Η ομιλία του Αλέξη Τσίπρα στην Αλεξανδρούπολη, την Τετάρτη 18 Μαρτίου, δεν περιορίστηκε σε μια παρέμβαση για την εξωτερική πολιτική. Αποτέλεσε ένα ολοκληρωμένο πολιτικό σήμα, με διπλή στόχευση: αφενός την παρουσίαση της «εθνικής πυξίδας» για τη διεθνή θέση της χώρας, αφετέρου την ενεργοποίηση κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων ενόψει μιας νέας πολιτικής πρωτοβουλίας.
Με φόντο τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις, ο πρώην πρωθυπουργός άσκησε σκληρή κριτική στην κυβέρνηση, ενώ ταυτόχρονα περιέγραψε ένα εναλλακτικό πλαίσιο εξωτερικής πολιτικής. Παράλληλα, με σαφείς αναφορές σε «νέο κίνημα» και «πολιτικές κοιτίδες», άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ίδρυσης νέου κόμματος στο άμεσο διάστημα.
Πώς συνδέεται η εξωτερική πολιτική με το πολιτικό μήνυμα
Η παρέμβαση του Αλέξη Τσίπρα δεν είχε μόνο διπλωματικό χαρακτήρα. Η έννοια της «εθνικής πυξίδας» λειτούργησε ως όχημα για να αναδείξει μια συνολική πολιτική πρόταση, που –όπως υποστήριξε– απαντά τόσο στις διεθνείς προκλήσεις όσο και στην εσωτερική κοινωνική δυσαρέσκεια.
Με χαρακτηριστική αναφορά στην «οργή που φουσκώνει σαν τον Έβρο», επιχείρησε να συνδέσει την κοινωνική πίεση με την ανάγκη πολιτικής αλλαγής. Τόνισε ότι «η επόμενη μέρα δεν θα έρθει από μόνη της», καλώντας τους πολίτες σε ενεργή συμμετοχή και αυτοοργάνωση, μακριά –όπως είπε– από τις παραδοσιακές κομματικές δομές.
Η κριτική στην κυβέρνηση
Η κριτική του Αλέξη Τσίπρα δεν περιορίστηκε στην εξωτερική πολιτική, αλλά επεκτάθηκε και στην εσωτερική διακυβέρνηση, με αιχμές για στρατηγικές επιλογές και θεσμικά ζητήματα.
Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι εγκαταλείπει τη λογική του διεθνούς δικαίου και επιλέγει την ευθυγράμμιση με ισχυρούς διεθνείς παίκτες, υποστηρίζοντας ότι η μετάβαση από τη «σωστή πλευρά της ιστορίας» – όπως είχε ειπωθεί για την Ουκρανία – στη «ισχυρή πλευρά της ιστορίας» στη Μέση Ανατολή εγκυμονεί κινδύνους για τη χώρα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μια τέτοια στρατηγική ενδέχεται να εμπλέξει την Ελλάδα σε συγκρούσεις, ενώ ταυτόχρονα αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική της θέση στα ελληνοτουρκικά.
Τι είπε για ΗΠΑ και αμυντική συνεργασία
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, επιμένοντας στη διάκριση μεταξύ συνεργασίας και εξάρτησης.
Υπενθύμισε ότι την περίοδο 2015–2019 επιδιώχθηκε –όπως ανέφερε– μια σχέση αμοιβαίου οφέλους, με συγκεκριμένα ανταλλάγματα, σε αντίθεση με τη σημερινή πολιτική που, κατά την εκτίμησή του, δεν διασφαλίζει αντίστοιχα οφέλη για τη χώρα.
Επανέλαβε τη θέση ότι η Ελλάδα «χρειάζεται συμμάχους, αλλά όχι προστάτες», θέτοντας ζήτημα όρων στις συμφωνίες αμυντικής συνεργασίας.
Πώς συνδέει Κύπρο και γεωπολιτική σταθερότητα
Για το Κυπριακό, ο πρώην πρωθυπουργός τόνισε ότι η στήριξη της Κυπριακής Δημοκρατίας αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα, προειδοποιώντας ταυτόχρονα για τον κίνδυνο παγίωσης της διχοτόμησης μέσα από πολιτικές που οδηγούν σε περαιτέρω στρατιωτικοποίηση.
Όπως υποστήριξε, η εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση δεν πρέπει να μεταφράζεται σε επιλογές που αποδυναμώνουν τη στρατηγική θέση της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η πρόταση για σύνοδο στην Κρήτη
Στο πεδίο της διπλωματίας, πρότεινε την ανάληψη πρωτοβουλίας από την Ελλάδα για σύγκληση συνόδου των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου στην Κρήτη, με συμμετοχή και αραβικών χωρών, καθώς και της ναυτιλιακής κοινότητας.
Στόχος, όπως ανέφερε, θα ήταν η ανάδειξη των επιπτώσεων του πολέμου στην Ευρώπη και στη Μεσόγειο, αλλά και η προώθηση πρωτοβουλιών για άμεση κατάπαυση πυρός, με έμφαση στην προστασία της ναυσιπλοΐας.
Live η παρουσίαση της «Ιθάκης» στην Αλεξανδρούπολη https://t.co/2lrHyAlIeY
— Αλέξης Τσίπρας – Alexis Tsipras (@atsipras) March 18, 2026
Πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική: το άνοιγμα σε Ρωσία και Κίνα
Στην ίδια κατεύθυνση, επανέφερε την ανάγκη για πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, με διατήρηση διαύλων επικοινωνίας με τη Ρωσία και ενίσχυση των σχέσεων με την Κίνα, στο πρότυπο – όπως είπε – άλλων δυτικών χωρών.
Η θέση αυτή εντάσσεται στη συνολική του προσέγγιση για μια πιο ισορροπημένη διεθνή παρουσία της Ελλάδας, πέρα από μονοδιάστατες συμμαχίες.
Από την εξωτερική πολιτική στα σκάνδαλα και την ακρίβεια
Ο Αλέξης Τσίπρας συνέδεσε άμεσα τη διεθνή θέση της χώρας με την εσωτερική της κατάσταση, τονίζοντας ότι «ισχυρή Ελλάδα» δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς ισχυρή κοινωνία και θεσμούς.
Αμφισβήτησε το αφήγημα της σταθερότητας, επισημαίνοντας ότι οι πολίτες βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένο κόστος ζωής, ενώ παράλληλα – όπως υποστήριξε – η κυβέρνηση αντιμετωπίζει σοβαρές καταγγελίες για σκάνδαλα και διαφθορά.
Υποκλοπές και καταγγελίες για διαφθορά
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην υπόθεση των υποκλοπών, την οποία χαρακτήρισε ως το μεγαλύτερο σκάνδαλο της μεταπολίτευσης, κάνοντας λόγο για οργανωμένο μηχανισμό παρακολουθήσεων.
Παράλληλα, αναφέρθηκε σε σειρά υποθέσεων που –κατά την εκτίμησή του– συνθέτουν εικόνα εκτεταμένης διαφθοράς, όπως ο ΟΠΕΚΕΠΕ, τα προγράμματα κατάρτισης και οι απευθείας αναθέσεις.
Οι αριθμοί για τις συμβάσεις συμβούλων
Ο πρώην πρωθυπουργός παρέθεσε συγκεκριμένα στοιχεία για τις συμβάσεις του Δημοσίου με συμβουλευτικές εταιρείες, επιχειρώντας σύγκριση με την περίοδο διακυβέρνησής του.
Όπως ανέφερε, το 2017 καταγράφηκαν 90 συμβάσεις με συνολικό κόστος περίπου 3,5 εκατομμύρια ευρώ, χωρίς απευθείας αναθέσεις. Αντίθετα, το 2025 – σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε – οι συμβάσεις ανήλθαν σε 613, εκ των οποίων οι 403 έγιναν με απευθείας ανάθεση, με τη συνολική δαπάνη να φτάνει τα 585 εκατομμύρια ευρώ.
Μάλιστα, υποστήριξε ότι μόνο σε διάστημα τριών μηνών διατέθηκαν περίπου 200 εκατομμύρια ευρώ για συμβουλευτικές υπηρεσίες που συνδέονται με έργα του Ταμείου Ανάκαμψης.
Τι περιλαμβάνει η «εθνική πυξίδα» των έξι σημείων
Στην καρδιά της ομιλίας βρέθηκε η παρουσίαση έξι βασικών αξόνων εξωτερικής πολιτικής, που –σύμφωνα με τον ίδιο– συνθέτουν μια πιο «ισόρροπη και ενεργητική» στρατηγική για τη χώρα.
Στο πεδίο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, υπερασπίστηκε την περίοδο διακυβέρνησής του (2015–2019), αναφέροντας τον στρατηγικό διάλογο με τις ΗΠΑ, το σχήμα 3+1 και ενεργειακές συμφωνίες όπως ο αγωγός Ελλάδας–Βουλγαρίας. Αντίθετα, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι με τη συμφωνία του 2022 παραχώρησε επ’ αόριστον στρατιωτικές εγκαταστάσεις χωρίς επαρκή ανταλλάγματα.
Για το Κυπριακό, έθεσε ως βασική προτεραιότητα τη στήριξη της Κυπριακής Δημοκρατίας και την επανεκκίνηση των συνομιλιών στη βάση του πλαισίου του ΟΗΕ, απορρίπτοντας σενάρια στρατιωτικοποίησης του νησιού.
Στο ευρωπαϊκό επίπεδο, πρότεινε ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ και πρωτοβουλίες από τις χώρες του Νότου για άμεση κατάπαυση πυρός στη Μέση Ανατολή, με αναφορά ακόμη και σε σύγκληση συνόδου στην Κρήτη.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής, με επαναπροσέγγιση σχέσεων με χώρες όπως η Ρωσία και η Κίνα, στο πλαίσιο μιας πιο ισορροπημένης διεθνούς παρουσίας.
Στα ελληνοτουρκικά, μίλησε για στρατηγική «με αρχή, μέση και τέλος», που θα συνδυάζει την υπεράσπιση κυριαρχικών δικαιωμάτων με την επιδίωξη ειρηνικής επίλυσης διαφορών, ενώ άσκησε κριτική στη χρήση των εθνικών θεμάτων για πολιτικούς λόγους.
Τέλος, στο μεταναστευτικό, πρότεινε μια πολιτική που θα συνδυάζει την προστασία των συνόρων με τον σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, καθώς και την ένταξη μεταναστών στην αγορά εργασίας για λόγους οικονομίας και κοινωνικής συνοχής.
(ΙΔΡΥΜΑ ΑΛΕΞΗΣ ΤΣΙΠΡΑΣ / EUROKINISSI)
Είναι προ των πυλών νέο κόμμα;
Πέρα από το περιεχόμενο της εξωτερικής πολιτικής, το πολιτικό μήνυμα της ομιλίας ήταν σαφές. Ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε για «ένα νέο κίνημα που γεννιέται», δίνοντας έμφαση στη σύμπραξη εμπειρίας και νέων προσώπων.
Η αναφορά του σε συμμετοχή πολιτών που δεν ανήκουν απαραίτητα στον παραδοσιακό χώρο της Αριστεράς ερμηνεύεται ως άνοιγμα προς ένα ευρύτερο ακροατήριο. Ταυτόχρονα, η έννοια της «αυτοοργάνωσης» δείχνει μια προσπάθεια δημιουργίας πολιτικής βάσης πριν ακόμη υπάρξει επίσημη κομματική ανακοίνωση.
Οι εξελίξεις των επόμενων εβδομάδων αναμένεται να δείξουν αν η παρέμβαση στην Αλεξανδρούπολη ήταν απλώς μια πολιτική τοποθέτηση ή το προοίμιο για τη συγκρότηση ενός νέου πολιτικού φορέα.