφήγημα, να άλλαξε η πολιτική συσκευασία, οι λέξεις και τα πρόσωπα γύρω του, όμως ο ίδιος παραμένει πολιτικά ταυτισμένος με την περίοδο 2015-2019.
Με άλλα λόγια, το μήνυμα της ΝΔ είναι ότι ο Τσίπρας δεν θα κριθεί μόνο για όσα υπόσχεται σήμερα, αλλά και για όσα έκανε όταν κυβέρνησε.
Η έμμεση πίεση προς το ΠΑΣΟΚ
Εάν στον Αλέξη Τσίπρα η επίθεση ήταν προσωπική, προς το ΠΑΣΟΚ ήταν περισσότερο θεσμική και στρατηγική. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν χρειάστηκε να κατονομάσει τον Νίκο Ανδρουλάκη. Η αναφορά σε κυβερνήσεις «ατελείωτων διαβουλεύσεων, ίσων αποστάσεων και συμβιβασμών» είχε σαφή πολιτικό στόχο: να βάλει από τώρα στο τραπέζι το ερώτημα με ποιον και πώς θα κυβερνήσει το ΠΑΣΟΚ εάν οι εκλογές δεν δώσουν αυτοδυναμία. Το Μαξίμου επιχειρεί έτσι να μεταφέρει την πίεση από το ποσοστό της ΝΔ στο ζήτημα της επόμενης ημέρας: ποια είναι η εναλλακτική κυβερνητική πρόταση;
Το δίλημμα γίνεται ακόμη πιο έντονο όσο το ΠΑΣΟΚ απορρίπτει συνεργασία με τη ΝΔ, ενώ παράλληλα το πολιτικό τοπίο στα αριστερά και στην κεντροαριστερά παραμένει πολυδιασπασμένο.
Αυτή ακριβώς τη γκρίζα ζώνη θέλει να εκμεταλλευθεί η κυβέρνηση: ακόμη και ένας ψηφοφόρος που δεν είναι απολύτως ικανοποιημένος από τη ΝΔ να οδηγηθεί τελικά στην επιλογή της με κριτήριο όχι μόνο την κυβερνητική επίδοση, αλλά και την απουσία μιας ξεκάθαρης εναλλακτικής εξουσίας.
Γιατί τρίτη τετραετία
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε μόνος του και το ερώτημα που θα βρίσκεται στον πυρήνα της προεκλογικής συζήτησης: «Γιατί μία τρίτη τετραετία;».
Και επιχείρησε να αποφύγει την αμυντική απάντηση ότι χρειάζεται μία ακόμη θητεία απλώς «για να μη γυρίσει ο τόπος πίσω».
«Δεν ονειρεύομαι μία από τα ίδια», είπε. «Ονειρεύομαι μία χώρα σε κίνηση».
Η φράση αυτή αποκαλύπτει και ένα υπαρκτό πολιτικό πρόβλημα για τη ΝΔ: ύστερα από οκτώ χρόνια διακυβέρνησης έως την κάλπη του 2027, δεν αρκεί πλέον η σύγκριση με το 2019 ή το 2015. Χρειάζεται ένα νέο αφήγημα.
Γι’ αυτό και ο πρωθυπουργός παρουσίασε τη νέα «Συμφωνία Προόδου και Ευημερίας», με ορίζοντα το 2031, επιχειρώντας να μεταφέρει τη συζήτηση από τον απολογισμό των δύο θητειών σε μία νέα τετραετία αλλαγών.
Το κοινωνικό πακέτο: «Ώρα της κοινωνικής ανταπόδοσης»
Το δεύτερο σκέλος της ομιλίας ήταν το οικονομικό.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χρησιμοποίησε τη φράση «σήμανε η ώρα της κοινωνικής ανταπόδοσης», υποστηρίζοντας ότι η βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών πρέπει πλέον να περάσει στην καθημερινότητα.
Στην πράξη, παρουσίασε ένα πακέτο που επιχειρεί να απλωθεί σε όσο το δυνατόν περισσότερες κοινωνικές ομάδες: μισθωτούς, δημοσίους υπαλλήλους, συνταξιούχους, ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες, επιχειρήσεις, τρίτεκνους, πολύτεκνους και νέες οικογένειες.
Μισθοί και εργαζόμενοι
Ο κατώτατος μισθός προβλέπεται να φτάσει τα 1.000 ευρώ έως τις αρχές του 2028, ενώ από τον Απρίλιο του 2027 μειώνονται κατά ακόμη 0,5 μονάδα οι ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα.
Στόχος που έθεσε ο πρωθυπουργός είναι ο μέσος μισθός να ξεπεράσει τα 1.800 ευρώ.
500 ευρώ στους δημοσίους υπαλλήλους
Για περίπου 720.000 δημοσίους υπαλλήλους θεσπίζεται από τον Δεκέμβριο του 2027 μόνιμο επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά, το οποίο θα συνυπολογίζεται και στις συντάξιμες αποδοχές.
Παράλληλα, από τον Απρίλιο του 2027 οι δημόσιοι υπάλληλοι θα λάβουν την οριζόντια αύξηση που συνδέεται με την αύξηση του κατώτατου μισθού.
Συνταξιούχοι
Η ετήσια ενίσχυση αυξάνεται στα **400 ευρώ** και επεκτείνεται σε όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών. Οι αυξήσεις των συντάξεων θα συνεχίζονται με βάση πληθωρισμό και ανάπτυξη χωρίς συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς.
Τρίτεκνοι και πολύτεκνοι
Για 87.000 τρίτεκνους μηδενίζεται ο φόρος για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ.
Ταυτόχρονα αυξάνεται το ειδικό επίδομα πολυτέκνων κατά **1.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί.
Ο «κουμπαράς» για τα παιδιά
Από το 2027 θεσπίζεται ειδικός επενδυτικός λογαριασμός για παιδιά έως δύο ετών.
Για ποσά έως 1.200 ευρώ τον χρόνο που θα καταθέτουν οι γονείς, το κράτος θα καταβάλλει ισόποση συμμετοχή. Σύμφωνα με το παράδειγμα που παρουσίασε ο πρωθυπουργός, με αποταμίευση 100 ευρώ τον μήνα το παιδί θα μπορούσε στα 18 του χρόνια να διαθέτει κεφάλαιο άνω των 60.000 ευρώ.
Ελεύθεροι επαγγελματίες και επιχειρήσεις
Για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες μειώνονται τα τεκμήρια με κατάργηση των προσαυξήσεων που συνδέονται με κύκλο εργασιών και αριθμό εργαζομένων.
Η προκαταβολή φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες μειώνεται από το 55% στο 50%. Για τις επιχειρήσεις προβλέπεται σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου, με στόχο να φτάσει από το 80% στο 50%.
Παράλληλα, μεταφέρονται 1,5 δισ. Ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης στην Αναπτυξιακή Τράπεζα για τη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Αγρότες
Για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες ο φόρος μηδενίζεται για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ, ενώ από τον Νοέμβριο του 2026 ενεργοποιείται νέο σύστημα επιστροφής ΕΦΚ στην αντλία.
Στεγαστικό
Ανακοινώθηκε το νέο πρόγραμμα «Σπίτι Μου 3», ύψους 2 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, προβλέπεται αύξηση του φόρου μεταβίβασης στο 15% για αγορά κατοικίας από πολίτες τρίτων χωρών, καθώς και κατάργηση του ΕΝΦΙΑ από το 2027 σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 στη Δυτική Μακεδονία.
Ρεύμα
Η κυβέρνηση θέτει ως στόχο μείωση της χονδρικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% σε τρία χρόνια. Από τον Ιανουάριο του 2027 οι χρεώσεις ΥΚΩ στους οικιακούς λογαριασμούς μειώνονται κατά 50%, ενώ προαναγγέλθηκε πρόγραμμα επιδότησης αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων για 100.000 νοικοκυριά.
Αναπηρικά επιδόματα
Όλα τα αναπηρικά επιδόματα θα τιμαριθμοποιούνται μόνιμα από το 2027, με περίπου 220.000 δικαιούχους.
Η πολιτική στόχευση πίσω από τα μέτρα
Το οικονομικό πακέτο, ωστόσο, δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την πολιτική στόχευση της βραδιάς. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχειρεί να χτίσει ταυτόχρονα δύο επιχειρήματα μέχρι την κάλπη.
Το πρώτο είναι ότι η οικονομική σταθερότητα επιτρέπει πλέον «κοινωνική ανταπόδοση», χωρίς δημοσιονομικό εκτροχιασμό.
Το δεύτερο και πολιτικά ισχυρότερο είναι ότι μόνο μία αυτοδύναμη και σταθερή κυβέρνηση μπορεί, κατά την κυβερνητική αφήγηση, να συνεχίσει αυτή την πορεία μέσα σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον.
Γι’ αυτό και η πραγματική φράση-κλειδί της ΔΕΘ δεν ήταν κάποιο από τα επιμέρους οικονομικά μέτρα. Ήταν η προειδοποίηση προς τον ψηφοφόρο που σκέφτεται να απομακρυνθεί από τη ΝΔ: Μπορεί την Κυριακή να θέλεις να στείλεις μήνυμα. Το ερώτημα είναι ποιος θα κυβερνά τη Δευτέρα.
Αυτό είναι το δίλημμα πάνω στο οποίο ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδειξε ότι θέλει να κριθεί η επόμενη κάλπη.