Κλιμακώνεται η πολιτική πίεση ώστε τα φωτογραφικά ντοκουμέντα από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στο Σκοπευτήριο Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944 να παραμείνουν στη χώρα και να μην αποτελέσουν αντικείμενο εμπορικής συναλλαγής.
Οι φωτογραφίες – που φέρονται να απεικονίζουν τις τελευταίες στιγμές των μελλοθανάτων πριν την εκτέλεσή τους από τις ναζιστικές δυνάμεις Κατοχής – έχουν τεθεί προς πώληση από ιδιώτη του εξωτερικού, γεγονός που προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις κομμάτων, αυτοδιοίκησης και πολιτικών προσώπων. Η υπόθεση έχει πλέον λάβει διαστάσεις θεσμικής και ιστορικής ευθύνης.
ΠΑΣΟΚ: Επιτροπή αυθεντικότητας και αγορά από το κράτος
Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, Κώστας Τσουκαλάς, ζήτησε τη σύσταση επιτροπής από το Υπουργείο Πολιτισμού για τη διαπίστωση της αυθεντικότητας των φωτογραφιών. Εφόσον αυτή επιβεβαιωθεί, πρότεινε την άμεση αγορά τους από το ελληνικό κράτος.
«Η ιστορία δεν μπαίνει σε πλειστηριασμό», τόνισε, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για τεκμήρια μιας εμβληματικής στιγμής της ελληνικής ιστορίας που οφείλει να προστατεύσει η Πολιτεία.
ΚΚΕ: Να αποδοθούν στον ελληνικό λαό
Ο ΓΓ της ΚΕ του Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας, Δημήτρης Κουτσούμπας, χαρακτήρισε τις φωτογραφίες «συγκλονιστικά ντοκουμέντα» που αποτυπώνουν τις τελευταίες στιγμές μελών και στελεχών του κόμματος, οι οποίοι μεταφέρθηκαν από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου στην Καισαριανή.
Το ΚΚΕ ανακοίνωσε ότι θα αναλάβει πολιτικές πρωτοβουλίες ώστε το κράτος και η Βουλή να διασφαλίσουν ότι τα ντοκουμέντα θα αποδοθούν στον Δήμο Καισαριανής, στον Δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ, για να διατηρηθεί ζωντανή η ιστορική μνήμη.
ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ: Τεκμήρια συλλογικής μνήμης
Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, Κώστας Ζαχαριάδης, έκανε λόγο για τις πρώτες φωτογραφικές αποδείξεις της δολοφονίας των 200 αγωνιστών και ζήτησε να περιέλθουν στην κυριότητα του ελληνικού κράτους.
Στη δήλωσή του υπογράμμισε ότι πρόκειται για ιστορικά τεκμήρια που πρέπει να αξιοποιηθούν για τη διατήρηση της μνήμης και να μην αποτελέσουν αντικείμενο εμπορικής εκμετάλλευσης.
Νέα Αριστερά: Θεσμική διεκδίκηση και μουσειακή πλαισίωση
Ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέα Αριστερά, Αλέξης Χαρίτσης, επικοινώνησε με την Υπουργό Πολιτισμού ζητώντας:
- Θεσμική διεκδίκηση και απόκτηση των φωτογραφιών από το ελληνικό κράτος,
- Έλεγχο αυθεντικότητας,
- Ένταξή τους σε δημόσιο χώρο μνήμης με σοβαρή μουσειακή πλαισίωση.
Η Νέα Αριστερά προανήγγειλε κοινοβουλευτική ερώτηση.
Παρέμβαση Τσίπρα: Να τις αγοράσει το Ίδρυμα της Βουλής
Με επιστολή του προς τον Πρόεδρο της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης, ο Αλέξης Τσίπρας πρότεινε το Ίδρυμα της Βουλής να αγοράσει τις φωτογραφίες ως φόρο τιμής στην Αντίσταση και στους εκτελεσθέντες.
Στην επιστολή του επισημαίνει ότι οι τελευταίες στιγμές Ελλήνων πατριωτών «δεν πρέπει να γίνουν αντικείμενο συναλλαγής», αλλά να περιέλθουν στην ιδιοκτησία της Βουλής και της πατρίδας.
Δήμος Καισαριανής: «Δεν είναι εμπόρευμα»
Ο δήμαρχος Καισαριανής, Ηλίας Σταμέλος, ζήτησε τα ντοκουμέντα να αποκτηθούν από το κράτος και να αποδοθούν στο Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στον Δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ.
Παράλληλα, η Δημοτική Αρχή κατήγγειλε βανδαλισμό στο Μνημείο των 200, λίγες ώρες μετά τη δημοσιοποίηση των φωτογραφιών, υπογραμμίζοντας ότι «η ιστορική μνήμη δεν σβήνει».
Πολιτικό και θεσμικό διακύβευμα
Η υπόθεση αναδεικνύει δύο βασικά ζητήματα:
- Την ανάγκη ελέγχου αυθεντικότητας των φωτογραφιών.
- Τη θεσμική κατοχύρωση ιστορικών τεκμηρίων που αφορούν κρίσιμες στιγμές της εθνικής ιστορίας.
Η εκτέλεση των 200 την 1η Μαΐου 1944 αποτελεί μία από τις πλέον εμβληματικές πράξεις αντιποίνων της ναζιστικής Κατοχής στην Ελλάδα. Εάν επιβεβαιωθεί η γνησιότητα των φωτογραφιών, πρόκειται για πρωτοφανή εικονογραφική καταγραφή ενός ιστορικού γεγονότος που έως σήμερα επιβίωνε κυρίως μέσα από μαρτυρίες.
Η πολιτική πίεση πλέον μεταφέρεται στην κυβέρνηση και στο Υπουργείο Πολιτισμού, με το ερώτημα να είναι σαφές: θα ενεργοποιηθούν οι θεσμικοί μηχανισμοί για την απόκτηση των ντοκουμέντων ή θα παραμείνουν στην ιδιωτική αγορά;