Ισχυρούς πολιτικούς τριγμούς προκαλεί η νέα δέσμη δικογραφιών της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς ζητείται η άρση ασυλίας 11 εν ενεργεία βουλευτών, ενώ η συνολική εικόνα που περιγράφεται στα διαβιβαστικά και στις σχετικές εκθέσεις αποτυπώνει διαφορετικά επίπεδα εμπλοκής, φερόμενες παρεμβάσεις, οικονομική ζημία και σοβαρές ποινικές αξιολογήσεις. Η υπόθεση εντάσσεται στο ευρύτερο σκάνδαλο των αγροτικών ενισχύσεων, για το οποίο η EPPO διερευνά πρακτικές παράνομης λήψης ευρωπαϊκών επιδοτήσεων μέσω ψευδών δηλώσεων γης και ζωικού κεφαλαίου, ενώ η Ελλάδα έχει ήδη βρεθεί αντιμέτωπη και με βαρύ ευρωπαϊκό πρόστιμο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία στηρίζει το αίτημά της σε έκθεση 127 σελίδων, με τίτλο «Αίτηση άρσης ασυλίας βουλευτών του Ελληνικού Κοινοβουλίου κατ’ άρθρο 62 του Συντάγματος», στην οποία περιλαμβάνονται ποινικές αξιολογήσεις, ερμηνείες συνομιλιών βουλευτών ή συνεργατών τους με τη διοίκηση του ΟΠΕΚΕΠΕ και συμπεράσματα για υποθέσεις επιδοτήσεων. Τα αδικήματα που μπαίνουν στο κάδρο είναι, ανά περίπτωση, ηθική αυτουργία σε απιστία εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ε.Ε., ηθική αυτουργία σε απάτη με υπολογιστή και ηθική αυτουργία σε ψευδή βεβαίωση.
Η αίτηση αφορά τους Αικατερίνη Παπακώστα, Κωνσταντίνο Καραμανλή, Ιωάννη Κεφαλογιάννη, Παναγιώτη Μηταράκη, Κωνσταντίνο Τσιάρα, Κωνσταντίνο Σκρέκα, Δημήτριο Βαρτζόπουλο, Μάξιμο Σενετάκη, Βασίλειο Βασιλειάδη, Χρήστο Μπουκώρο και Θεόφιλο Λεονταρίδη. Παράλληλα, στη δημόσια συζήτηση έχει αναδειχθεί ότι η EPPO διερευνά και άλλες πολιτικές διαδρομές της υπόθεσης, καθώς και πιθανή εμπλοκή πρώην υπουργού και πρώην υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης.
Η περίπτωση της Κατερίνας Παπακώστα προβάλλει ως από τις πλέον επιβαρυντικές. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, η ευρωπαϊκή δικογραφία περιγράφει παρεμβάσεις προς τον τότε πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ Δημήτρη Μελά και προς αρμόδιο κτηνίατρο, με στόχο να διατηρηθεί ενεργή η πληρωμή κτηνοτρόφου, μέσω μεταβολών σε στοιχεία που αφορούσαν τον αριθμό των ζώων και τις σχετικές ημερομηνίες. Η φερόμενη ζημία αποτιμάται σε 142.249,81 ευρώ, καθώς η Εισαγγελία δεν περιορίζεται στην καταβολή του 2021 αλλά συνυπολογίζει και τη συνέχιση των πληρωμών έως το 2024, αντιμετωπίζοντας ουσιαστικά την πράξη ως διαρκή.
Ιδιαίτερο βάρος έχει και η αναφορά στον Κωνσταντίνο Καραμανλή, καθώς αν και δεν εμφανίζεται -σύμφωνα με τα δημοσιεύματα- σε άμεση συνομιλία, συνεργάτες του φέρονται να κινούνται για υπόθεση που αφορούσε 37 παραγωγούς, με ποσά που ξεπερνούν τις 200.000 ευρώ. Αυτή η διάσταση είναι και ένας από τους λόγους που στην πολιτική συζήτηση γίνεται λόγος για περιπτώσεις που ενδέχεται να αναβαθμίζονται σε κακουργηματική βάση, σε αντίθεση με άλλες που περιγράφονται ως χαμηλότερης ποινικής βαρύτητας.
Για τον Κώστα Σκρέκα, η δικογραφία περιγράφει παρέμβαση υπέρ παραγωγού του οποίου η αίτηση είχε απορριφθεί από το σύστημα λόγω έλλειψης σπόρων, με τη σχετική ζημία να υπολογίζεται, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει, σε 87.780,55 ευρώ για τα έτη 2019-2024. Στο υλικό που έχει δημοσιευθεί περιλαμβάνονται φράσεις όπως «ΥΠΕΝΘΥΜΙΣΗ ΓΙΑ Β.» και διάλογοι που εμφανίζουν την παρέμβαση να συνδέεται με ξεκλείδωμα του φακέλου και πληρωμή που αρχικά είχε απορριφθεί.
Στην περίπτωση του Δημήτρη Βαρτζόπουλου, το ενδιαφέρον εστιάζεται σε ένα SMS με τη φράση «Οτιδήποτε έγγραφα χρειαστούν στη διάθεσή σας». Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα, εκλαμβάνει τη συγκεκριμένη διατύπωση ως ένδειξη γνώσης ότι ο φάκελος ήταν ελλιπής ή παράτυπος και ότι αναζητούνταν εκ των υστέρων τρόποι τακτοποίησής του. Η φερόμενη ζημία υπολογίζεται σε 68.884,02 ευρώ, αν και ο ίδιος έχει ήδη υποστηρίξει δημόσια ότι απλώς μετέφερε το αίτημα ενός μικρού κτηνοτρόφου της περιφέρειάς του.
Για τον Γιάννη Κεφαλογιάννη, η δικογραφία φέρεται να αναφέρεται σε υπόθεση τεσσάρων παραγωγών που συνδέεται με την αποκαλούμενη «ηρακλειώτικη πατέντα», με συνολικές αχρεωστήτως καταβληθείσες ενισχύσεις 38.236,51 ευρώ. Η περιγραφή δείχνει ενεργοποίηση συνεργάτη του πολιτικού του γραφείου και προσπάθεια να ανακοπούν οι συνέπειες ελέγχων που είχαν ήδη εντοπίσει παράτυπες πληρωμές.
Η εμπλοκή του Νότη Μηταράκη εμφανίζεται πιο έμμεση, καθώς στα έως τώρα δημοσιευμένα στοιχεία δεν προκύπτει απευθείας δική του συνομιλία, αλλά αναφορές τρίτων και αποστολή email με μελέτη δασολόγου-γεωπόνου για υπόθεση παραγωγού της Χίου. Ωστόσο, η δικογραφία φέρεται να εντάσσει και αυτή την κίνηση σε ένα ευρύτερο πλέγμα παρεμβάσεων, πιέσεων και προσπαθειών διευθέτησης.
Για τον Κώστα Τσιάρα, το ενδιαφέρον εστιάζεται σε τηλεφωνική επικοινωνία από σύνδεση που αντιστοιχούσε στο πολιτικό του γραφείο, με αίτημα να βρεθεί τρόπος ώστε να μη «καεί» παραγωγός από την Καρδίτσα, που είχε πρόβλημα με δηλωμένα στοιχεία για το «πρασίνισμα». Στην ίδια υπόθεση η φερόμενη ζημία αποτιμάται, σύμφωνα με τις πληροφορίες, σε 141.814,02 ευρώ.
Η υπόθεση του Μάξιμου Σενετάκη περιγράφεται μέσα από επαναλαμβανόμενα τηλεφωνήματα και SMSυπέρ παραγωγού, με αίτημα να μειωθούν δηλωμένα ζώα και να γίνουν διορθώσεις στο σύστημα. Σε αυτά τα αποσπάσματα φέρονται να περιλαμβάνονται φράσεις όπως «ΥΠΕΝΘΥΜΙΣΗ ΓΙΑ Κ.» και η απάντηση του Δημήτρη Μελά ότι «τον Κ. θα στον φτιάξω», ζητώντας όμως να μη γίνει θόρυβος επειδή πολλοί άλλοι είχαν μείνει εκτός.
Ο Βασίλης Βασιλειάδης εμφανίζεται όχι με άμεση συνομιλία, αλλά μέσω SMS τρίτου προσώπου προς τον Δημήτρη Μελά, με αίτημα να πάει πίσω έλεγχος σε ζώα. Παρ’ όλα αυτά, οι πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί δείχνουν ότι η συγκεκριμένη προσπάθεια τελικά δεν απέδωσε, καθώς ο παραγωγός δεν έλαβε την επιδότηση και του επιβλήθηκε και πρόστιμο.
Για τον Χρήστο Μπουκώρο, η δικογραφία φέρεται να περιλαμβάνει συνομιλία για παραγωγό που περίμενε να λάβει περίπου 25.000 ευρώ και ο οποίος, σύμφωνα με τα καταγεγραμμένα αποσπάσματα, παρουσιαζόταν να βρίσκεται «στα κάγκελα». Ο ίδιος έχει απαντήσει ότι επιχείρησε να στηρίξει ένα νέο ζευγάρι που κινδύνευε να μείνει χωρίς πληρωμή και εισόδημα.
Ο Θεόφιλος Λεονταρίδης εμφανίζεται επίσης σε επικοινωνίες που εντάσσονται, κατά την ευρωπαϊκή δικογραφία, στο ευρύτερο μοτίβο πολιτικών παρεμβάσεων. Σε διάλογο που έχει δημοσιοποιηθεί, ο Δημήτρης Μελάς φέρεται να λέει ότι ο συγκεκριμένος παραγωγός ήταν «ο μοναδικός από τους 550 που πληρώθηκε» και ότι αυτό «το οφείλει σε εσένα», αποτυπώνοντας έτσι την εικόνα ειδικής μεταχείρισης.
Πέρα από τα πρόσωπα και τις επιμέρους υποθέσεις, το πραγματικό βάρος της δικογραφίας βρίσκεται στο μοτίβο που αναδεικνύει: ένα πλέγμα από συνεχείς πολιτικές πιέσεις, αιτήματα για εξυπηρέτηση «δικών μας ανθρώπων», παρεμβάσεις συνεργατών και προσπάθειες να ξεπεραστούν ή να παρακαμφθούν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί του ΟΠΕΚΕΠΕ. Αυτό ακριβώς είναι που κάνει την επόμενη ημέρα να μοιάζει με σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες: η υπόθεση δεν είναι απλώς ποινική ή υπηρεσιακή, αλλά βαθιά κοινοβουλευτική, κομματική και θεσμική.
Η Βουλή καλείται πλέον να κινηθεί σε ένα ναρκοθετημένο τοπίο. Ο πρόεδρος της Βουλής έχει ήδη ενημερώσει ότι η Επιτροπή Δεοντολογίας θα κληθεί να εξετάσει τη δικογραφία, ενώ η οριστική απόφαση για την άρση ασυλίας των 11 βουλευτών αναμένεται στην Ολομέλεια την εβδομάδα μετά την Κυριακή του Θωμά. Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση τηρεί στάση προσεκτικής αναμονής, με τον Παύλο Μαρινάκη να δηλώνει ότι κάθε περίπτωση θα κριθεί ξεχωριστά, υπογραμμίζοντας ότι οι εμπλεκόμενοι πρέπει πρώτα να τοποθετηθούν αφού μελετήσουν το υλικό.
Το πολιτικό ερώτημα είναι πλέον διπλό: αν η υπόθεση θα αντιμετωπιστεί ως ακόμα ένα επεισόδιο «ρουσφετολογικής διαχείρισης» της περιφέρειας ή ως ένδειξη πιο οργανωμένης και συστημικής λειτουργίας εξυπηρετήσεων μέσα στον πυρήνα ενός εθνικού και ευρωπαϊκού μηχανισμού πληρωμών. Και αυτό είναι που καθιστά την επόμενη ημέρα τόσο δύσκολη, τόσο για την κυβέρνηση όσο και για τα ίδια τα πολιτικά πρόσωπα που μπαίνουν στο επίκεντρο της έρευνας.