Η πολιτική έχει έναν αδυσώπητο κανόνα: όταν ένα κόμμα παύει να πιστεύει στην ίδια του την αυτοτέλεια, έχει ήδη αρχίσει να χάνει την ύπαρξή του. Δεν το διαλύουν οι αντίπαλοι. Διαλύεται μόνο του, επειδή παύει να γνωρίζει γιατί υπάρχει.
Το τελευταίο διάστημα ο Αλέξης Τσίπρας φαίνεται να στέλνει ένα σαφές πολιτικό μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση. Δεν επιθυμεί μια οργανωμένη συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ όπως τον γνωρίζουμε σήμερα. Η λογική του είναι διαφορετική: όποιος θελήσει να συμπορευθεί με το νέο εγχείρημα θα το κάνει ως άτομο και όχι ως εκπρόσωπος ενός κόμματος που θα μεταφέρει μηχανισμούς, αξιώματα και κεκτημένα. Με απλά λόγια, όσοι αποφασίσουν να ακολουθήσουν, θα ξεκινούν από την ίδια αφετηρία με όλους τους υπόλοιπους. Από τη θέση του απλού μέλους.
Αυτό σημαίνει ότι κανείς δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένη ούτε τη θέση του ούτε, πολύ περισσότερο, μια μελλοντική υποψηφιότητα για τη Βουλή. Οι παλιές κομματικές επετηρίδες φαίνεται να μην έχουν θέση σε ένα νέο πολιτικό σχήμα που, αν και όταν δημιουργηθεί, θα επιδιώξει να γράψει τη δική του ιστορία.
Υπό αυτό το πρίσμα αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον η επιμονή του Παύλου Πολάκη να ζητά από τον Σωκράτη Φάμελλο να ξεκαθαρίσει επιτέλους τη στρατηγική του κόμματος. Διότι όσο ο ΣΥΡΙΖΑ εμφανίζεται να βρίσκεται σε μια μόνιμη κατάσταση αναμονής, τόσο μεγαλώνει η αίσθηση ότι δεν σχεδιάζει το μέλλον του αλλά περιμένει τις αποφάσεις κάποιου άλλου. Και αυτό, για ένα πολιτικό κόμμα, ισοδυναμεί με παραίτηση.
Ο Πολάκης αντιλαμβάνεται ότι η παρατεταμένη αβεβαιότητα λειτουργεί διαλυτικά. Αν ο ΣΥΡΙΖΑ πρόκειται να συνεχίσει, οφείλει να το δηλώσει καθαρά. Αν πρόκειται να κλείσει τον ιστορικό του κύκλο, οφείλει επίσης να το πει στους πολίτες. Οι μισόλογες διατυπώσεις και οι διαρκείς αναμονές δεν αποτελούν πολιτική στρατηγική. Είναι απλώς παράταση της αγωνίας.
Την ίδια στιγμή, η πρόταση του Σωκράτη Φάμελλου περί παρακολούθησης ή ελέγχου της πορείας της νέας πολιτικής κίνησης του Αλέξη Τσίπρα δημιουργεί ένα ιδιόμορφο πολιτικό παράδοξο. Δύσκολα μπορεί κανείς να θυμηθεί αντίστοιχη περίπτωση, όπου ένα κόμμα εμφανίζεται να οργανώνει τη στρατηγική του όχι με βάση τη δική του αυτόνομη πολιτική πρόταση, αλλά με σημείο αναφοράς την εξέλιξη ενός άλλου πολιτικού εγχειρήματος που ακόμη βρίσκεται υπό διαμόρφωση.
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο υπαρξιακό πρόβλημα του ΣΥΡΙΖΑ σήμερα. Δεν αναζητά απλώς πολιτική κατεύθυνση. Αναζητά λόγο ύπαρξης. Και όταν ένα κόμμα σταματά να μιλά για τον εαυτό του και μιλά αποκλειστικά για κάποιον άλλον, τότε έχει ήδη αποδεχθεί ότι το κέντρο βάρους της πολιτικής ζωής βρίσκεται αλλού.
Η ιστορία διδάσκει ότι τα κόμματα δεν πεθαίνουν όταν χάνουν εκλογές. Πεθαίνουν όταν χάνουν την αυτοπεποίθησή τους. Και αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο πρόβλημα που καλείται σήμερα να αντιμετωπίσει ο ΣΥΡΙΖΑ.