Τους τέσσερις κεντρικούς άξονες του κυβερνητικού σχεδιασμού για το μεταναστευτικό ζήτημα, οι οποίοι περιλαμβάνουν την αυστηρή φύλαξη των συνόρων, τη δραστική μείωση των ροών, τον εξορθολογισμό στη χορήγηση ασύλου και την αύξηση των επιστροφών, παρουσίασε από το βήμα της Βουλής ο αρμόδιος υπουργός, Θάνος Πλεύρης. Ο κ. Πλεύρης περιέγραψε μια πολιτική «μηδενικής ανοχής» στην παράτυπη είσοδο, τονίζοντας ότι τα μέτρα που έλαβε η Ελλάδα το καλοκαίρι – ειδικά για την αποτροπή ροών από τη Λιβύη – πλέον υιοθετούνται ως ευρωπαϊκή πρακτική. Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατέθεσε, η στρατηγική αυτή απέδωσε καρπούς, καθώς καταγράφεται μείωση των ροών κατά 50% το τετράμηνο Αυγούστου-Νοεμβρίου και 25% συνολικά σε ετήσια βάση.
Τέλος στα «βάρη» του παρελθόντος και το Σύμφωνο Μετανάστευσης
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο υπουργός στην εφαρμογή του νέου Συμφώνου Μετανάστευσης, η οποία αναμένεται να ξεκινήσει τον Ιούνιο του 2026. Το κρίσιμο στοιχείο, σύμφωνα με τον κ. Πλεύρη, είναι ότι η Ελλάδα εισέρχεται στη νέα αυτή εποχή έχοντας πετύχει τη διαγραφή όλων των εκκρεμοτήτων του παρελθόντος που απέρρεαν από τον Κανονισμό του Δουβλίνου. Υπογράμμισε πως η χώρα ξεκινά από μηδενική βάση, καθώς όποιος έχει περάσει παράνομα από την ελληνική επικράτεια δεν θα μπορεί να επιστραφεί λόγω Δουβλίνου, ενώ σημείωσε χαρακτηριστικά ότι το παλαιότερο δόγμα του «περνάνε και λιάζονται» είχε δημιουργήσει μια τεράστια δεξαμενή υποχρεώσεων, η οποία πλέον διαγράφεται.
«Το άσυλο δεν είναι διαβατήριο»
Ο Θάνος Πλεύρης ήταν ξεκάθαρος ως προς τη φιλοσοφία της χορήγησης ασύλου, κάνοντας λόγο για «συσταλτική πολιτική». Σημείωσε πως το άσυλο δεν μπορεί να εργαλειοποιείται ως διαβατήριο εισόδου και εργασίας στην ΕΕ, φωτογραφίζοντας περιπτώσεις μονήρων ανδρών ηλικίας 18 έως 25 ετών. Ανέφερε ότι τα άτομα αυτά επιλέγουν να περάσουν από δέκα ασφαλείς χώρες και να έρθουν να «αγοράσουν» άσυλο στην Ευρώπη, ξεκαθαρίζοντας ότι η παράνομη είσοδος και παραμονή συνιστά αδίκημα και όχι δικαίωμα.
Κέντρα στην Αφρική και νέα νομοθεσία το 2026
Ο υπουργός Μετανάστευσης ενημέρωσε το Σώμα για το νομοθετικό πλαίσιο που θα διαμορφωθεί το 2026, το οποίο περιλαμβάνει τρεις βασικές τομές σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αρχικά αναφέρθηκε στον Κανονισμό Επιστροφών, ο οποίος προβλέπει τη δημιουργία Κέντρων Επιστροφής στην Αφρική. Όσοι εισέρχονται παράνομα και δεν δικαιούνται άσυλο, αλλά δεν είναι εφικτή η άμεση επιστροφή στη χώρα καταγωγής τους, θα μεταφέρονται σε κέντρα υποδοχής σε τρίτες χώρες της αφρικανικής ηπείρου. Παράλληλα, μίλησε για τον Κανονισμό Ασφαλών Χωρών, που διευκολύνει τις επιστροφές και την απόρριψη αιτήσεων ασύλου, χαρακτηρίζοντας την Τουρκία ως ασφαλή τρίτη χώρα, καθώς και για το ίδιο το Σύμφωνο Μετανάστευσης που στοχεύει στην ισορροπία μεταξύ ευθύνης και αλληλεγγύης.
Νόμιμη μετανάστευση και διαχωρισμός δομών
Τέλος, ο κ. Πλεύρης προανήγγειλε την κατάθεση νομοσχεδίου τον Ιανουάριο για τη νόμιμη μετανάστευση, με στόχο την απλούστευση των διαδικασιών, την ευελιξία στις μετακλήσεις και την κατάργηση των επιδομάτων με παράλληλη δυνατότητα εργασίας. Στο πλαίσιο αυτό, αλλάζει και η λειτουργία των δομών φιλοξενίας, οι οποίες διαχωρίζονται ανάλογα με το προφίλ των αιτούντων. Όσοι έχουν πιθανότητες να λάβουν άσυλο θα μεταφέρονται σε δομές τύπου Κουτσόχερου, κοντά σε περιοχές όπου υπάρχει ανάγκη για εργατικά χέρια, ενώ όσοι δεν δικαιούνται άσυλο θα παραμένουν σε κλειστές δομές τύπου Σιντικής, υπό καθεστώς κράτησης μέχρι την απέλασή τους.