Υπάρχει μια παλιά ελληνική συνήθεια —θα έλεγε και ο Νίκος Τσιφόρος, με εκείνο το μισό χαμόγελο— να βαφτίζουμε τα πράγματα όπως μας βολεύουν. Αν δεν ξέρεις πού πας, λες ότι «γυρίζεις σπίτι». Και καθάρισες. Σαν τον άλλον που έχασε το δρόμο και δήλωνε με στόμφο «κάνω περίπατο».
Ο Πέτρος Παππάς ανακοίνωσε ότι επιστρέφει στο ΠΑΣΟΚ. «Γύρισα σπίτι μου», είπε. Με άνεση. Με αυτοπεποίθηση. Με εκείνο το ύφος του ανθρώπου που μπαίνει σε ξένο σαλόνι, κάθεται στην πολυθρόνα και λέει «βάλτε κι ένα καφεδάκι».
Και κάπου εδώ, θα σχολίαζε, «ο Έλλην είναι μεγάλος άνθρωπος — και μεγαλύτερη η φαντασία του». Γιατί για να επιστρέψεις κάπου, πρέπει να έχεις φύγει κιόλας. Να έχεις υπάρξει. Να έχεις αφήσει μια παντόφλα, ένα σακάκι, έστω μια παλιά απόδειξη ΔΕΗ.
Εδώ, όμως, έχουμε το εξής θαυμαστό: κανείς δεν θυμάται πότε ο Παππάς έφυγε από το ΠΑΣΟΚ. Ούτε —με το συμπάθιο— αν πέρασε ποτέ από την είσοδο. Είναι λίγο σαν εκείνον τον τύπο που εμφανίζεται στο τραπέζι, τρώει, πίνει, ανάβει και τσιγάρο και στο τέλος λέει «άντε, στο σπίτι μας και πάλι». Και τον κοιτάς και σκέφτεσαι, «μπρε, καλώς τονε… αλλά από πού τονε;».
Η πολιτική μετακίνηση βαφτίζεται «επιστροφή». Με στόμφο, με συναίσθημα, με λίγη δόση νοσταλγίας —«να τα λέμε κι αυτά, να περνάει η ώρα». Μόνο που εδώ δεν πρόκειται για επιστροφή. Περισσότερο θυμίζει εκείνη την ελληνική ευρηματικότητα που κάνει το ψάρι κρέας και το μπαλκόνι δωμάτιο. Αν το πεις αρκετές φορές, στο τέλος το πιστεύεις.
Το ΠΑΣΟΚ, από την άλλη, στέκεται με μια αξιοπρεπή σιωπή. Δεν ρωτά, δεν ψάχνει, δεν λέει «συγγνώμη, ποιος είστε;». Με μια φιλοξενία σχεδόν επαρχιακή. Σαν το σπίτι που αφήνει την πόρτα ανοιχτή και όποιος περάσει, περάσει. «Καλώς τον κι ας άργησε», που θα έλεγε κι η θεία.
Και κάπως έτσι, η πολιτική σκηνή θυμίζει διήγημα: όλοι γνωρίζονται, κανείς δεν θυμάται πώς, και στο τέλος όλοι πείθονται ότι κάτι είχαν ζήσει μαζί — έστω κι αν δεν έτυχε ποτέ. Ίσως, τελικά, το μόνο βέβαιο είναι αυτό: στην Ελλάδα δεν χρειάζεται να έχεις μείνει σε ένα σπίτι για να επιστρέψεις σε αυτό. Αρκεί να έχεις το θράσος, τη φράση και «λίγη καλή διάθεση να τα πιστέψουν κι οι άλλοι».