Ο ΣΥΡΙΖΑ, ως κόμμα της Αριστεράς, δεν πρέπει να γίνεται λάφυρο κανενός προσώπου ή ομάδας. Χωρίς, «φρουρές», «φρούραρχους» και «μεσσίες».
Δυστυχώς ο ΣΥΡΙΖΑ, πριν τον Κασσελάκη είχε μετατραπεί σε όχημα προσωπικών φιλοδοξιών, σε έναν μηχανισμό εξουσίας που στρέβλωσε τις αρχές της συλλογικότητας και του δημοκρατικού διαλόγου που αποτελούν το θεμέλιο της Αριστεράς.
Αν το ζητούμενο της Αριστεράς είναι η πολιτική αλλαγή, τότε το κόμμα οφείλει να προσαρμόζει συνεχώς τις προτάσεις του στις σύγχρονες προκλήσεις. Δεν φτάνει να στηρίζεται μόνο στην κληρονομιά των αγώνων του παρελθόντος – η Αριστερά πρέπει να επικαιροποιήσει τις θέσεις της με βάση τις σημερινές κοινωνικές, οικονομικές και τεχνολογικές εξελίξεις.
Οι προτάσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, της φτώχειας και της κοινωνικής ανισότητας, όπως και της εργασιακής ανασφάλειας, πρέπει να είναι στην πρώτη γραμμή.
Ωστόσο, για να έχει επιτυχία η προσπάθεια αυτή, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να βασίζεται σε μονολιθικές ηγεσίες ή σε προσωποπαγή συστήματα εξουσίας. Χρειάζεται μια συλλογική ηγεσία, που δεν θα υπονομεύει τον δημοκρατικό διάλογο αλλά και δεν θα επιτρέπει την κακοφωνία και τη διάσπαση.
Ένας «μονάρχης» μπορεί να εγγυηθεί την ταχύτητα και την αποτελεσματικότητα στις αποφάσεις, αλλά θα στερήσει την απαραίτητη πολυφωνία και τη σύνθεση. Από την άλλη, η ανοιχτή αντιπαράθεση χωρίς σαφείς διαδικασίες και στόχους οδηγεί στην παράλυση.
Η λύση βρίσκεται στη σύνθεση: ένα κόμμα όπου θα κυριαρχεί η συλλογικότητα, αλλά με ξεκάθαρη και αποτελεσματική δομή και έναν αρχηγό με διακριτή εξουσία και εντολή να συνθέτει.
Οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται δημοκρατικά, με σεβασμό στις διαφορετικές απόψεις, αλλά παράλληλα να υπάρχει η ικανότητα να εφαρμόζονται χωρίς καθυστερήσεις και ατέρμονες συζητήσεις.
Η Αριστερά οφείλει να εξελιχθεί για να παραμείνει επίκαιρη και ουσιαστική. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν πρέπει να είναι το λάφυρο κανενός, αλλά κοινή προσπάθεια για μια δίκαιη κοινωνία με ισότητα, ελευθερία και δικαιοσύνη.
Το ζητούμενο για τον ΣΥΡΙΖΑ σήμερα είναι να αναπροσαρμόσει τη λειτουργία του ώστε να αποκτήσει μια πιο δημοκρατική και συλλογική ηγεσία, χωρίς όμως να πέσει στην παγίδα της αναποτελεσματικότητας και της κακοφωνίας, όπως συνέβη υπό την ηγεσία του Αλέξη Τσίπρα.
Το κόμμα χρειάζεται σαφή δομή και κανόνες που θα επιτρέπουν τη γόνιμη συμμετοχή των μελών, αλλά και μια ηγεσία που θα έχει τη δυνατότητα να παίρνει αποφάσεις με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα. Η συλλογικότητα δεν πρέπει να σημαίνει παράλυση, αλλά ούτε και η ταχύτητα να σημαίνει αυταρχισμό.
Η Αριστερά πάντα επικαλείται τη δημοκρατία και τη συμμετοχή. Το στοίχημα για τον ΣΥΡΙΖΑ είναι να αποδείξει ότι μπορεί να επανεφεύρει τον εαυτό του, παραμένοντας πιστός στις αρχές του, αλλά και αποτελεσματικός στις πράξεις του.
Τα λάθη του Τσίπρα και η σημερινή εικόνα του κόμματος
Η αποχώρηση του Αλέξη Τσίπρα από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ άνοιξε μια μεγάλη συζήτηση για τα λάθη του και το πώς αυτά επηρέασαν τη σημερινή κατάσταση του κόμματος. Αναμφισβήτητα, ο Τσίπρας υπήρξε μια χαρισματική πολιτική προσωπικότητα που κατάφερε να ανεβάσει το ΣΥΡΙΖΑ από το περιθώριο στο κέντρο της πολιτικής σκηνής. Ωστόσο, η ηγεσία του έφερε και σημαντικά προβλήματα που ακολούθησαν το κόμμα ακόμα και μετά την αποχώρησή του.
Και φάνηκαν με ένταση με την εκλογή και την καθαίρεση του Στέφανου Κασσελάκη.
Ένα από τα βασικότερα λάθη του Τσίπρα ήταν ότι διαμόρφωσε ένα πλαίσιο λειτουργίας και κομματικών οργάνων που εξυπηρετούσε την προσωπική του ηγεσία.
Ο ΣΥΡΙΖΑ υπό τον Τσίπρα λειτούργησε με μια αρχιτεκτονική που ήταν ραμμένη στα μέτρα του – και κατέληξε σε ένα προσωποπαγές σύστημα, όπου η κεντρική εξουσία συγκεντρώθηκε στα χέρια του ηγέτη, περιορίζοντας την αποτελεσματική συμμετοχή των κομματικών οργάνων. Ο δημοκρατικός διάλογος και η συμμετοχικότητα περιοριζόταν στις συνεδριάσεις των παροχημένων «οργάνων». Φασαρία, σκοτωμός, διαρροές και μια μάχη παρασκηνίου που υποχωρούσαν μπροστά στην ανάγκη για ταχύτητα και καθαρές αποφάσεις, που όμως συχνά περνούσαν από τον έλεγχο του ίδιου του Τσίπρα.
Ο εξευτελισμός της εσωτερικής δημοκρατίας στον ΣΥΡΙΖΑ – Η ανατροπή Κασσελάκη και ο ρόλος του Τσίπρα
Αυτό το συγκεντρωτικό μοντέλο λειτούργησε όσο ο Τσίπρας ήταν το κεντρικό πρόσωπο της πολιτικής σκηνής, όμως δημιούργησε μια δομή μη λειτουργική για οποιονδήποτε άλλο ηγέτη. Όταν αποχώρησε, το κόμμα βρέθηκε με έναν οργανισμό που δεν μπορούσε να προσαρμοστεί σε μια διαφορετική ηγεσία ή σε πιο συλλογικά μοντέλα διακυβέρνησης.
Η στρατηγική που υιοθέτησε ο Αλέξης Τσίπρας για να εδραιώσει τη θέση του ως ηγέτης του ΣΥΡΙΖΑ βασίστηκε, σε μεγάλο βαθμό, στον «χειρισμό» των συνιστωσών και των εσωκομματικών ρευμάτων. Σε ένα κόμμα όπως ο ΣΥΡΙΖΑ, το οποίο ιστορικά προερχόταν από μια ποικιλία αριστερών ομάδων, ρευμάτων και τάσεων, ο Τσίπρας έπαιξε το ρόλο του “αρχιμάγειρα” που ισορροπούσε τις αντιμαχόμενες πλευρές, δημιουργώντας τις κατάλληλες “δοσολογίες” για να διατηρήσει τον έλεγχο.
Στην πράξη, αυτό σήμαινε ότι ο Τσίπρας επέτρεπε τη συνύπαρξη διαφόρων φραξιών, εκμεταλλευόμενος τις διαφωνίες τους για να αναδειχθεί ο ίδιος ως ο εγγυητής της ενότητας. Επιδίωξε να δημιουργήσει ένα εσωτερικό παιχνίδι ισορροπιών, όπου κάθε πλευρά είχε το δικό της ρόλο, αλλά ταυτόχρονα ο ίδιος κρατούσε τα κλειδιά της τελικής απόφασης. Η διαχείριση αυτή του προσέδωσε εξουσία και τον ανέδειξε σε αναντικατάστατο παράγοντα μέσα στο κόμμα.
Ωστόσο, αυτό το μοντέλο εξουσίας αποδείχθηκε προβληματικό, ειδικά μετά την απώλεια της κυβερνητικής εξουσίας. Όσο ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν στην κυβέρνηση, οι διαφορές υποβαθμίζονταν χάρη στην προοπτική της εξουσίας, η οποία λειτουργούσε ως συνεκτικός κρίκος. Όταν όμως ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε την κυβέρνηση, οι συνιστώσες και οι τάσεις άρχισαν να εκφράζουν πιο έντονα τις αντιθέσεις τους, και το πλαίσιο εξουσίας που είχε χτίσει ο Τσίπρας στράφηκε εναντίον του.
Η απώλεια της εξουσίας αποκάλυψε τις ρωγμές σε αυτό το σύστημα. Ο ίδιος ο Τσίπρας, που για χρόνια ισορροπούσε ανάμεσα στις διαφορετικές τάσεις, βρέθηκε αντιμέτωπος με τη δυσαρέσκεια αυτών των ομάδων, οι οποίες πλέον είχαν λιγότερα να χάσουν. Χωρίς την εξωτερική πίεση της κυβερνητικής διαχείρισης και με τα κίνητρα εξουσίας να έχουν εξαλειφθεί, οι εσωτερικές συγκρούσεις ξέσπασαν με μεγαλύτερη ένταση όταν υποχρέωσαν τον Αλέξη Τσίπρα σε παραίτηση.
Οι συνιστώσες και οι τάσεις που άλλοτε λειτουργούσαν εντός των κανόνων του παιχνιδιού εξουσίας του Τσίπρα, βρήκαν την ευκαιρία να αμφισβητήσουν τη στρατηγική του και, τελικά, να τον αποδυναμώσουν. Η απουσία σαφούς διαδόχου και η χρόνια απουσία παραγωγικού διαλόγου, εξαιτίας της εσωτερικής αρχιτεκτονικής του κόμματος, δημιούργησαν ένα κλίμα αστάθειας, με τις αντιπαραθέσεις να φτάνουν σε σημείο ρήξης.
Η στρατηγική του Τσίπρα, που παλαιότερα θεωρούνταν επιδέξιος χειρισμός της πολυφωνίας, μετατράπηκε σε ένα αυτοκαταστροφικό μοντέλο που οδήγησε σε αδιέξοδα και διαιρέσεις. Όλα τα παραπάνω άνοιξαν την πόρτα στον Στέφανο Κασσελάκη, τον «ξενόφερτο» να μπει στο ιερό και να πάρει το «δισκοπότηρο».
Η ανάγκη για ισορροπία μεταξύ των τάσεων δεν ήταν πια αρκετή, και η έλλειψη ισχυρών θεσμών και διαδικασιών που να επιτρέπουν την αποτελεσματική συνεργασία μετατράπηκε σε αδυναμία, οδηγώντας σε μια εποχή εσωτερικών συγκρούσεων.
Ο ΣΥΡΙΖΑ, για να επιβιώσει και να ανακάμψει, χρειάζεται τώρα να ξεπεράσει το μοντέλο που βασίστηκε στο χειρισμό των συνιστωσών ως εργαλείο εξουσίας και να οικοδομήσει έναν πιο δημοκρατικό και λειτουργικό μηχανισμό, όπου οι φωνές των μελών θα ακούγονται και θα συμμετέχουν χωρίς να γίνονται αντικείμενο χειραγώγησης.
The post ΣΥΡΙΖΑ: Δεν πρέπει να είναι λάφυρο κανενός – Χωρίς, «φρουρές», «φρούραρχους» και «μεσσίες» appeared first on Newpost.gr.