Το ΠΑΣΟΚ δεν προτίθεται να ψηφίσει στην παρούσα Βουλή υπέρ της αναθεώρησης οποιουδήποτε άρθρου του Συντάγματος, επειδή θεωρεί τη Νέα Δημοκρατία αναξιόπιστη, ξεκαθάρισε ο πρόεδρος του κόμματος, Νίκος Ανδρουλάκης. «Πρώτα θα μιλήσει ο ελληνικός λαός στις κάλπες γιατί έτσι θα προστατευθεί η συνταγματική αναθεώρηση από τις μικροκομματικές και επικοινωνιακές σκοπιμότητες», τόνισε ενώπιον της ολομέλειας της Βουλής.
Όσα άρθρα του Συντάγματος κριθούν από την παρούσα Βουλή αναθεωρητέα με απλή και όχι αυξημένη πλειοψηφία, στην επόμενη Βουλή θα μπορούν να αναθεωρηθούν μόνο αν υπερψηφίσουν της προτεινόμενες αλλαγές τουλάχιστον 180 βουλευτές.
«Η συνταγματική αναθεώρηση, απαιτεί σοβαρότητα και όχι φθηνούς τακτικισμούς και επικοινωνιακά παιχνίδια», ανέφερε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, κατηγορώντας την κυβέρνηση πως «με συνεχείς διαρροές έχει κηρύξει την προεκλογική περίοδο για το φθινόπωρο – και στην περίπτωση σας πάλι το Σύνταγμα επιστρατεύετε για να κρύψετε την πολιτική αποδρομή σας και τη μεταρρυθμιστική σας άπνοια».
Ο Νίκος Ανδρουλάκης άσκησε επίσης κριτική στην κυβέρνηση για τον τρόπο με τον οποίο εφάρμοσε ορισμένες από τις αλλαγές της πιο πρόσφατης συνταγματικής αναθεώρησης, υποστηρίζοντας ότι εργαλειοποίησε και κομματικοποίησε την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας και δεν ζήτησε συναίνεση σύμφωνα με το πνεύμα του Συντάγματος, ενώ για την αλλαγή του άρθρου 86, ο Νίκος Ανδρουλάκης κατηγόρησε την κυβέρνηση πως το χρησιμοποίησε για να δέσει τα χέρια της Δικαιοσύνης στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και των υποκλοπών.
Σχολίασε την απουσία του πρωθυπουργού από τη Βουλή, λέγοντας: «Πού είναι σήμερα ο κ. Μητσοτάκης; Θα περιμέναμε από έναν βαθιά φιλελεύθερο μεταρρυθμιστή πρωθυπουργό να είναι εδώ. Να δίνει τη μάχη στη Βουλή για να υπερασπιστεί τη θεσμική πρωτοβουλία, όπως ο ίδιος είχε χαρακτηρίσει τη συνταγματική αναθεώρηση»
Οι προτάσεις του ΠΑΣΟΚ
Μιλώντας για την κατεύθυνση της συνταγματικής αναθεώρησης, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ απηύθυνε στο σώμα μια σειρά από ερωτήματα: «Θέλουμε ένα Σύνταγμα που απλώς θα διαχειρίζεται τα προβλήματα του παρόντος; Ή ένα Σύνταγμα που θα προετοιμάζει τη χώρα για τις προκλήσεις του μέλλοντος; Θέλουμε μια δημοκρατία ευάλωτη απέναντι στις κρίσεις, στις ανισότητες και στις νέες τεχνολογικές προκλήσεις; Ή μια δημοκρατία ανθεκτική, που εμπνέει εμπιστοσύνη, συμμετοχή και προοπτική;»
Αναπτύσσοντας την πρόταση του ΠΑΣΟΚ, σημείωσε ότι τη διέπουν τρεις βασικές αρχές:
Η πρώτη περιλαμβάνει τα σύγχρονα ατομικά δικαιώματα για τη νέα εποχή με άξονες:
- Καταπολέμηση διακρίσεων και αποκλεισμών που παραμένουν στην κοινωνία.
- Ρητή συνταγματική υποχρέωση του κράτους για προστασία από την έμφυλη βία και τις γυναικοκτονίες.
- Κατοχύρωση σύγχρονων ψηφιακών δικαιωμάτων.
- Καθολική πρόσβαση στις βασικές ψηφιακές υπηρεσίες.
- Προστασία των πολιτών από τη ψηφιακή χειραγώγηση και την κατάχρηση της τεχνητής νοημοσύνης.
- Συνταγματικές εγγυήσεις διαφάνειας, λογοδοσίας και ανθρώπινης εποπτείας στα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης. Η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο και τη δημοκρατία – όχι να λειτουργεί εις βάρος της ελευθερίας και της αυτονομίας του πολίτη.
- Συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας του καταναλωτή, ως αυτονόητο όριο της ιδιωτικής οικονομικής πρωτοβουλίας.
Η δεύτερη αρχή αφορά την κατοχύρωση για ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος και την προστασία των δημόσιων αγαθών:
- Συνταγματική κατοχύρωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας και ισότιμη πρόσβαση όλων στις υπηρεσίες υγείας.
- Κατοχύρωση του δικαιώματος σε προσιτή κατοικία και δυνατότητα ανάπτυξης πολιτικών κοινωνικής στέγης. Το κράτος πρέπει να έχει ευθύνη και να εγγυάται την ισότιμη πρόσβαση και σε αυτό το ζωτικό ζήτημα για την κοινωνική δικαιοσύνη.
- Πρόσβαση στην ενέργεια ως ζήτημα κοινωνικής συνοχής και εθνικής ασφάλειας.
- Δίκαιη ενεργειακή μετάβαση με κοινωνικό πρόσημο.
- Ενίσχυση της περιβαλλοντικής προστασίας και της διαγενεακής δικαιοσύνης.
- Συνταγματική προστασία του νερού ως δημόσιου αγαθού και ανθρώπινου δικαιώματος.
Η τρίτη αρχή στοχεύει στην ενίσχυση των θεσμών:
- Αποδέσμευση της ποινικής διερεύνησης πολιτικών προσώπων από τους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς.
- Ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και αλλαγή στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της.
- Συνταγματική κατοχύρωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας με αρμοδιότητα: τον έλεγχο των οικονομικών των κομμάτων, των εκλογικών δαπανών και των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης των πολιτικών προσώπων. Η δημοκρατία δεν μπορεί να λειτουργεί με καθεστώς πολιτικού αυτοελέγχου.
- Συνταγματική κατοχύρωση του προγράμματος «ΔΙΑΥΓΕΙΑ» μιας τομής που θεσπίστηκε από το ΠΑΣΟΚ, ώστε καμία πράξη ή απόφαση του Δημοσίου που συνεπάγεται επιβάρυνση του προϋπολογισμού να μην παράγει έννομα αποτελέσματα αν δεν δημοσιευθεί προηγουμένως στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ.
- Διαφάνεια στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των ΜΜΕ και προστασία της πολυφωνίας. Γιατί χωρίς ανεξάρτητη και πλουραλιστική ενημέρωση, η δημοκρατία αποδυναμώνεται.
- Ευρεία πλειοψηφία 180 βουλευτών, υποχρεωτικά, στη δεύτερη- αναθεωρητική Βουλή.
- Εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας με αυξημένες πλειοψηφίες και ευρύτερη νομιμοποίηση, ώστε να διαθέτει τη μεγαλύτερη δυνατή νομιμοποίηση και αποδοχή. Με διατήρηση της αποσύνδεσης της εκλογής του από τη διάλυση της Βουλής.
- Ενισχύουμε παράλληλα τον ρόλο της Βουλής και των δημοκρατικών αντιβάρων, αλλά και την αυτοδιοίκηση, με περισσότερη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια.
- Η αποκέντρωση της εξουσίας δεν είναι διοικητική λεπτομέρεια. Αποτελεί προϋπόθεση δημοκρατικής συμμετοχής και αποτελεσματικότητας.
«Στόχος των προτάσεων που καταθέτουμε είναι ένα Σύνταγμα που προστατεύει αποτελεσματικά τα δικαιώματα, που μειώνει τις κοινωνικές ανισότητες, που ελέγχει αποτελεσματικά την εξουσία, που απαντά στις τεχνολογικές και κοινωνικές προκλήσεις της εποχής», ανέφερε ο Νίκος Ανδρουλάκης. «Ένα Σύνταγμα δημοκρατικής εμβάθυνσης, κοινωνικής προστασίας και θεσμικής αξιοπιστίας».