Υπάρχουν στιγμές στην πολιτική ζωή ενός τόπου όπου τα γεγονότα παύουν να είναι πολιτικά και μετατρέπονται σε υπαρξιακά. Ο ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται πως βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη φάση. Δεν συζητά πλέον για το πώς θα κυβερνήσει, ούτε καν για το πώς θα αντιπολιτευθεί. Συζητά για το αν θα συνεχίσει να υπάρχει.
Η απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής να παραμείνει το κόμμα ενεργό μοιάζει περισσότερο με παράταση ζωής παρά με στρατηγική επανεκκίνησης. Η ηγεσία δεν περιγράφει ένα αυτόνομο πολιτικό σχέδιο, αλλά ένα σχέδιο αναμονής. Αναμονής για κάποιον άλλον. Αναμονής για τον Αλέξη Τσίπρα.
Η αναπληρώτρια γραμματέας του κόμματος η κυρία Σαπουνά, διατύπωσε στο Mega News μια θέση που δύσκολα μπορεί να ερμηνευθεί διαφορετικά: «Εάν δεν υπάρξει κάποια συνεργασία με κάποιο κόμμα του προοδευτικού χώρου, δεν θα κατέβουμε στις εκλογές».
Τι ακριβώς σημαίνει αυτή η δήλωση; Ότι ένα κόμμα με ιστορία κυβερνητικής θητείας, ένα κόμμα που κάποτε συγκέντρωσε εκατομμύρια ψήφους, δηλώνει πως δεν θεωρεί αυτονόητη ούτε καν τη συμμετοχή του στις εκλογές. Ότι η πολιτική του ύπαρξη εξαρτάται από τη βούληση άλλων πολιτικών σχηματισμών. Πρόκειται ουσιαστικά για μια δημόσια ομολογία αδυναμίας. Για την παραδοχή ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν αναζητεί πλέον τρόπο να πείσει τους πολίτες, αλλά τρόπο να ενσωματωθεί κάπου αλλού.
Και εδώ ακριβώς εμφανίζεται η παρέμβαση του Νίκου Παππά. Μια παρέμβαση πολιτικά ευφυής και ταυτόχρονα εξαιρετικά πιεστική για την ηγεσία. Ο πρώην υπουργός καλεί τον Σωκράτη Φάμελλο να κάνει το αυτονόητο: να πάει να συναντήσει τον Αλέξη Τσίπρα και να ζητήσει μια ξεκάθαρη απάντηση. Υπάρχει ή δεν υπάρχει διάθεση συνεργασίας; Υπάρχει ή δεν υπάρχει χώρος για κοινή πορεία;
Η κίνηση αυτή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον διότι μεταφέρει το βάρος των αποφάσεων από τα κομματικά όργανα στην ηγεσία. Ουσιαστικά ο Νίκος Παππάς λέει στον πρόεδρο του κόμματος: «Αφού αυτή είναι η στρατηγική σου, φέρε αποτέλεσμα». Δεν αρκούν οι εκτιμήσεις, οι ελπίδες και οι διαρροές. Χρειάζεται μια καθαρή απάντηση.
Το πρόβλημα είναι ότι ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας έχει ήδη δώσει τα δικά του δείγματα γραφής. Οι πληροφορίες και οι δημόσιες τοποθετήσεις των τελευταίων μηνών δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας σε όσους ονειρεύονται μια αυτόματη συγχώνευση ή μια οργανική συνεργασία. Ο πρώην πρωθυπουργός έχει χαράξει τη δική του διαδρομή, αποφεύγοντας συστηματικά να εμφανιστεί ως σωτήρας της Κουμουνδούρου.
Έτσι, ο Σωκράτης Φάμελλος βρίσκεται πλέον σε μια εξαιρετικά δύσκολη θέση. Δεν μπορεί να ζητά επ’ αόριστον πίστωση χρόνου από τα στελέχη του κόμματος. Δεν μπορεί να στηρίζει τη στρατηγική του σε υποθέσεις και προσδοκίες. Οφείλει να επιστρέψει στα όργανα με συγκεκριμένες απαντήσεις. Διότι η αναμονή δεν είναι πολιτική πρόταση.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη τραγωδία του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ. Ότι από κόμμα που διεκδικούσε να αλλάξει την Ελλάδα, μετατρέπεται σταδιακά σε κόμμα που περιμένει να αποφασίσει κάποιος άλλος αν θα συνεχίσει να υπάρχει. Η πολιτική, όμως, δεν συγχωρεί την αμηχανία. Και η ιστορία σπανίως διατηρεί στη ζωή οργανισμούς που έχουν πάψει να πιστεύουν στην αυτοτέλειά τους.
Η ώρα των αποφάσεων πλησιάζει. Και όσο καθυστερούν οι απαντήσεις, τόσο περισσότερο μοιάζει να επιβεβαιώνεται ότι το πραγματικό ερώτημα δεν είναι με ποιον θα συνεργαστεί ο ΣΥΡΙΖΑ. Είναι αν θα υπάρχει ΣΥΡΙΖΑ για να συνεργαστεί.